Το ερώτημα τι θα μπορούσε να συμβεί αν οι ΗΠΑ χτυπήσουν το Ιράν επιδέχεται πολλαπλών απαντήσεων, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του έμπειρου Βρετανού στρατιωτικού αναλυτή Φρανκ Γκάρντνερ.
Κάνοντας την παραδοχή ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πράγματι έτοιμες να χτυπήσουν το Ιράν ,μέσα στις επόμενες μέρες, παρουσιάζει στο BBC επτά σενάρια σημειώνοντας ότι ενώ οι πιθανοί στόχοι είναι σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμοι, το αποτέλεσμα δεν είναι.
Έτσι, αν δεν επιτευχθεί συμφωνία της τελευταίας στιγμής με την Τεχεράνη και ο Ντόναλντ Τραμπ αποφασίσει να διατάξει τις αμερικανικές δυνάμεις να επιτεθούν, τα πιθανά αποτελέσματα θα μπορούσαν να είναι τα παρακάτω:
Σενάριο 1: Στοχευμένες, χειρουργικές επιθέσεις, ελάχιστες απώλειες μεταξύ των αμάχων, μετάβαση στη δημοκρατία
Οι αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ διεξάγουν περιορισμένες επιθέσεις ακριβείας, με στόχο στρατιωτικές βάσεις του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν και της μονάδας Basij - της παραστρατιωτικής δύναμης υπό τον έλεγχο των Φρουρών της Επανάστασης. Θα πρόκειται για χτυπήματα σε χώρους εκτόξευσης και αποθήκευσης βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και σε εγκαταστάσεις του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Ως συνέπεια, το ήδη αποδυναμωμένο καθεστώς ανατρέπεται και τελικά η χώρα μετατρέπεται σε μία πραγματική δημοκρατία, όπου το Ιράν μπορεί να επανενταχθεί στον υπόλοιπο κόσμο.
Αυτό είναι ένα εξαιρετικά αισιόδοξο σενάριο. Οι στρατιωτικές επεμβάσεις της Δύσης τόσο στο Ιράκ όσο και στη Λιβύη δεν έφεραν μια ομαλή μετάβαση στη δημοκρατία. Αν και τα βάναυσα δικτατορικά καθεστώτα των δύο χωρών τερματίστηκαν και στις δύο χώρες ακολούθησαν χρόνια χάους και αιματοχυσίας.
Ο Βρετανός αναλυτής σημειώνει πάντως, ότι η Συρία, η οποία διεξήγαγε τη δική της επανάσταση, ανατρέποντας τον πρόεδρο Μπασάρ Αλ-Άσαντ χωρίς δυτική στρατιωτική υποστήριξη το 2024, μέχρι στιγμής τα έχει πάει καλύτερα.
Σενάριο 2: Το καθεστώς επιβιώνει αλλά μετριάζει τις πολιτικές του - "Μοντέλο Βενεζουέλας"
Στο σενάριο όπου το καθεστώς του Ιράν επιβιώνει θα βλέπαμε ένα σενάριο με το "μοντέλο της Βενεζουέλας", όπου η ταχεία επέμβαση και επίδειξη ισχύος των αμερικανικών δυνάμεων αφήνει το καθεστώς αλώβητο στην πράξη, υποχρεώνοντάς το σε μετριοπαθείς πολιτικές.
Στην περίπτωση του Ιράν, αυτό θα σήμαινε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία επέζησε, κάτι που δεν θα ικανοποιήσει μεγάλο αριθμό Ιρανών, αλλά αναγκάζεται να περιορίσει την υποστήριξή της σε βίαιες πολιτοφυλακές σε όλη τη Μέση Ανατολή, να σταματήσει ή να περιορίσει τα εγχώρια πυρηνικά και βαλλιστικά πυραυλικά προγράμματά της, καθώς και να χαλαρώσει την καταστολή των διαμαρτυριών.
Και πάλι, πρόκειται για ένα από τα πλέον απίθανα σενάρια. Η ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας παρέμεινε ανυπότακτη και αντιστέκεται στην αλλαγή εδώ και 47 χρόνια, και είναι σαφές ότι είναι ανίκανη να αλλάξει πορεία τώρα.
Σενάριο 3: Κατάρρευση καθεστώτος, αντικατάσταση από στρατιωτική διακυβέρνηση
Πολλοί πιστεύουν ότι αυτό είναι η πιο πιθανή εξέλιξη. Ενώ το καθεστώς είναι σαφώς αντιδημοφιλές σε πολλούς, και κάθε διαδοχικό κύμα διαμαρτυριών με την πάροδο των ετών το αποδυναμώνει περαιτέρω, παραμένει ένα τεράστιο και ριζωμένο βαθύ κράτος ασφαλείας με έννομο συμφέρον στο status quo.
Οι κύριοι λόγοι για τους οποίους οι μαζικές διαδηλώσεις μέχρι στιγμής δεν έχουν καταφέρει να ανατρέψουν το καθεστώς είναι επειδή δεν έχουν υπάρξει σημαντικές αποστασίες κυβερνητικών στελεχών προς το μέρος τους, ενώ όσοι έχουν τον έλεγχο είναι έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν απεριόριστη βία και βαρβαρότητα για να παραμείνουν στην εξουσία.
Στη σύγχυση που επικρατεί μετά από τυχόν αμερικανικές επιθέσεις, είναι πιθανό το Ιράν να καταλήξει να κυβερνάται από μια ισχυρή, στρατιωτική κυβέρνηση που θα αποτελείται κυρίως από στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης.
Σενάριο 4: Το Ιράν αντεπιτίθεται χτυπώντας αμερικανικές δυνάμεις και γειτονικές χώρες
Το Ιράν έχει ορκιστεί να αντιδράσει σε οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση, λέγοντας ότι "παραμένει με το δάχτυλο στη σκανδάλη".
Σαφώς δεν μπορεί να συγκριθεί με τη δύναμη του Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, αλλά θα μπορούσε να επιτεθεί με το οπλοστάσιό του από βαλλιστικούς πυραύλους και drones, πολλά από τα οποία είναι κρυμμένα σε σπηλιές, υπόγεια ή σε απομακρυσμένες βουνοπλαγιές.
Υπάρχουν αμερικανικές βάσεις και εγκαταστάσεις διάσπαρτες κατά μήκος της αραβικής πλευράς του Κόλπου, κυρίως στο Μπαχρέιν και το Κατάρ, αλλά το Ιράν θα μπορούσε επίσης, αν το επιλέξει, να στοχεύσει ορισμένες από τις κρίσιμες υποδομές οποιουδήποτε κράτους που θεωρεί ότι ήταν συνένοχο σε μια αμερικανική επίθεση, όπως η Ιορδανία.
Η καταστροφική επίθεση με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στις πετροχημικές εγκαταστάσεις της Saudi Aramco το 2019, η οποία αποδόθηκε σε μια υποστηριζόμενη από το Ιράν πολιτοφυλακή στο Ιράκ, έδειξε στους Σαουδάραβες πόσο ευάλωτοι ήταν σε ιρανικούς πυραύλους.
Οι Άραβες γείτονες του Ιράν στον Κόλπο, όλοι σύμμαχοι των ΗΠΑ, είναι εύλογα εξαιρετικά ανήσυχοι αυτή τη στιγμή ότι οποιαδήποτε στρατιωτική δράση των ΗΠΑ θα καταλήξει να τους χτυπήσει.
Σενάριο 5: Το Ιράν αντιδρά τοποθετώντας νάρκες στον Κόλπο
Το σενάριο το Ιράν να αντιδράσει ναρκοθετώντας τον Κόλπο θεωρείται πιθανή απειλή για την παγκόσμια ναυτιλία και τον εφοδιασμό με πετρέλαιο εδώ και πολλά χρόνια, από τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ του 1980-88. Τότε, το Ιράν πράγματι ναρκοθέτησε τις θαλάσσιες οδούς και τα ναρκαλιευτικά του βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού βοήθησαν στην εκκαθάριση.
Τα Στενά του Ορμούζ, μεταξύ Ιράν και Ομάν, αποτελούν κρίσιμο σημείο. Περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και μεταξύ 20-25% του πετρελαίου και των παραπροϊόντων πετρελαίου διέρχονται από εκεί κάθε χρόνο.
Το Ιράν έχει πραγματοποιήσει ασκήσεις ταχείας ανάπτυξης θαλάσσιων ναρκών. Εάν το έκανε αυτό, τότε αναπόφευκτα θα επηρέαζε το παγκόσμιο εμπόριο και τις τιμές του πετρελαίου.
Σενάριο 6: Το Ιράν αντεπιτίθεται, βυθίζοντας ένα αμερικανικό πολεμικό πλοίο - "Επίθεση σμήνους"
Ένας λοχαγός του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ σε ένα πολεμικό πλοίο στον Κόλπο έχει πει ότι μία από τις απειλές από το Ιράν για την οποία ανησυχεί περισσότερο είναι μια "επίθεση σμήνους".
Σε ένα τέτοιο σενάριο, το Ιράν θα εκτοξεύσει τόσα πολλά drone με εκρηκτικά και θα στείλει τορπιλάκατους σε έναν ή πολλαπλούς στόχους, που ακόμη και οι τρομερές άμυνες κοντινής απόστασης του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ δεν θα είναι σε θέση να τα εξαλείψουν όλα εγκαίρως.
Σημειώνεται ότι το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης έχει αντικαταστήσει εδώ και καιρό το συμβατικό Ιρανικό Ναυτικό στον Κόλπο, ορισμένοι από τους διοικητές του οποίου εκπαιδεύτηκαν ακόμη και στο Ντάρτμουθ κατά την εποχή του Σάχη.
Τα ναυτικά πληρώματα του Ιράν έχουν επικεντρώσει μεγάλο μέρος της εκπαίδευσής τους σε αντισυμβατικό ή "ασύμμετρο" πόλεμο, αναζητώντας τρόπους για να ξεπεράσουν ή να παρακάμψουν τα τεχνικά πλεονεκτήματα που απολάμβανε ο κύριος αντίπαλός τους, ο Πέμπτος Στόλος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ.
Η βύθιση ενός αμερικανικού πολεμικού πλοίου, συνοδευόμενη από την πιθανή σύλληψη επιζώντων μεταξύ του πληρώματός του, θα ήταν μια τεράστια ταπείνωση για τις ΗΠΑ.
Ενώ αυτό το σενάριο θεωρείται απίθανο, υπενθυμίζεται ότι το αντιτορπιλικό USS Cole, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, αχρηστεύτηκε μετά από μια επίθεση αυτοκτονίας της Αλ Κάιντα στο λιμάνι του Άντεν το 2000, σκοτώνοντας 17 Αμερικανούς ναύτες.
Πριν από αυτό, το 1987, ένας πιλότος Ιρακινού αεροσκάφους εκτόξευσε κατά λάθος δύο πυραύλους Exocet σε ένα αμερικανικό πολεμικό πλοίο, το USS Stark, σκοτώνοντας 37 ναύτες.
Σενάριο 7: Το καθεστώς καταρρέει - Ακολουθεί χάος
Το σενάριο να επικρατήσει χάος μετά την κατάρρευση του καθεστώτος, είναι ένας πολύ ρεαλιστικός κίνδυνος και αποτελεί μια από τις κύριες ανησυχίες γειτονικών χωρών όπως το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία.
Εκτός από την πιθανότητα εμφυλίου πολέμου, όπως αυτοί που βιώνουν η Συρία, η Υεμένη και η Λιβύη, υπάρχει επίσης, ο κίνδυνος μέσα στο χάος και τη σύγχυση, οι εθνοτικές εντάσεις να μετατραπούν σε ένοπλη σύγκρουση, καθώς οι Κούρδοι, οι Βαλούχοι και άλλες μειονότητες προσπαθούν να προστατεύσουν τον λαό τους εν μέσω ενός κενού εξουσίας.
Μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής σίγουρα θα χαιρόταν να δει την Ισλαμική Δημοκρατία με την πλάτη στον τοίχο, και κανένας τους περισσότερο από το Ισραήλ, το οποίο έχει ήδη καταφέρει βαριά πλήγματα στους πληρεξούσιους του Ιράν σε όλη την περιοχή και το οποίο φοβάται μια υπαρξιακή απειλή από το ύποπτο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Αλλά κανείς δεν θέλει να δει τη μεγαλύτερη χώρα της Μέσης Ανατολής σε πληθυσμό - περίπου 93 εκατομμύρια - να βυθίζεται στο χάος, πυροδοτώντας μια ανθρωπιστική και προσφυγική κρίση.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος τώρα είναι ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας συγκεντρώσει αυτή την ισχυρή δύναμη κοντά στα σύνορα του Ιράν, να αποφασίσει ότι πρέπει να δράσει ή να χάσει το κύρος του, και αν ένας πόλεμος ξεκινήσει χωρίς σαφή τελικό στόχο θα έχει σίγουρα απρόβλεπτες και δυνητικά καταστροφικές συνέπειες.