Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, να επιλέγει την οικονομική πίεση ως βασικό εργαλείο απέναντι στο Ιράν, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο το ενδεχόμενο μιας νέας μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης. Την ίδια στιγμή, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της συμφωνίας για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φερόταν να βρίσκεται πολύ κοντά στην απόφαση για επανέναρξη ευρείας στρατιωτικής εκστρατείας. Ωστόσο, στη συνέντευξή του στο Axios δεν προχώρησε σε νέες απειλές στρατιωτικής δράσης, ενώ δεν εξέφρασε ιδιαίτερη ανησυχία για την καθυστέρηση στην ανακοίνωση της συμφωνίας μεταξύ Ιράν και Ομάν σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ.
"Κρατάμε χαμηλούς τόνους", δήλωσε ο Τραμπ στο Axios, εξηγώντας ότι οι ΗΠΑ "διαπραγματεύονται μόνο εν μέρει" με την Τεχεράνη και παράλληλα παρακολουθούν την επιδείνωση της οικονομικής της κατάστασης. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε πως το Ιράν βρίσκεται "σε πολύ κακή κατάσταση", με τον πληθωρισμό να παραμένει σε υψηλά επίπεδα και τη χώρα να μην έχει επαρκείς πόρους για τη χρηματοδότηση των ενόπλων δυνάμεών της.
Κατά τον Τραμπ, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχει συμβάλει περαιτέρω στην επιδείνωση της ιρανικής οικονομίας. Την ίδια ώρα, εκτίμησε πως η αποκλιμάκωση της τιμής του πετρελαίου σε επίπεδα λίγο υψηλότερα των 75 δολαρίων το βαρέλι περιορίζει τις επιπτώσεις που έχει η πολεμική σύγκρουση στους Αμερικανούς καταναλωτές.
"Θα διευθετηθεί. Πάντα διευθετείται. Είναι σαν μια παρτίδα σκάκι", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παραμένει σε εκκρεμότητα η συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ
Την ίδια ώρα, χωρίς οριστική κατάληξη παραμένουν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν, Ομάν και ΗΠΑ για το καθεστώς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Το σχέδιο συμφωνίας προβλέπει, μεταξύ άλλων, την απόκτηση μερικού ελέγχου της θαλάσσιας κυκλοφορίας από την Τεχεράνη, κάτι που δεν προβλεπόταν πριν από την έναρξη του πολέμου.
Μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν θεωρούσαν αρχικά πιθανό να υπάρξει ανακοίνωση της συμφωνίας την Τετάρτη. Ωστόσο, από τότε οι προοπτικές για άμεση ολοκλήρωση της διαδικασίας φαίνεται να έχουν περιοριστεί.
Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι κάνουν λόγο για βαθύτερες διαφωνίες στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η πλευρά του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν φοβάται μια οικονομική κατάρρευση και θεωρεί αναγκαία την επίτευξη συμφωνίας με την Ουάσινγκτον. Αντίθετα, η πλευρά του διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, Αχμάντ Βαχίντι, φέρεται να απορρίπτει οποιαδήποτε υποχώρηση.
Οι νέες απαιτήσεις της Τεχεράνης
Νέα δεδομένα στις διαπραγματεύσεις δημιουργήθηκαν το Σάββατο, όταν ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκαντρ, έθεσε πρόσθετους όρους για την επαναλειτουργία των Στενών, πέρα από όσα είχαν ήδη συζητηθεί με το Ομάν.
Σύμφωνα με το Reuters, στις απαιτήσεις περιλαμβάνεται η δέσμευση των ΗΠΑ ότι δεν θα απειλούν ούτε θα προσβάλλουν το Ιράν, καθώς και ο οριστικός τερματισμός του πολέμου κατά της Τεχεράνης και των συμμάχων της σε Λίβανο, Γάζα, Υεμένη και Ιράκ.
Η ιρανική πλευρά ζητά ακόμη την άρση του ναυτικού αποκλεισμού, την απομάκρυνση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή γύρω από το Ιράν, καθώς και πλήρη αποζημίωση για τις καταστροφές που προκλήθηκαν από τον πόλεμο.
Στο ίδιο πακέτο απαιτήσεων περιλαμβάνονται η άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης και η αποδέσμευση των ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό.
Διπλωματική πηγή από χώρα που συμμετέχει στις προσπάθειες διαμεσολάβησης εκτίμησε ότι οι πρόσθετες αυτές απαιτήσεις αντικατοπτρίζουν σε σημαντικό βαθμό την εσωτερική πολιτική σύγκρουση που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Ιράν.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν, πάντως, ότι ο Τραμπ είχε εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο επανέναρξης μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων πριν από περίπου μία εβδομάδα, προτού τελικά επιλέξει μια προσωρινή αποκλιμάκωση.
Κατά την ίδια εκτίμηση, η παύση των μαχών αυξάνει την πίεση προς την ιρανική ηγεσία, καθώς την υποχρεώνει να διαχειριστεί τις συνέπειες της σύγκρουσης, τις εκτεταμένες ζημιές στις υποδομές και την ήδη βαθιά οικονομική κρίση.