Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι θα υπάρξουν αντίποινα, εάν οι Βρυξέλλες προχωρήσουν σε πολιτικές που ευνοούν ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες εις βάρος αμερικανικών εταιρειών, στο πλαίσιο της προσπάθειας επανεξοπλισμού της Ευρώπης.
Σύμφωνα με το Politico, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας εξέφρασε έντονη αντίθεση σε ενδεχόμενες αλλαγές στους ευρωπαϊκούς κανόνες προμηθειών που θα περιορίζουν την πρόσβαση αμερικανικών εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει αντίστοιχα μέτρα από την Ουάσιγκτον.
"Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται έντονα σε οποιαδήποτε αλλαγή της οδηγίας που θα περιορίσει την ικανότητα της αμερικανικής βιομηχανίας να υποστηρίζει ή να συμμετέχει με άλλο τρόπο στις προμήθειες εθνικής άμυνας των κρατών μελών της ΕΕ" ήταν το μήνυμα του αμερικανικού Πενταγώνου.
Η παρέμβαση έγινε στο πλαίσιο διαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αναθεώρηση της νομοθεσίας περί αμυντικών προμηθειών, ενόψει πιθανής επικαιροποίησης της σχετικής οδηγίας. Στο έγγραφο που κατέθεσε η αμερικανική πλευρά επισημαίνεται ότι οι ΗΠΑ αντιτίθενται σε πολιτικές που, όπως αναφέρουν, αποκλείουν αμερικανικές εταιρείες από την ευρωπαϊκή αγορά, την ώρα που ευρωπαϊκοί αμυντικοί κολοσσοί συνεχίζουν να επωφελούνται από την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά.
Το παράδοξο στη στάση της Ουάσιγκτον
Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει ένα παράδοξο στη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στην Ευρώπη: ενώ η κυβέρνηση Τραμπ πιέζει τους Ευρωπαίους να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος για την άμυνα της ηπείρου, δεν επιθυμεί αυτό να γίνει εις βάρος των αμερικανικών αμυντικών επιχειρήσεων.
Τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να αυξήσει τη συμμετοχή ευρωπαϊκών οπλικών συστημάτων στις προμήθειες της ΕΕ, καθώς η Ένωση προετοιμάζεται για πιθανές γεωπολιτικές κρίσεις και ενίσχυση της άμυνας απέναντι στη Ρωσία. Παράλληλα, η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό, όπως τα μαχητικά F-35, τα συστήματα HIMARS και οι πύραυλοι Patriot, με σχεδόν τα δύο τρίτα των εισαγόμενων οπλικών συστημάτων να προέρχονται από τις ΗΠΑ.
Η έντονη αντίδραση της Ουάσιγκτον αναμένεται να δυσκολέψει τις προσπάθειες των Βρυξελλών για ενίσχυση του λεγόμενου "Buy European" στην αμυντική βιομηχανία, δοκιμάζοντας παράλληλα το πόσο πρόθυμες είναι οι ευρωπαϊκές χώρες να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις ΗΠΑ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει την αναθεωρημένη οδηγία για τις αμυντικές προμήθειες μέσα στο τρίτο τρίμηνο του έτους, χωρίς ακόμη να έχει ξεκαθαρίσει αν θα περιλαμβάνει δεσμευτικές ρυθμίσεις υπέρ των ευρωπαϊκών εταιρειών.
Οι συμφωνίες ΕΕ – ΗΠΑ και η πρόσβαση στο Πεντάγωνο
Ήδη πάντως, ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE ύψους 150 δισ. ευρώ, προβλέπουν ότι τα κονδύλια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αγορές εξοπλισμών μόνο εφόσον τουλάχιστον το 65% της αξίας τους προέρχεται από ευρωπαϊκές πηγές.
Σε περίπτωση που υιοθετηθούν αυστηρές ρήτρες "Buy European", το Πεντάγωνο προειδοποιεί ότι οι ΗΠΑ θα επανεξετάσουν τις εξαιρέσεις που επιτρέπουν σε ευρωπαϊκές εταιρείες να συμμετέχουν σε αμερικανικά αμυντικά συμβόλαια, γεγονός που θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά την πρόσβασή τους στην αμερικανική αγορά.
Σήμερα, περίπου 19 από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν υπογράψει σχετικές συμφωνίες με την Ουάσιγκτον, που επιτρέπουν σε ευρωπαϊκές εταιρείες να διεκδικούν συμβάσεις του Πενταγώνου. Σύμφωνα με τις ΗΠΑ, η υιοθέτηση ευρωπαϊκής προτίμησης στις εθνικές προμήθειες θα περιόριζε την ευελιξία των κρατών-μελών, θα αποδυνάμωνε το ΝΑΤΟ και θα δυσχέραινε την επίτευξη των κοινών αμυντικών στόχων της Συμμαχίας.
Παρόμοιες επιφυλάξεις εξέφρασε και το Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο, το οποίο, αν και σε πιο ήπιους τόνους, προειδοποίησε επίσης για τις συνέπειες μιας πολιτικής αποκλειστικής προτίμησης ευρωπαϊκών εταιρειών.