Ανάλυση: Γιατί οι κάλπες των δημοτικών εκλογών στην Τουρκία κρίνουν το πολιτικό μέλλον του Ερντογάν

Πριν από πέντε χρόνια, η νίκη του Εκρέμ Ιμάμογλου στην Κωνσταντινούπολη στις δημοτικές εκλογές υπό την ομπρέλα της ενωμένης, τότε, αντιπολίτευσης, (έξι κόμματα είχαν στηρίξει το 2019 τον νυν δήμαρχο) είχε θεωρηθεί σταθμός σε πορεία που φαινόταν ότι θα μπορούσε να οδηγήσει μέχρι την ανατροπή της παντοδυναμίας Ερντογάν. Η απώλεια της Πόλης των 16 εκατομμυρίων κατοίκων, της πόλης στην οποία γεννήθηκε και αναδείχθηκε κοινωνικά και πολιτικά ο Τούρκος πρόεδρος, μετατράπηκε για αυτόν σε κρίσιμο στοίχημα που σήμερα, ημέρα διεξαγωγής δημοτικών εκλογών σε όλη τη χώρα, θα φανεί αν είναι σε θέση να κερδίσει.

"Η Κωνσταντινούπολη θα επιστραφεί στον πραγματικό της ιδιοκτήτη"

Σήμερα ο Ερντογάν έχει έναν στόχο και μία επιθυμία: "Η Κωνσταντινούπολη θα επιστραφεί στον πραγματικό της ιδιοκτήτη" υποσχέθηκε στους εκατοντάδες χιλιάδες υποστηρικτές του που τον άκουσαν στις έξι ομιλίες που έκανε την τελευταία μέρα της προεκλογικής εκστρατείας.

Όποιο κι αν είναι το εκλογικό αποτέλεσμα και τα σκορ του κυβερνώντος κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) σε όλη τη χώρα, η Κωνσταντινούπολη θα αποτελέσει το βαρόμετρο για το αν η αντιπολίτευση στην Τουρκία θα μπορέσει να σταθεί απέναντι στον Ερντογάν μέχρι τις επόμενες προεδρικές εκλογές σε τέσσερα χρόνια.

"Η Κωνσταντινούπολη είναι το σπίτι του. Η απώλεια της Κωνσταντινούπολης από την αντιπολίτευση στις τοπικές εκλογές του 2019 ήταν καταστροφική γι 'αυτόν" δηλώνει στο BBC ο Ιχσάν Ακτάς που διδάσκει στο τμήμα στο Πανεπιστήμιο Medipol της Κωνσταντινούπολης και είναι πρόεδρος του Genar Political Research Centre.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που μεγάλωσε φτωχικά στη συνοικία Μπέιογλου στην Κωνσταντινούπολη και ως νεαρός πουλούσε κουλούρια για ζήσει, ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα στην Κωνσταντινούπολη ως μέλος ενός Ισλαμιστικού Κόμματος στο οποίο ήταν επικεφαλής του τμήματος νεολαίας για να φτάσει να γίνει δήμαρχος της πόλης το 1994, πριν από ακριβώς 30 χρόνια.

Στόχος του CHP όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα

Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) της αντιπολίτευσης έχεις ως στόχο να μη χάσει τα μεγάλα αστικά κέντρα, όχι μόνο την Κωνσταντινούπολη αλλά και την πρωτεύουσα, την Άγκυρα, καθώς και την Αττάλεια, όπου χτυπά η καρδιά του τουρισμού της Τουρκίας.

Το 2019, όταν η αντιπολίτευση νίκησε στην Κωνσταντινούπολη και στην Άγκυρα ήταν η πρώτη φορά έπειτα από 25 χρόνια που το AKP και οι ισλαμιστές έχαναν την εξουσία στις δύο μεγαλύτερες πόλεις της Τουρκίας. Ειδικά στην Κωνσταντινούπολη, όπου ο Ερντογάν δεν μπορούσε να "καταπιεί" εύκολα την ήττα, με ισχυρισμούς ότι είχαν γίνει παρατυπίες στήθηκαν και δεύτερες κάλπες που απλώς όμως ανέδειξαν ξανά νικητή τον Ιμάμογλου.

"Παρόλο που η αντιπολίτευση έχασε από τον Ερντογάν στις προεδρικές εκλογές του περασμένου έτους, εξακολουθεί να υπάρχει ισχυρή σύνδεση μεταξύ μιας νίκης στην Κωνσταντινούπολης και μιας νίκης σε όλη την Τουρκία" εξηγεί η Σέντα Ντεμιράλπ, καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Isik της πόλης. Και προσθέτει ότι "εάν ο Ιμάμογλου καταφέρει να κρατήσει την Κωνσταντινούπολη, η αντιπολίτευση θα έχει ακόμα μεγάλες ελπίδες για τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές του 2028".

Ο Ιχσάν Ακτάς συμφωνεί ότι όποιος κερδίσει θα έχει τεράστια επιρροή πέρα από την Κωνσταντινούπολη: "Όταν έχεις την υποστήριξη της Κωνσταντινούπολης, γίνεσαι άμεσα πρωταγωνιστής στην εθνική πολιτική. Και σε παγκόσμιο επίπεδο."

Στην Κωνσταντινούπολη κατοικεί το ένα πέμπτο του πληθυσμού της Τουρκίας των σχεδόν 85 εκατομμυρίων κατοίκων, η δε ποικιλομορφία του εκλογικού σώματος είναι τεράστια.

Από δήμαρχος ενός μικρού δήμου χωρίς προβλήματα, κεντρική φιγούρα της αντιπολίτευσης

Ο νυν δήμαρχος, ο 52χρονος Ιμάμογλου, αναδείχθηκε ως φιγούρα της αντιπολίτευσης μετά τη θητεία του ως δήμαρχος του χωρίς μεγάλα προβλήματα, παραθαλάσσιου, μεσοαστικού δήμου Beylikduzu της περιφέρειας της Κωνσταντινούπολης που βρίσκεται στην ευρωπαϊκή πλευρά της πόλης. Πολιτικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι μια δεύτερη νίκη θα του ανοίξει το δρόμο για να διεκδικήσει την προεδρία της Τουρκίας σε τέσσερα χρόνια.

Το 2028 βέβαια, υποψήφιος αναμένεται να είναι και ο νυν δήμαρχος της Άγκυρας, Μανσούρ Γιαβάς. Σήμερα, η επανεκλογή Γιαβάς στην Άγκυρα θεωρείται "κλειδωμένη" από τις δημοσκοπήσεις.

Προς το παρόν, ο Ιμάμογλου πρέπει να κερδίσει τη μάχη της Κωνσταντινούπολης για την οποία δηλώνει: "Έχω μεγάλα όνειρα για την Κωνσταντινούπολη, δεν ονειρεύομαι τίποτα άλλο παρά να τα εκπληρώσω" όπως είπε στην τουρκική εφημερίδα Cumhuriyet.

Τι έχει πίσω του; Κατά τη διάρκεια της πενταετούς θητείας του, η Τουρκία βίωσε (και βιώνει) μια βαθιά οικονομική κρίση. Ο δήμαρχος έχει ψηλά στην ατζέντα του την επέκταση του σιδηροδρομικού δικτύου, περισσότερους χώρους πρασίνου και ένα μεγάλο πρόγραμμα οικοδόμησης κατοικιών. Αλλά, ο φονικός, καταστροφικός σεισμός στη νότια Τουρκία το περασμένο έτος, έχει ξυπνήσει τον εφιάλτη ενός μεγάλου σεισμού στην Κωνσταντινούπολη, κάτι που οι σεισμολόγοι δεν αποκλείουν. Σε αυτό το εφιαλτικό σενάριο, το κυβερνών κόμμα έχει να αντιτάξει ένα ευρύ πρόγραμμα κατεδάφισης παλαιών και ερειπωμένων κτιρίων και την κατασκευή νέων, αντισεισμικών κατοικιών, καταστημάτων και χώρων γραφείων.

Για να προωθήσει και να υλοποιήσει αυτό το όραμα, επιλέχθηκε για να διεκδικήσει τον δήμο με τη στήριξη του κόμματος του Ερντογάν, ο 47χρονος Μουράτ Κουρούμ, που έχει διατελέσει υπουργός Περιβάλλοντος και Αστικοποίησης.

"Το όνομα του Μουράτ Κουρούμ είναι ένα όνομα ταυτισμένο με την αστική ανάπτυξη και έχει συμβολική σημασία" υπογραμμίζει η πολιτική αναλύτρια Σεντέ Ντεμιράλπ σχολιάζοντας ωστόσο ότι και πάλι "μπορεί να μην είναι αρκετό για να εξασφαλίσει τη νίκη".

Για τον 70χρονο Ερντογάν όμως, όλα παίζονται τώρα. Το 2028 δεν θα μπορεί αν είναι υποψήφιος, βάσει του Συντάγματος, ενώ και ο ίδιος έχει πει ότι δεν θα επιδιώξει νέα θητεία. Αν όμως ξανακερδίσει την Κωνσταντινούπολη, ίσως τα πράγματα να αλλάξουν καθώς, όπως επισημαίνεται από πολιτικούς αναλυτές, η εξουσία θα εδραιωθεί περαιτέρω τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο και κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει νέες αλλαγές στο Σύνταγμα. Για την ώρα πάντως, οι πολιτικοί αναλυτές δεν μπορούν να δουν ποιος θα μπορούσε να τον διαδεχθεί ως επικεφαλής του AKP.

Αυτό που δίνει ελπίδες στον Ερντογάν για νίκη απόψε στην Κωνσταντινούπολη είναι ότι η αντιπολίτευση, σε αντίθεση με το 2019, είναι κατακερματισμένη. Ο εξακομματικός συνασπισμός εθνικιστών, κοσμικών, φιλελευθέρων, συντηρητικών, ισλαμιστών και Κούρδων δεν υπάρχει πια. Και ναι μεν οι Κούρδοι που αντιπροσωπεύουν μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού είναι φιλικοί προς τον Ιμάμογλου, φέτος όμως το φιλοκουρδικό DEM κατέβασε τον δικό του υποψήφιο.

Μικρό αγκάθι για τον Ερντογάν και την υποψηφιότητα του Μουράτ Κουρούμ, θεωρείται το νεοσύστατο ισλαμιστικό "Νέο Κόμμα Πρόνοιας" που ενδέχεται να στερήσει ψήφους συντηρητικών και πολύ θρησκευόμενων από τον εκλεκτό του Τούρκου προέδρου.

Διαβάστε Επίσης

Δημοτικές εκλογές στην Τουρκία: Μονομαχία Ερντογάν - Ιμάμογλου στη μάχη της Κωνσταντινούπολης - Ανοιξαν οι κάλπες

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr