Καθώς εξελισσόταν η συνέντευξη Τύπου του Ντόναλντ Τραμπ τη Δευτέρα, γινόταν όλο και πιο σαφές γιατί ο Αμερικανός πρόεδρος επιμένει να στηρίζει τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, παρά τις πιέσεις για την παραπομπή του.
Στην πραγματικότητα, υπερασπιζόμενος τον υπουργό του, ο Τραμπ υπερασπίζεται τον ίδιο του τον εαυτό.
Η απομάκρυνση του πρώην παρουσιαστή του Fox News από την κυβέρνηση θα ισοδυναμούσε με παραδοχή ότι ο πόλεμος στο Ιράν, τον οποίο ο Χέγκσεθ έχει υποστηρίξει με τη μεγαλύτερη θέρμη από κάθε άλλο κυβερνητικό στέλεχος, ήταν ένα λάθος, σύμφωνα με το CNN.
Παράλληλα, η αποπομπή του θα υπονόμευε την προσπάθεια του προέδρου να παρουσιάσει ως επιτυχία μια στρατιωτική επιχείρηση που, στην καλύτερη περίπτωση, δεν έχει αποφέρει σαφές αποτέλεσμα και, στη χειρότερη, εξελίσσεται σε στρατηγική καταστροφή.
Ο Τραμπ εξέφρασε τη Δευτέρα την ισχυρότερη μέχρι σήμερα δημόσια στήριξή του στον Χέγκσεθ, λίγο μετά την κατάθεση οκτώ άρθρων παραπομπής κατά του υπουργού Άμυνας στη Βουλή των Αντιπροσώπων από τον Ρεπουμπλικανό βουλευτή Τόμας Μάσι, έναν από τους μεγαλύτερους πολιτικούς αντιπάλους του προέδρου.
Η δήλωση στήριξης έγινε στο πλαίσιο μιας ακόμη αλλόκοτης δημόσιας εμφάνισης του Τραμπ, την οποία ο ίδιος χαρακτήρισε "λίγο διασκεδαστική". Κατά τη διάρκειά της, πρότεινε εκ νέου στον επικεφαλής του Ultimate Fighting Championship, Ντέινα Γουάιτ, να αναλάβει καθήκοντα εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου, για να διευκρινίσει στη συνέχεια ότι "κατά κάποιον τρόπο αστειευόταν".
"Αλλά, πραγματικά, τι έχει κάνει ο Χέγκσεθ;" ρώτησε ο Τραμπ τους δημοσιογράφους.
"Κέρδισε τον πόλεμο. Ήταν επικεφαλής. Κέρδισε τον πόλεμο στη Βενεζουέλα, όπως είπα, σε 48 λεπτά. Ήταν άψογη επιχείρηση. Κανείς δεν σκοτώθηκε. Και σίγουρα, πιστεύω ότι κερδίζει τον πόλεμο στο Ιράν".
Η επιχείρηση των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων για τη σύλληψη και την απομάκρυνση του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, ήταν τολμηρή και επικίνδυνη, αλλά δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί κανονικός πόλεμος.
Ακόμη πιο αμφισβητήσιμος είναι ο ισχυρισμός ότι οι ΗΠΑ έχουν επικρατήσει στο Ιράν, τουλάχιστον σε στρατηγικό επίπεδο.
Ο Χέγκσεθ είναι το κυβερνητικό στέλεχος που μοιάζει περισσότερο στον Τραμπ
Πέρα από τις εξελίξεις στο πολεμικό μέτωπο, υπάρχουν και πολιτικοί λόγοι για τους οποίους ο Τραμπ εμφανίζεται απρόθυμος να απομακρύνει τον υπουργό Άμυνας. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει περιορίσει σημαντικά τον κύκλο των ανθρώπων που εμπιστεύεται, επιλέγοντας να στηρίζεται σε ολοένα και λιγότερους στενούς συνεργάτες.
Ο επικεφαλής του Πενταγώνου είναι το μέλος της κυβέρνησης που έχει καταφέρει περισσότερο από κάθε άλλον να υιοθετήσει την πολιτική ταυτότητα και τη νοοτροπία του Τραμπ.
Τόλμησε να αποκλείσει τους δημοσιογράφους από το Πεντάγωνο, πρωτοστατεί στις πολιτισμικές αντιπαραθέσεις και στις εκστρατείες κατά της λεγόμενης woke κουλτούρας, ενώ εμφανίζεται αποφασισμένος να αντιμετωπίσει ακόμη και μια ενδεχόμενη παραπομπή του ως παράσημο τιμής.
Εάν ο Τραμπ αποκήρυττε τον άνθρωπο που μετονόμασε το Πεντάγωνο σε "Υπουργείο Πολέμου", θα ήταν σαν να στρεφόταν εναντίον του ίδιου του πολιτικού του προφίλ.
Ωστόσο, την ώρα που διαμαρτυρόταν έντονα για την υποτιθέμενη άδικη μεταχείριση του Χέγκσεθ στην αίθουσα ενημέρωσης του Λευκού Οίκου, ο Τραμπ ανέδειξε άθελά του και την πολιτική παγίδα στην οποία βρίσκεται.
Εξακολουθεί να δίνει μια μάχη που ανήκει στο παρελθόν, καθώς εκατομμύρια ψηφοφόροι στις ενδιάμεσες εκλογές αποδοκίμασαν τόσο τον πόλεμό του όσο και την επιθετική πολιτική του στάση. Επιμένοντας στην ίδια γραμμή, ενδέχεται να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο τη θέση του.
Τόσο ο Τραμπ όσο και ο Χέγκσεθ φαίνεται να ζουν στη δική τους πραγματικότητα, αγνοώντας ότι ένα μικρότερο, λιγότερο ισχυρό και αυταρχικό καθεστώς έχει καταφέρει να επιβιώσει από τη στρατιωτική επίθεση της αμερικανικής υπερδύναμης.
Ο πόλεμος έχει ήδη κοστίσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, με τον λογαριασμό να συνεχίζει να αυξάνεται. Παράλληλα, έχει προκαλέσει ρήγματα στις σχέσεις των ΗΠΑ με τους συμμάχους τους στον Περσικό Κόλπο και έχει πυροδοτήσει ενεργειακή κρίση, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος ζωής.
Σε συνέντευξή του στην εκπομπή "60 Minutes" του CBS την Κυριακή, ο Τραμπ δήλωσε ότι "δεν θα άλλαζε τίποτα" σχετικά με τη σύγκρουση.
Από την πλευρά του, ο Χέγκσεθ δήλωσε τη Δευτέρα στους δημοσιογράφους ότι θα ήταν πρόθυμος να συζητά "όλη μέρα" για την "επιτυχία" των στρατιωτικών επιχειρήσεων της κυβέρνησης.
Οι ισχυρισμοί του Αμερικανού προέδρου ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έχει εξαλειφθεί οριστικά ενδέχεται να χρειαστούν χρόνια για να αξιολογηθούν με ακρίβεια. Ωστόσο, η προσπάθεια να πειστούν οι ψηφοφόροι ότι ένας πόλεμος τον οποίο απορρίπτουν αποτελεί θρίαμβο μοιάζει με μια πολιτική στρατηγική χωρίς προοπτική επιτυχίας.
Η επίθεση Μάσι και τα οκτώ άρθρα παραπομπής
Η παραπομπή αποτελεί μία από τις σοβαρότερες συνταγματικές διαδικασίες που μπορεί να αντιμετωπίσει ένας δημόσιος αξιωματούχος. Τουλάχιστον αυτό ίσχυε στον παραδοσιακό πολιτικό κόσμο, ο οποίος φαίνεται να έχει αποδομηθεί μετά την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία.
Ο Πιτ Χέγκσεθ αντιμετωπίζει σειρά σοβαρών κατηγοριών. Μεταξύ άλλων, κατηγορείται ότι διεξήγαγε παράνομα τον πόλεμο στο Ιράν, παραβιάζοντας τους συνταγματικούς περιορισμούς στις πολεμικές εξουσίες, ότι αγνόησε τη νομοθεσία που αποσκοπεί στον περιορισμό των απωλειών μεταξύ των αμάχων και ότι καταχράστηκε την εξουσία του, επιβλέποντας "εξωδικαστικές εκτελέσεις" εναντίον σκαφών στην Καραϊβική και στον Ειρηνικό, τα οποία φέρονται να εμπλέκονταν σε διακίνηση ναρκωτικών.
Τα οκτώ άρθρα παραπομπής εγείρουν σοβαρά συνταγματικά ζητήματα. Περιλαμβάνουν επίσης τις στρατιωτικές επιθέσεις στην Υεμένη, καθώς και την προσπάθεια τιμωρίας του γερουσιαστή της Αριζόνα, Μαρκ Κέλι, επειδή είχε δηλώσει σε μέλη των ενόπλων δυνάμεων ότι έχουν δικαίωμα να αρνηθούν την εκτέλεση παράνομων διαταγών.
"Η πραγματικότητα είναι ότι δεν τον κατηγορούμε επειδή δεν είναι καλός στη δουλειά του. Στην πραγματικότητα, ήταν εξαιρετικά αποτελεσματικός στο να σκοτώνει μαθητές στο Ιράν", δήλωσε ο Μάσι.
"Ήταν εξαιρετικά αποτελεσματικός στις εξωδικαστικές εκτελέσεις. Δεν υπάρχει κανένα επιχείρημα στα άρθρα παραπομπής ότι είναι αναποτελεσματικός. Το επιχείρημα εδώ είναι ότι παραβίασε νόμους και το Σύνταγμα".
Από μία άποψη, πάντως, ο Τραμπ έχει δίκιο: η διαδικασία έχει σαφώς πολιτική διάσταση.
Ο Μάσι αποτελεί εδώ και χρόνια έναν από τους εντονότερους επικριτές του Αμερικανού προέδρου. Η αντιπαράθεσή τους κορυφώθηκε όταν ο βουλευτής πρωτοστάτησε στην επιτυχημένη προσπάθεια ψήφισης νόμου για τη δημοσιοποίηση των αρχείων της υπόθεσης του Τζέφρι Έπσταϊν.
Ο Τραμπ συνέβαλε καθοριστικά στην προσπάθεια πολιτικής εξουδετέρωσης του Μάσι, στηρίζοντας έναν υποψήφιο του κινήματος MAGA που τον ανταγωνίζεται στις εσωκομματικές εκλογές.
"Είναι ένας άρρωστος, πολύ άρρωστος άνθρωπος. Κάτι δεν πάει καλά μαζί του, πραγματικά", δήλωσε τη Δευτέρα ο πρόεδρος, εξαπολύοντας επίθεση κατά του Μάσι και χαρακτηρίζοντάς τον "αποτυχημένο χωρίς καμία αμφιβολία".
Ο βουλευτής, από την πλευρά του, ανταπέδωσε τις προσβολές και στράφηκε εναντίον του υπουργού Άμυνας.
Ο Τόμας Μάσι δεν περιορίστηκε στην κατάθεση των άρθρων παραπομπής, αλλά προχώρησε και σε ειρωνικά σχόλια για την επικείμενη συνέντευξη Τύπου του υπουργού Άμυνας, η οποία έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη.
"Ελπίζω να αναφερθεί στα οκτώ άρθρα παραπομπής και να μην ανέβει εκεί για να παραποιήσει τη Βίβλο με τρόπο που θυμίζει Κουέντιν Ταραντίνο, να κάνει μερικές έλξεις και, ξέρετε, να αποκαλέσει όλους χοντρούς και ομοφυλόφιλους επειδή υποστηρίζουν αυτή την παραπομπή", δήλωσε χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους.
Η χρονική στιγμή που επέλεξε ο Μάσι για την πρωτοβουλία του δεν είναι τυχαία. Μετά τη συντριπτική εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές, η διαδικασία προσφέρει στους δυσαρεστημένους βουλευτές του κόμματος, οι οποίοι βρίσκονται πλέον στην τελευταία περίοδο της θητείας τους, τη δυνατότητα να εκφράσουν την αντίθεσή τους στον Τραμπ και στον πόλεμο που συνέβαλε στην πολιτική τους αποδυνάμωση.
Μια σημαντική ομάδα Ρεπουμπλικανών που θα διαφοροποιηθεί από την κομματική γραμμή θα μπορούσε να πλήξει την πολιτική ισχύ του Χέγκσεθ και να αυξήσει το πολιτικό κόστος για τον Τραμπ από την απόφασή του να συνεχίσει να τον στηρίζει.
Οι Δημοκρατικοί, από την πλευρά τους, παρακολουθούν με ιδιαίτερη ικανοποίηση τις εξελίξεις.
"Η θέση μου είναι ξεκάθαρα υπέρ της παραπομπής, όπως έχω ήδη καταστήσει σαφές", δήλωσε τη Δευτέρα ο επικεφαλής της μειοψηφίας των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και πιθανός επόμενος πρόεδρος του Σώματος, Χάκιμ Τζέφρις.
Ο ίδιος χαρακτήρισε ειρωνικά το σχέδιο πολέμου στο Ιράν "Επιχείρηση Απόλυτη Αποτυχία" ("Operation Epic Failure"), προσθέτοντας:
"Ο Πιτ Χέγκσεθ έχει καταχραστεί την εξουσία του, έχει υπονομεύσει την εθνική ασφάλεια της Αμερικής και είναι ο αρχιτέκτονας του απερίσκεπτου και δαπανηρού πολέμου επιλογής στο Ιράν, ο οποίος έχει εκτοξεύσει τις τιμές της βενζίνης για τους απλούς Αμερικανούς και έχει καταστήσει τη χώρα λιγότερο ασφαλή".
Οι Δημοκρατικοί στη Βουλή των Αντιπροσώπων θα ψήφιζαν με ευχαρίστηση υπέρ της παραπομπής οποιουδήποτε αξιωματούχου της κυβέρνησης Τραμπ. Ωστόσο, στο νέο Κογκρέσο θα χρειαστεί να κινηθούν με προσοχή, καθώς θα επιχειρήσουν να αποφύγουν τις υπερβολές στις προγραμματισμένες έρευνές τους για τον πρόεδρο, ανταποκρινόμενοι παράλληλα στην απαίτηση των ψηφοφόρων για την αντιμετώπιση της κρίσης ακρίβειας.
Η συγκεκριμένη πρόταση παραπομπής, ωστόσο, έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα για τους Δημοκρατικούς: κατατέθηκε από Ρεπουμπλικανό. Έτσι, τους δίνεται η δυνατότητα να ψηφίσουν υπέρ της χωρίς να αναλάβουν οι ίδιοι την πολιτική ευθύνη της πρωτοβουλίας ή να εκτεθούν σε πιθανό πολιτικό κόστος.
Το ρίσκο του Χέγκσεθ και η πιθανότητα απομάκρυνσής του
Η επικείμενη συνέντευξη Τύπου του Χέγκσεθ ενδέχεται να μην εξελιχθεί όπως την περιέγραψε ο Μάσι. Ωστόσο, αποτελεί μια σημαντική δοκιμασία για τον υπουργό Άμυνας.
Εάν επιλέξει να επαναλάβει το ιδιαίτερα επιθετικό ύφος των βίντεο που έχει δημοσιεύσει για να υπερασπιστεί τον εαυτό του, επιδιώκοντας προφανώς να τραβήξει την προσοχή του Τραμπ, υπάρχει κίνδυνος να ενισχύσει τη δυσαρέσκεια μεταξύ των Ρεπουμπλικανών βουλευτών για την απόδοσή του. Μάλιστα, ενδέχεται άθελά του να προσφέρει ακόμη περισσότερα επιχειρήματα στους υποστηρικτές της παραπομπής του.
Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, πάντως, δεν φαίνεται να κινδυνεύει άμεσα με απομάκρυνση από το αξίωμά του, καθώς θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να συγκεντρωθεί η πλειοψηφία των δύο τρίτων που απαιτείται για την καταδίκη του σε ενδεχόμενη δίκη στη Γερουσία.
Ωστόσο, ένας υπουργός Άμυνας που έχει προκαλέσει αντιδράσεις και στα δύο πολιτικά στρατόπεδα εξαιτίας του πολέμου δεν μπορεί να θεωρεί ότι έχει ξεπεράσει οριστικά τον κίνδυνο.
Τη Δευτέρα, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Κέβιν Κράμερ, μέλος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι δεν υποστηρίζει την παραπομπή του Χέγκσεθ. Ωστόσο, πρόσθεσε:
"Το αν πρέπει να παραμείνει στη θέση του είναι κάτι που αφορά είτε τον ίδιο και την οικογένειά του είτε τον πρόεδρο".
Ο Χέγκσεθ θα μπορούσε, επίσης, να εξελιχθεί σε πολιτικό βάρος για τον Τραμπ, σε μια περίοδο κατά την οποία ο πρόεδρος θα χρειαστεί να εξασφαλίσει την έγκριση ενός Κογκρέσου με δημοκρατική πλειοψηφία για τα αιτήματα αύξησης των αμυντικών δαπανών.
Ο Μάσι δήλωσε τη Δευτέρα στην Κέιτλαν Κόλινς του CNN ότι θεωρεί πως υπάρχει "μεγάλη πιθανότητα" ο Χέγκσεθ να μην καταφέρει να παραμείνει στο αξίωμά του μέχρι το τέλος του έτους.
"Στέκονται στο πλευρό τους μέχρι την ημέρα που αποφασίζουν να μην το κάνουν", δήλωσε ο Μάσι, προβλέποντας ότι το νέο Κογκρέσο θα καλέσει για κατάθεση αξιωματούχους που υπηρέτησαν υπό τον Χέγκσεθ και "έχουν δει και γνωρίζουν πράγματα που δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί".
Ο πόλεμος που δεν έχει τέλος
Υπάρχει, όμως, και ένα ακόμη μεγάλο πρόβλημα για τον Τραμπ: ο πόλεμος στο Ιράν, ο οποίος δεν δείχνει να πλησιάζει στο τέλος του.
Η δημόσια εμφάνιση του Αμερικανού προέδρου τη Δευτέρα επιβεβαίωσε ότι εξακολουθεί να μην έχει παρουσιάσει συγκεκριμένο σχέδιο για την επίτευξη μόνιμης ειρήνης. Αντίθετα, κινήθηκε ανάμεσα σε προβλέψεις για επικείμενη συμφωνία, ισχυρισμούς ότι στην πραγματικότητα δεν επρόκειτο καν για κανονικό πόλεμο και προειδοποιήσεις ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είναι "οπλισμένες μέχρι τα δόντια και έτοιμες να δράσουν" για μια νέα επίθεση.
Εάν ο Τραμπ δεν καταφέρει να απεμπλακεί από τη σύγκρουση, ο πόλεμος ενδέχεται να στιγματίσει τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρικής του θητείας.
Ωστόσο, θα είναι δύσκολο να γυρίσει πολιτική σελίδα όσο ο Χέγκσεθ παραμένει επικεφαλής του Πενταγώνου.
Κατά συνέπεια, η πιο επικίνδυνη στιγμή για τον υπουργό Άμυνας μπορεί να μην είναι η διαδικασία της παραπομπής του, αλλά εκείνη κατά την οποία ο Τραμπ θα κρίνει ότι μπορεί να προστατεύσει καλύτερα τον εαυτό του όχι υπερασπιζόμενος τον στενό συνεργάτη του, αλλά θυσιάζοντάς τον πολιτικά.