Το χάος στη Λιβύη μετά την πτώση του καθεστώτος του Μουάμαρ Καντάφι

Διεθνής σύνοδος οργανώνεται σήμερα στο Βερολίνο με σκοπό να κηρυχθεί διαρκής και «πλήρης» κατάπαυση του πυρός

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM

Η Λιβύη σπαράσσεται από τη βία και τις συγκρούσεις για την εξουσία μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Μουάμαρ Καντάφι το 2011.

Μια διεθνής σύνοδος οργανώνεται σήμερα στο Βερολίνο με σκοπό να κηρυχθεί διαρκής και «πλήρης» κατάπαυση του πυρός και να ξαναρχίσει η προσπάθεια να τερματιστεί το χάος στη χώρα.

Ο Καντάφι ξεψυχά

Τον Φεβρουάριο του 2011, ενώ ακόμη εκτυλίσσεται η λεγόμενη Αραβική Άνοιξη, διαδηλώσεις καταστέλλονται βίαια από το καθεστώς του Καντάφι στη Βεγγάζη (ανατολικά), πριν εξαπλωθούν. Τον Μάρτιο, στρατιωτική συμμαχία που συγκροτούν η Ουάσινγκτον, το Παρίσι και το Λονδίνο εξαπολύει επιθέσεις από αέρος με το πράσινο φως του ΟΗΕ.

Την 20ή Οκτωβρίου ο Καντάφι δολοφονείται στην τελική έφοδο εναντίον της γενέτειράς του, της Σύρτης.

Τρεις ημέρες αργότερα, το Εθνικό Συμβούλιο Μετάβασης, πολιτικό όργανο των εξεγερμένων, ανακηρύσσει την «πλήρη απελευθέρωση» της χώρας.

Τον Αύγουστο του 2012, το ΕΣΜ παραχωρεί τις εξουσίες του στο Εθνικό Γενικό Κογκρέσο (ΕΓΚ, κοινοβούλιο) το οποίο εξελέγη έναν μήνα νωρίτερα.

11η Σεπτεμβρίου α λα Βεγγάζη

Την 11η Σεπτεμβρίου 2012, τέσσερις Αμερικανοί, ανάμεσά τους ο πρεσβευτής Κρίστοφερ Στίβενς, δολοφονούνται σε επίθεση εναντίον του προξενείου των ΗΠΑ στη Βεγγάζη. Η ευθύνη επιρρίπτεται σε τζιχαντιστική οργάνωση που συνδέεται με την Αλ Κάιντα.

Την 23η Απριλίου 2013 επίθεση με αυτοκίνητο παγιδευμένο με εκρηκτικά διαπράττεται εναντίον της πρεσβείας της Γαλλίας στην Τρίπολη, τραυματίζοντας δύο γάλλους φρουρούς.

Οι περισσότερες ξένες πρεσβείες κλείνουν.

Δύο κυβερνήσεις

Δύο αντίπαλα κυβερνητικά σχήματα διεκδικούν την εξουσία στο σύνολο της χώρας, η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (ΚΕΣ), που αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ και έχει την έδρα της στην πρωτεύουσα Τρίπολη και άλλη μία στο Τομπρούκ, στην ανατολική Λιβύη, η οποία συνδέεται με τον Χαλίφα Χάφταρ, άλλοτε στρατηγό του Καντάφι που μετατράπηκε σε ορκισμένο εχθρό του.

Τη 16η Μαΐου 2014, ο Χάφταρ εξαπολύει επιχείρηση εναντίον τζιχαντιστών στη Βεγγάζη. Πολλοί εντάσσονται μαζικά στις δυνάμεις του στο ανατολικό τμήμα της χώρας.

Τον Ιούνιο, έπειτα από νέες εκλογές, το ΕΓΚ αντικαθίσταται από ένα κοινοβούλιο στο οποίο κυριαρχούν πολιτικές δυνάμεις οι οποίες εναντιώνονται στους ισλαμιστές.

Αλλά στα τέλη Αυγούστου, έπειτα από εβδομάδες μαχών, μια συμμαχία παραστρατιωτικών ομάδων καταλαμβάνει την Τρίπολη και αποκαθιστά το ΕΓΚ, το προηγούμενο κοινοβούλιο, δημιουργώντας νέο κυβερνητικό σχήμα. Η ανατραπείσα κυβέρνηση εξορίζεται στο ανατολικό τμήμα της χώρας. Η Λιβύη έχει πλέον δύο κυβερνήσεις και δύο κοινοβούλια.

Τον Δεκέμβριο του 2015, έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων, αντιπρόσωποι διαφόρων οργανώσεων και κοινοβουλευτικοί υπογράφουν στην Σχιράτ (Μαρόκο) μια συμφωνία που καταρτίστηκε από τον ΟΗΕ. Ιδρύεται η ΚΕΣ.

Τον Μάρτιο του 2016, ο επικεφαλής της Φάγεζ ας Σάρατζ καταφέρνει να εγκατασταθεί στην Τρίπολη. Αλλά στο ανατολικό τμήμα της χώρας η παράλληλη κυβέρνηση, που υποστηρίζει ο Χάφταρ, και το κοινοβούλιο συνεχίζουν να εναντιώνονται στην ΚΕΣ.

Τζιχαντιστές (ξανά)

Τον Δεκέμβριο του 2016, ο Φάγεζ ας Σάρατζ ανακηρύσσει την απελευθέρωση της Σύρτης, που είχε μετατραπεί σε προπύργιο του Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ), έπειτα από πολύμηνη επιχείρηση με αεροπορική υποστήριξη των ΗΠΑ.

Την 5η Ιουλίου 2017, ο Χάφταρ, ο οποίος αυτοανακηρύσσεται στρατάρχης έναν χρόνο νωρίτερα, αναγγέλλει την «πλήρη απελευθέρωση» της Βεγγάζης από τους τζιχαντιστές, που όμως παραμένουν απειλή και διαπράττουν αιματηρές επιθέσεις στη χώρα.

Η διαίρεση, της διαίρεσης

Την 25η Ιουλίου 2017, ο Φάγεζ ας Σάρατζ και ο Χαλίφα Χάφταρ, που συναντιούνται σε προάστιο του Παρισιού, δεσμεύονται να εργαστούν προκειμένου να τερματιστεί το χάος στη χώρα.

Την 29η Μαΐου 2018 οι δύο άνδρες, σε συνάντησή τους στο Παρίσι, υπόσχονται να συνεργαστούν για να οργανωθούν εκλογές.

Αλλά τον Νοέμβριο, οι βαθιές διαιρέσεις μεταξύ των Λίβυων και τρίτων χωρών που υποστηρίζουν τα μέρη έρχονται στο φως στη σύνοδο στο Παλέρμο. Ο Χάφταρ αποφασίζει να τη μποϊκοτάρει. Η Τουρκία κλείνει με πάταγο την πόρτα.

Ο Χάφταρ εφορμά

Τον Ιανουάριο του 2019, ο στρατάρχης διατάσσει τους άνδρες του να αρχίσουν επιχειρήσεις στον νότο. Συμμαχεί με τοπικές φυλές και καταλαμβάνει χωρίς να πέσει ούτε σφαίρα τη Σάμπχα και την αλ Σαράρα, όπου βρίσκεται μια από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπηγές της χώρας.

Την 4η Απριλίου, διατάσσει τους άνδρες του να «προελάσουν» προς την Τρίπολη. Αλλά οι δυνάμεις του συναντούν σφοδρή αντίσταση από τις παραστρατιωτικές ομάδες που δηλώνουν πίστη στην ΚΕΣ.

Επεμβάσεις

Την 5η Ιανουαρίου 2020, η Άγκυρα ανακοινώνει πως αρχίζει να στέλνει στρατιωτικούς της στη Λιβύη. Σύμφωνα με το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel, έχει αναπτύξει ήδη περίπου 40 τούρκους στρατιωτικούς και έχει επίσης στείλει περίπου 2.000 μισθοφόρους του λεγόμενου Ελεύθερου Συριακού Στρατού (ΕΣΣ).

Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταγγέλλει την «στρατιωτική εμπλοκή» της Άγκυρας και της Μόσχας.

Τη Ρωσία βαρύνουν υποψίες, παρά τις διαψεύσεις της, ότι υποστηρίζει τις δυνάμεις του Χάφταρ κυρίως με ρώσους μισθοφόρους του λεγόμενου Ομίλου Βάγκνερ.

Πετρέλαιο, το πασπαρτού

Τη 18 Ιανουαρίου, μέλη φυλών και στρατιωτικών τμημάτων πιστών στον Χάφταρ κλείνουν τα σημαντικότερα λιμάνια από τα οποία εξάγεται πετρέλαιο στο ανατολικό τμήμα της χώρας. Η Εθνική Επιχείρηση Πετρελαίου (ΕΕΠ), δημόσιος θεσμός που πασχίζει να παραμένει ανεξάρτητος, υπολογίζει πως ο αποκλεισμός μειώνει την παραγωγή αργού, που αποτελεί τη βασική πηγή προσόδων της Λιβύης, από το 1,3 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα στις 500.000 βαρέλια την ημέρα.

ΤΙ ΖΗΤΗΣΕ Ο ΤΟΥΡΚΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ 21 Φεβ 2020 | 19:13

Τηλεφωνική επικοινωνία Πούτιν-Ερντογάν: Συζήτησαν για Συρία και Λιβύη

Ο Ερντογάν φαίνεται να είπε στον Πούτιν ότι η λύση στο Ιντλίμπ "περνάει" μέσα από την πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας του Σότσι.

ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΑΡΧΗ 21 Φεβ 2020 | 10:16

Λιβύη: Εκεχειρία μόνο αν αποσυρθεί η Τουρκία, λέει ο Χάφταρ

Ο ισχυρός άνδρας της ανατολικής Λιβύης Χαλίφα Χάφταρ δήλωσε ότι είναι έτοιμος για εκεχειρία, αν εγκαταλείψουν τη χώρα οι Τούρκοι και Σύροι μισθοφόροι και η Άγκυρα σταματήσει να προμηθεύει με όπλα τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση εθνικής ενότητας της Λιβύης.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΙ 19 Φεβ 2020 | 19:20

Ερντογάν: Η Ελλάδα αποδέχεται το μνημόνιο Τουρκίας - Λιβύης

Σύμφωνα με το TRT, ο Ερντογάν, είπε ότι η «αποφασιστική στάση μας στη Μεσόγειο άρχισε να γίνεται αποδεκτή».

ΤΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΑΝ ΟΙ ΔΥΟ ΠΛΕΥΡΕΣ 19 Φεβ 2020 | 16:18

Λιβύη: Η Ρωσία είδε Χάφταρ - Ο Σάρατζ «πάγωσε» τις συζητήσεις

Ο Ρώσος υπουργός Άμυνας Σεργκέι Σόιγκου συναντήθηκε σήμερα με τον ισχυρό άνδρα της ανατολικής Λιβύης.

18 Φεβ 2020 | 23:59

Ο Σάρατζ δεν θα συμμετέχει στις συνομιλίες εκεχειρίας του ΟΗΕ

Ο απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών για τη Λιβύη Γασάν Σαλάμε, δήλωσε νωρίτερα σήμερα πως το λιμάνι της λιβυκής πρωτεύουσας δέχθηκε επίθεση

ΜΕΤΕΦΕΡΕ ΠΟΛΕΜΟΦΟΔΙΑ 18 Φεβ 2020 | 15:32

Λιβύη: Επίθεση κατά τουρκικού φορτηγού πλοίου στο λιμάνι της Τρίπολης

Ο απεσταλμένος του ΟΗΕ στη Λιβύη επιβεβαίωσε την επίθεση κατά του τουρκικού πλοίου με ρουκέτες

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΕΝΔΙΑ 17 Φεβ 2020 | 18:54

Περιφρούρηση εμπάργκο στη Λιβύη: Η Ελλάδα έτοιμη να συνεισφέρει

Νέα επιχείρηση της ΕΕ για την επιβολή του εμπάργκο των όπλων στη Λιβύη, από θάλασσα και αέρος.

ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ 17 Φεβ 2020 | 17:07

Λιβύη: Νέα ναυτική αποστολή της ΕΕ για περιφρούρηση του εμπάργκο όπλων

Θα ανασταλούν οι ναυτικές επιχειρήσεις, αν υπάρξει σημαντική αύξηση των αποπειρών μεταναστών να διαπλεύσουν τη Μεσόγειο.

ΑΝΗΣΥΧΕΙ Η ΕΛΛΑΔΑ 16 Φεβ 2020 | 18:51

Ο ΟΗΕ θα αναρτήσει τον «επίσημο» χάρτη Άγκυρας - Τρίπολης

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της «Καθημερινής της Κυριακής», από την Τουρκία έχει διαμηνυθεί ότι η ανάρτηση των συγκεκριμένων χαρτών από τον ΟΗΕ δημιουργεί τετελεσμένα.

ΣΕ ΣΥΡΙΑ ΚΑΙ ΛΙΒΥΗ 15 Φεβ 2020 | 14:15

Ο Τσαβούσογλου μιλά για τα ανοιχτά μέτωπα της Άγκυρας σε Συρία και Λιβύη

Sυνέντευξη Τύπου μαζί με τον γερμανό ομόλογό του Χάικο Μάας.

ΜΗΝΥΜΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΑΙΚΟ ΜΑΣ 14 Φεβ 2020 | 17:21

Γερμανός ΥΠΕΞ: Χωρίς εμπλοκή της ΕΕ η Λιβύη θα γίνει νέα Συρία

Τι δήλωσε ο Χάικο Μάας (SPD) σε συνέντευξή του στο δημόσιο γερμανικό ραδιόφωνο Deutschlandfunk.