Ελάχιστα στοιχεία έχουν γίνει γνωστά, για το υπόγειο συγκρότημα που βρίσκεται κοντά στην πυρηνική εγκατάσταση της Νατάνζ στο Ιράν.
Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η εγκατάσταση είναι χτισμένη σχεδόν 100 μέτρα κάτω από το εσωτερικό ενός βουνού, γεγονός που την καθιστά μία από τις πιο οχυρωμένες και αινιγματικές υποδομές του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Το τελευταίο διάστημα, το Όρος Pickaxe βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επανέφερε τις απειλές για στρατιωτικό πλήγμα εναντίον του.
Μετά τη νέα κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, ο Τραμπ δήλωσε ότι η κυβέρνησή του παραμένει προσηλωμένη στην αποτροπή της απόκτησης πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη. Μάλιστα, αναφερόμενος στο Όρος Pickaxe, υποστήριξε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα πλήξουν "πολύ σύντομα και πολύ δυνατά" την περιοχή.
Το υπόγειο συγκρότημα στο Ιράν που προβληματίζει τη Δύση
Το Όρος Pickaxe βρίσκεται περίπου 220 χιλιόμετρα νότια της Τεχεράνης και μόλις δύο χιλιόμετρα από τη Νατάνζ, όπου λειτουργούν δύο από τις σημαντικότερες εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν. Αν και η Νατάνζ έχει αποτελέσει επανειλημμένα στόχο αεροπορικών επιθέσεων τα τελευταία χρόνια, το υπόγειο συγκρότημα του Pickaxe δεν επλήγη ούτε στις αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές του 2025 ούτε σε εκείνες του 2026.
Η κατασκευή της εγκατάστασης ξεκίνησε το 2020, λίγο μετά από έκρηξη στη Νατάνζ, την οποία οι ιρανικές αρχές απέδωσαν σε πράξη δολιοφθοράς. Λίγους μήνες αργότερα, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι δημιουργεί μια νέα, μεγαλύτερη και πιο σύγχρονη εγκατάσταση "στην καρδιά του βουνού", προκειμένου να φιλοξενήσει προηγμένες φυγοκεντρικές μηχανές για τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), Ραφαέλ Γκρόσι, έχει επιβεβαιώσει ότι το Ιράν είχε γνωστοποιήσει την πρόθεσή του να μεταφέρει ευαίσθητες πυρηνικές δραστηριότητες σε υπόγειες εγκαταστάσεις, στο πλαίσιο της στρατηγικής του να προστατεύσει κρίσιμες υποδομές από ενδεχόμενες επιθέσεις.
Ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το αμερικανικό Ινστιτούτο για την Επιστήμη και τη Διεθνή Ασφάλεια (ISIS) δείχνει ότι το συγκρότημα διαθέτει δύο ζεύγη εισόδων σε σήραγγες, ενώ πρόσφατα ολοκληρώθηκε και η κατασκευή περιμετρικού τείχους ασφαλείας. Παράλληλα, οι είσοδοι στις ανατολικές σήραγγες έχουν ενισχυθεί και εν μέρει επιχωματωθεί, ώστε να δυσχεραίνεται η πρόσβαση οχημάτων από το έδαφος.
Σύμφωνα με ειδικούς, οι εργασίες αυτές αποσκοπούν στην καλύτερη προστασία της εγκατάστασης απέναντι σε διατρητικές βόμβες μεγάλου βάθους, γνωστές ως bunker busters, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την καταστροφή υπόγειων στρατιωτικών στόχων.
Είναι έτοιμη να λειτουργήσει και πόσο εύκολο είναι να καταστραφεί;
Παρά τις έντονες ανησυχίες της Δύσης, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η εγκατάσταση βρίσκεται ακόμη σε πλήρη λειτουργία. Το ίδιο το ISIS εκτιμά ότι οι κατασκευαστικές εργασίες συνεχίζονται και ότι, με βάση τις διαθέσιμες δορυφορικές εικόνες, δεν μπορεί να προσδιοριστεί πότε θα είναι επιχειρησιακά έτοιμη.
Ακόμη και ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ παραδέχθηκε πρόσφατα ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών δεν διαπιστώνουν προς το παρόν πυρηνική δραστηριότητα στο σημείο. Ωστόσο, ειδικοί εκτιμούν ότι, εφόσον το Ιράν αποφασίσει να ανασυγκροτήσει τις δυνατότητές του στην κατασκευή φυγοκεντρητών, το Pickaxe θα μπορούσε μελλοντικά να χρησιμοποιηθεί για την υποστήριξη ενός πυρηνικού προγράμματος.
Το μεγάλο βάθος στο οποίο βρίσκεται η εγκατάσταση, αποτελεί το σημαντικότερο πλεονέκτημά της. Αναλυτές εκτιμούν ότι το συγκρότημα είναι πιθανό να βρίσκεται πέρα από τις δυνατότητες ακόμη και των ισχυρότερων αμερικανικών βομβών διάτρησης καταφυγίων. Επιπλέον, η αξιολόγηση των ζημιών από αεροπορικές επιδρομές σε τόσο βαθιά υπόγειες εγκαταστάσεις θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη χωρίς πληροφορίες από το έδαφος.
Για τον λόγο αυτό, ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι μια επιχείρηση δολιοφθοράς ή χερσαία επίθεση θα ήταν πιθανώς πιο αποτελεσματική. Ωστόσο, μέχρι στιγμής ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο ανάπτυξης χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν, γεγονός που καθιστά ένα τέτοιο σενάριο εξαιρετικά απίθανο, παρά τη νέα κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Με πληροφορίες από Guardian