Καθώς ο Τραμπ επιδίωκε έναν αντιδημοφιλή πόλεμο, το Πεκίνο τοποθετήθηκε ως ειρηνοποιός, με ελάχιστα κίνητρα να πιέσει το Ιράν ή να ενοχλήσει τις ΗΠΑ.
Η Κίνα είπε σχετικά λίγα τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, ενός μακροχρόνιου φίλου του Πεκίνου. Ούτε υπήρξε κύμα θλίψης στην Κίνα για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ. Σε απάντηση στην επιλογή του γιου του, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ως διαδόχου του, το κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών αρκέστηκε να δηλώσει ότι "είχε λάβει υπόψη τις σχετικές αναφορές".
Παρακολουθώντας με προσοχή, το Πεκίνο προσπάθησε να αναδειχθεί ως ειρηνοποιός — αλλά και να διατηρήσει αποστάσεις από τον πόλεμο σε μια περιοχή όπου η στρατιωτική του επιρροή παραμένει περιορισμένη. Η προσεκτική αυτή στάση υπογραμμίζει τη διακριτική διπλωματία της Κίνας, καθώς επιδιώκει να αποφύγει εντάσεις με την Ουάσιγκτον, ενώ παράλληλα θέλει να προβάλλεται ως υπεύθυνη μεγάλη δύναμη, σύμφωνα με αναλυτές..
Για το Πεκίνο, τα οικονομικά και ενεργειακά ζητήματα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των προτεραιοτήτων του, και δεν υπάρχει ιδιαίτερο κίνητρο για υπερβολική εμπλοκή, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ θέτει σε κίνδυνο τη φήμη των ΗΠΑ επιδιώκοντας έναν πόλεμο που έχει διαταράξει τις εφοδιαστικές αλυσίδες και έχει οδηγήσει σε ραγδαία άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
Παρ' όλα αυτά, η Κίνα δεν μάσησε τα λόγια της αυτή την εβδομάδα όταν καταδίκασε τον ναυτικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ από τις ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντάς τον "επικίνδυνη και ανεύθυνη κίνηση".
"Αυτό μόνο θα επιδεινώσει την αντιπαράθεση, θα κλιμακώσει την ένταση, θα υπονομεύσει την ήδη εύθραυστη κατάπαυση του πυρός και θα θέσει περαιτέρω σε κίνδυνο την ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ", δήλωσε την Τρίτη ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Γκουό Τζιακούν. "Η Κίνα πιστεύει ότι μόνο μια πλήρης κατάπαυση του πυρός μπορεί ουσιαστικά να δημιουργήσει συνθήκες για την εκτόνωση της κατάστασης".
Ενώ η Κίνα πιθανότατα έχει τη γεωπολιτική ισχύ να πιέσει το Ιράν να αποδεχτεί μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, ο Κινέζος ηγέτης Xi Jinping δεν έχει δείξει καμία διάθεση να το πράξει, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν πολλά να κερδίσει η Κίνα.
Βασική αρχή της εξωτερικής πολιτικής του Πεκίνου είναι η μη παρέμβαση. Το Πεκίνο δεν θέλει να προσελκύσει την προσοχή για τον ρόλο του στον πόλεμο του Ιράν ή να δημιουργήσει προσδοκίες για τυχόν νέες ευθύνες που είναι διατεθειμένο να αναλάβει για να φέρει σταθερότητα στην περιοχή, δήλωσε ο Ράιαν Χας, πρώην διευθυντής για την Κίνα, την Ταϊβάν και τη Μογγολία στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας.
"Για την Κίνα, η ανάληψη ηγετικού ρόλου στην περιοχή δεν είναι βραβείο αλλά παγίδα που πρέπει να αποφευχθεί", δήλωσε στην Washington Post ο Χας, ο οποίος τώρα ηγείται του Κέντρου John L. Thornton για την Κίνα στο Brookings Institution, ένα think tank με έδρα την Ουάσινγκτον. "Οι κακοτυχίες της Αμερικής στη Μέση Ανατολή τις τελευταίες δεκαετίες προσφέρουν μια προειδοποίηση για τους ηγέτες της Κίνας".
Η Κίνα πρέπει επίσης να ισορροπήσει πολλαπλές σχέσεις στη Μέση Ανατολή. Τις τελευταίες εβδομάδες έχει πραγματοποιήσει διπλωματικές επαφές με κράτη του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένης επίσκεψης του διαδόχου του Άμπου Ντάμπι, Χαλέντ μπιν Μοχάμεντ αλ-Ναχιάν, επιδιώκοντας να διαδραματίσει "εποικοδομητικό ρόλο".
Αυτή την εβδομάδα, υποδεχόμενος τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, έναν από τους πιο έντονους επικριτές του πολέμου στο Ιράν, ο Σι δήλωσε ότι η Κίνα θέλει να "αποτρέψει την επιστροφή στον νόμο της ζούγκλας" — μια έμμεση αλλά σαφής αιχμή προς τον Τραμπ.
Ωστόσο, υπάρχουν κίνδυνοι για το Πεκίνο εάν ο πόλεμος συνεχιστεί. Ενώ η Κίνα βρίσκεται σε καλύτερη θέση από άλλες ασιατικές χώρες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο χάρη στα τεράστια στρατηγικά της αποθέματα και την κυριαρχία της στις αλυσίδες εφοδιασμού ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η χώρα είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας στον κόσμο και δεν είναι άτρωτη στην οικονομική αναστάτωση από έναν παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Η αύξηση του πληθωρισμού και του κόστους από την παγκόσμια έλλειψη ενέργειας, σε συνδυασμό με την εξασθένηση της παγκόσμιας ζήτησης για εξαγωγές, θα ήταν καταστροφική για την κινεζική οικονομία.
Η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, έχει επίσης μεγάλο μερίδιο στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ, ενός στρατηγικού σημείου διέλευσης από το οποίο διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, δήλωσε ο Wang Yiwei, πρώην Κινέζος διπλωμάτης και διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων στο Πανεπιστήμιο Renmin της Κίνας.
"Η Κίνα έχει σημαντικές επενδύσεις στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων στρατηγικών έργων υποδομών και συνδεσιμότητας, τα οποία έχουν όλα διαταραχθεί σημαντικά από τη σύγκρουση", δήλωσε ο Wang. "Η Κίνα ελπίζει ότι η σύγκρουση μπορεί πρώτα να σταματήσει και να αντιμετωπιστεί μέσω διαπραγματεύσεων, χωρίς να επεκταθεί στην ευρύτερη παγκόσμια οικονομία".
Η χρονική στιγμή είναι επίσης δύσκολη για το Πεκίνο, το οποίο ετοιμάζεται να φιλοξενήσει τον Τραμπ τον επόμενο μήνα για την πρώτη του συνάντηση με τον Σι μετά από σχεδόν μια δεκαετία. Προτεραιότητα της Κίνας είναι η σταθεροποίηση των σχέσεων με την Ουάσινγκτον μετά τις εμπορικές εντάσεις. Ως εκ τούτου, το Πεκίνο θέλει να αποφύγει οποιεσδήποτε ενέργειες υποστήριξης του Ιράν που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τις σχέσεις με τον Τραμπ, ανέφεραν οι ειδικοί.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, φάνηκε να μην πτοείται από τη ρητορική του Πεκίνου, δημοσιεύοντας στο Truth Social ότι "η Κίνα είναι πολύ χαρούμενη που ανοίγω μόνιμα το Στενό του Ορμούζ. Το κάνω και για αυτούς, αλλά και για τον κόσμο... Ο Πρόεδρος Σι θα με αγκαλιάσει πολύ όταν φτάσω εκεί σε λίγες εβδομάδες. Συνεργαζόμαστε έξυπνα".
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης έχουν ασκήσει κριτική στην απόφαση ΗΠΑ-Ισραήλ να επιτεθούν στο Ιράν και έχουν προειδοποιήσει κατά της βαθιάς εμπλοκής της Κίνας στη σύγκρουση.
Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua στράφηκε στην ελληνική μυθολογία για να συγκρίνει τις φιλοδοξίες των ΗΠΑ να αναδιαμορφώσουν τη Μέση Ανατολή με μια "σισύφεια παγίδα".
"Η Ουάσινγκτον πρέπει να λάβει υπόψη το γεγονός ότι, παρά το γεγονός ότι είναι η μοναδική υπερδύναμη στον κόσμο, μπορεί να έχει τη δύναμη να καταστρέφει πράγματα ή να σκοτώνει ανθρώπους", ανέφερε το Xinhua σε σχόλιο στις 31 Μαρτίου, "αλλά δεν θα καταφέρει ποτέ να θέσει τον κόσμο υπό τον έλεγχό της σε αυτήν την εποχή της πολυπολικότητας, όπως ακριβώς ο Σίσυφος δεν μπόρεσε ποτέ να σπρώξει τον βράχο στην κορυφή του λόφου".
Πηγή: Washington Post