Έρευνα: Γιατί τόσοι πολλοί άνθρωποι αψηφούν τα περιοριστικά μέτρα; Η εξήγηση

Oι συμπεροφορές ενώ όλο και περισσότερες χώρες τίθενται σε lock down σε ολόκληρο τον κόσμο.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM

Πλήθη στις αγορές, ηγέτες χωρών που πρέπει διαρκώς να επιπλήττουν τους συμπατριώτες τους...απέναντι στην επιδημία του κορονοϊού τα περιοριστικά μέτρα εφαρμόζονται με μεγάλες δυσκολίες. Πατώντας με το ένα πόδι στην οικονομική επιστήμη και με το άλλο πόδι στην ψυχολογία, η επιστημονική έρευνα προσπαθεί να εξηγήσει τις παράλογες συμπεριφορές και να αναδείξει τρόπους για την αντιμετώπισή τους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ολο και περισσότερες χώρες τίθενται σε lock down σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι κυβερνήσεις προσφεύγουν σε διαδοχική αυστηροποίηση των περιοριστικών μέτρων, καθώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πλημμυρίζουν από εικόνες συνωστισμού του πλήθους στους δημόσιους υπαίθριους χώρους. Στα πρώτα στάδια της επιβολής περιοριστικών μέτρων με το κλείσιμο των χώρων ψυχαγωγίας και εστίασης, οι άνθρωποι πλημμύρισαν τα πάρκα και τις παραλίες. Και όταν απαγορεύθηκε η πρόσβαση εκεί, πλημμύρισαν τις αγορές τροφίμων.

Είναι ο κόσμο χωρισμένος στα δύο, ανάμεσα στους σοβαρούς ανθρώπους που κλείνονται στα σπίτια τους σκεπτόμενοι το κοινό καλό και στους εγωιστές που δεν σκέφτονται παρά την ευχαρίστησή τους;

Οχι. Σε αυτές τις καταστάσεις, υπάρχει ένα "μαλακό υπογάστριο" αναποφάσιστων που συνήθως είναι και οι περισσότεροι, απαντά η Angela Sutan, καθηγήτρια Συμπεριφορικής Οικονομίας στο Burgundy School of Business της Γαλλίας.

"Το πρόβλημα είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι και οι πιο σημαντικοί και οι πιο επικίνδυνοι. Αν αντιληφθούν ότι οι άλλοι δεν συνεργάζονται, ούτε αυτοί συνεργάζονται".

Τα συμπεράσματα αυτά βασίζονται σε έρευνες της Συμπεριφορικής Οικονομίας. Η επιστήμη αυτή, που κινείται στα σύνορα ανάμεσα στην Οικονομία και την Ψυχολογία, επιδιώκει να εξηγήσει για ποιους λόγους εμφανίζονται παράλογες συμπεριφορές σε οικονομικό επίπεδο.

Ενα από τα μεγάλα ονόματα της επιστήμης, ο Αυστριακός Ernst Fehr, πραγματοποίησε έρευνα στις αρχές της δεκαετίας του 2000 που δείχνει, σε περιορισμένο όμως δείγμα 40 ατόμων, με ποιον τρόπο κατανέμονται αυτές οι στάσεις.

Το ένα τέταρτο του δείγματος συμβάλλει με την συμπεριφορά του στο κοινό καλό, ό,τι και να συμβεί. Ενα άλλο τέταρτο δεν σκέφτεται παρά τον εαυτό του. Και μένει το ήμισυ του δείγματος. Είναι οι περίφημοι "υπό προϋποθέσεις συμβολείς", που περιμένουν να δουν πώς συμπεριφέρεται η πλειονότητα.

Υπερβολικά πολλά αρνητικά παραδείγματα στα κοινωνικά δίκτυα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Στο πλαίσιο αυτό, τα κοινωνικά δίκτυα "έχουν την τάση να προβάλλουν υπερβολικά πολλά αρνητικά παραδείγματα", πράγμα που δίνει την εντύπωση ότι δεν υπάρχουν παρά λαθρεπιβάτες", λέει η Angela Sutan. "Αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο".

Αλλά επίσης μπορούν να έχουν θετικό αποτέλεσμα επιτρέποντας στους δυσαρεστημένους να εκφράσουν τεράστια κοινωνική αποδοκιμασία, γεγονός που μπορεί να ωθήσει τους περισσότερο εγωιστές να επανεξετάσουν το κόστος και τις ωφέλειες της στάσης τους.

"Εχουν την εντύπωση ότι ωφελούνται πηγαίνοντας στο πάρκο, διότι έκαναν μία πράξη αψηφισιάς", ενώ αν απειλούνται με αποδοκιμασία από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αυτό σημαίνει υψηλό προσωπικό κόστος, διότι η αποδοχή είναι πολύτιμη στην δεδομένη στιγμή.

Κατά συνέπεια, ποια είναι η καλύτερη τακτική για τις αρχές, ώστε να επιτύχουν την γενική τήρηση των περιοριστικών μέτρων; Η επιβολή και ο πολλαπλασιασμός των προστίμων στους περιπατητές, όπως γίνεται στην Ιταλία και την Γαλλία; Ή επένδυση στην υπευθυνότητα των πολιτών;

Ενας συνδυασμός των δύο, απαντούν πολλοί οικονομολόγοι, που θεωρούν ωφέλιμη την υποχρέωση που έχουν οι πολίτες να συμπληρώνουν οι ίδιοι μία υπεύθυνη δήλωση για να δικαιολογήσουν τις έκτακτες μετακινήσεις τους.

"Οταν βάζεις την υπογραφή σου σε ένα χαρτί, ενεργοποιείται ένα αντανακλαστικό που ωθεί τους ανθρώπους, αν έχουν την τάση να τηρούν τους κανόνες, να σεβασθούν τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει", λέει ο ερευνητής Thierry Aimar, που διδάσκει Νευροοικονομικά στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών στο Παρίσι.

"Η υπογραφή αυτή θα δημιουργήσει νοητικούς μηχανισμούς που θα ωθήσουν στην τήρηση της δέσμευσης για να αποφευχθεί ένα είδος γνωστικής ασυμφωνίας...στους περισσότερους από τους ανθρώπους που τείνουν να τηρούν τους κοινωνικούς κανόνες, ο εγκέφαλος θα ενισχύσει την αυτοπειθαρχία".

Μόνο που και σε αυτήν την περίπτωση, η ανταπόκριση μπορεί να ατονήσει μακροπρόθεσμα, ανάλογα με το τι κάνουν οι μεν και οι δε.

"Εάν αναπτυχθούν τυχοδιωκτικές συμπεριφορές, η στάση των ανθρώπων που τείνουν προς την τήρηση των κανόνων μπορεί να αλλάξει προς την λάθος κατεύθυνση", λέει ο καθηγητής του Ινστιτούτου Πολιτικών Επιστημών που προειδοποιεί ωστόσο ότι οποιεσδήποτε προβλέψεις για την συμπεριφορά του πλήθους εν μέσω τέτοιων πρωτόγνωρων συνθηκών είναι επισφαλείς.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΛΟΓΩ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ 23 Σεπ 2020 | 19:10

Κορονοϊός: Απίστευτοι Άγγλοι - Βάζουν σε νέα ώρα τα ποδοσφαιρικά παιχνίδια για να προλαβαίνουν τις παμπ

Σε νέα ώρα θα μεταδίδονται τα ποδοσφαιρικά παιχνίδια στην Αγγλία λόγω της αλλαγής του ωραρίου στις παμπ σύμφωνα με τα νέα μέτρα κατά του κορονοϊού

ΑΝΗΣΥΧΗΤΙΚΟΙ ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ 23 Σεπ 2020 | 18:31

Κορονοϊός: Μεγάλη ανησυχία για την Αττική - 194 νέα κρούσματα σε μια μέρα, πάνω από τα μισά της χώρας

Συναγερμός έχει σημάνει για άλλη μία μέρα στην Αττική όπου τα κρούσματα κορονοϊού έφτασαν τα 194 την ώρα που σε όλη την Ελλάδα ανέρχονται στα 358

ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ 23 Σεπ 2020 | 18:27

Κορονοϊός: Αισιοδοξία Φάουτσι - Τέλος του χρόνου, αρχές του 2021 το εμβόλιο

Τέλος του χρόνου ή αρχές του επόμενου το εμβόλιο για τον κορονοϊό ανέφερε ο Αμερικανός λοιμωξιολόγος Άντονι Φάουτσι

ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΟΔΥ 23 Σεπ 2020 | 18:14

Σαρώνει ο κορονοϊός: 358 νέα κρούσματα σήμερα - 5 θάνατοι - 73 διασωληνωμένοι

Στα 358 τα νέα κρούσματα που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη σε σχέση με τα 346 που ανακοινώθηκαν την Τρίτη

23 Σεπ 2020 | 18:06

Κορονοϊός: Νέες εξελίξεις για το εμβόλιο - Αρχίζει η τρίτη φάση δοκιμών από την Johnson & Johnson

Ξεκινάει η τρίτη φάση δοκιμών του πειραματικού εμβολίου κατά του κορονοϊού από την Johnson & Johnson

ΓΙΑ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ 23 Σεπ 2020 | 18:02

Κορονοϊός: Σε καραντίνα ο Γερμανός ΥΠΕΞ – Θετικός στον ιό άνδρας της ασφάλειάς του

Το πρώτο τεστ κορονοϊού στο οποίο υπεβλήθη ο Γερμανός ΥΠΕΞ βγήκε αρνητικό

ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ 23 Σεπ 2020 | 17:43

Κορονοϊός: Αγωνία στο Άγιο Όρος μετά τα 13 κρούσματα - Ελέγχονται ακόμη 40 μοναχοί

Συνεχίζονται οι έλεγχοι στο Άγιον Όρος μετά τον εντοπισμό κρουσμάτων κορονοϊού

ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ Η ΜΑΚΑΒΡΙΑ ΛΙΣΤΑ 23 Σεπ 2020 | 17:32

Κορονοϊός: Πέμπτος νεκρός σήμερα - Πέθανε 52χρονος στο "Γεννηματάς" - 357 θάνατοι συνολικά

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο 52χρονος που κατέληξε σήμερα από κορονοϊό αντιμετώπιζε υποκείμενα νοσήματα

ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 23 Σεπ 2020 | 17:19

Κορονοϊός - Επίσημα στοιχεία: Πόσες κλίνες στις ΜΕΘ είναι τελικά διαθέσιμες στην Αττική

Tον αριθμό των διαθέσιμων κλινών ΜΕΘ στην Αττική ανακοίνωσε η Ελληνική Εταιρεία Εντατικής Θεραπείας.

ΕΝΤΟΝΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΤΖΟΝΣΟΝ 23 Σεπ 2020 | 16:48

Κορονοϊός: Σύγχυση με τα νέα μέτρα στη Βρετανία - "Μην τρέχετε πανικόβλητοι στα σούπερ μάρκετ"

Επιφυλακτικότητα και σύγχυση επικράτησε μετά τα νέα μέτρα για να αντιμετωπιστεί το νέο κύμα κορονοϊού

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ AFP 23 Σεπ 2020 | 15:34

Κορονοϊός: Σοκάρουν τα νέα στοιχεία - Περισσότερα από 5 εκατ. τα επιβεβαιωμένα κρούσματα στην Ευρώπη

Περισσότερα από 380.000 νέα κρούσματα έχουν καταμετρηθεί τις επτά τελευταίες μέρες

ΤΙ ΕΙΠΕ Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΣΥΛΟΥ ΜΑΝΟΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ 23 Σεπ 2020 | 15:32

Καρά Τεπέ: Πώς θα βγαίνουν από τη δομή οι μετανάστες και οι πρόσφυγες - Ολο το σχέδιο [Βίντεο]

Ξεκινά "σύστημα περιορισμού των εξερχομένων" από τον Καρά Τεπέ - Τι λέει για τη μαζική έξοδο των αιτούντων άσυλο από τη νέα δομή ο Γενικός Γραμματέας Ασύλου

'ΕΠΑΣΧΕ ΑΠΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ 23 Σεπ 2020 | 14:32

Κορονοϊός: Κατέληξε 85χρονη στη Νίκαια - Τέσσερις οι θάνατοι σήμερα - Στους 356 συνολικά οι νεκροί

Ακόμα ένας άνθρωπος, ο οποίος νοσηλευόταν, έχασε τη μάχη για τη ζωή από επιπλοκές του κορονοϊού.