Ένας άνδρας που είχε παραλύσει από το στήθος και κάτω έπειτα από ατύχημα σε πισίνα στις ΗΠΑ, πριν από έξι χρόνια κατάφερε να τραφεί μόνος του και να πιει νερό από ποτήρι χάρη σε ένα πρωτοποριακό εγκεφαλικό εμφύτευμα που παρακάμπτει τη βλάβη στον νωτιαίο μυελό.
Σύμφωνα με τον Guardian, ο Κιθ Τόμας από το Μασαπέκουα της Νέας Υόρκης, στις ΗΠΑ, δεν μπορούσε καν να σηκώσει τα χέρια του από το αναπηρικό αμαξίδιο όταν συμφώνησε να συμμετάσχει στη δοκιμή της νέας τεχνολογίας το 2021. Ωστόσο, μετά την επέμβαση για την τοποθέτηση ηλεκτροδίων στον εγκέφαλό του και έπειτα από πολλούς μήνες εκπαίδευσης, κατάφερε να κινήσει ξανά τα άνω άκρα του.
Αναδημιουργήθηκε η αίσθηση της αφής του
Οι ερευνητές τοποθέτησαν στον Τόμας μια διεπαφή εγκεφάλου-υπολογιστή (brain-computer interface), η οποία όχι μόνο τον βοήθησε να κινεί τα χέρια και τις παλάμες του, αλλά έστελνε και σήματα πίσω στον εγκέφαλο, αναδημιουργώντας την αίσθηση της αφής. Έτσι, μπόρεσε να νιώσει ξανά το χέρι της αδελφής του, αλλά και το τρίχωμα του σκύλου του.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι η τεχνολογία φαίνεται πως αναδιοργάνωσε σε έναν βαθμό το νευρικό του σύστημα, συμβάλλοντας στην αποκατάσταση ορισμένων κινήσεων και αισθήσεων στα χέρια, οι οποίες διατηρούνται ακόμη και όταν το σύστημα είναι απενεργοποιημένο.
"Για μένα αυτή είναι μια απίστευτη στιγμή", δήλωσε ο καθηγητής Τσαντ Μπάουτον, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας που ανέπτυξε την τεχνολογία στα Ινστιτούτα Feinstein για την Ιατρική Έρευνα, τον ερευνητικό βραχίονα του οργανισμού υγείας Northwell Health στη Νέα Υόρκη.
"Εδώ και χρόνια θέλαμε να αποκαταστήσουμε τόσο την κίνηση όσο και την αίσθηση της αφής και να τα συνδυάσουμε. Παράλληλα, επιδιώκαμε να δημιουργήσουμε αποτελέσματα με διάρκεια. Πιστεύω ότι θα συνεχίσουμε να βλέπουμε πρόοδο και ότι η τεχνολογία αυτή θα μπορέσει να βοηθήσει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο που τη χρειάζονται", πρόσθεσε.
Το ατύχημα του Κιθ Τόμας
Ο Τόμας ήταν 42 ετών όταν έσπασε τον αυχένα του, βουτώντας σε πισίνα τον Ιούλιο του 2020. Έχασε τις αισθήσεις του και όταν συνήλθε είδε ένα ελικόπτερο να έχει προσγειωθεί στο μπροστινό μέρος του σπιτιού του. Μεταφέρθηκε αμέσως στο νοσοκομείο.
"Την επόμενη ημέρα δεν μπορούσα να κουνήσω ούτε ένα σημείο του σώματός μου", ανέφερε.
Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους εντάχθηκε σε μια τριετή κλινική δοκιμή της τεχνολογίας που οι ερευνητές ονόμασαν "διπλή νευρωνική παράκαμψη" (double neural bypass). Το σύστημα χρησιμοποιεί ηλεκτρόδια που έχουν εμφυτευθεί στον εγκέφαλο για να ανιχνεύουν πότε ο ασθενής θέλει να κινήσει τα χέρια του. Στη συνέχεια, τα σήματα μεταφέρονται στα άνω άκρα, ενεργοποιώντας την κίνηση.
Ταυτόχρονα, αισθητήρες πίεσης που βρίσκονται στο χέρι, τα δάχτυλα και τον αντίχειρα ανιχνεύουν την επαφή με αντικείμενα και στέλνουν σήματα πίσω στον εγκέφαλο, προσομοιώνοντας την αίσθηση της αφής. Έτσι ολοκληρώνεται ένας "κύκλος" όπου ο εγκέφαλος δίνει την εντολή για κίνηση, αυτή εκτελείται και στη συνέχεια γίνεται αντιληπτό το αποτέλεσμα. Κατά τη διάρκεια των δοκιμών, ο Τόμας κατάφερε να χειριστεί ακόμη και ιδιαίτερα εύθραυστα αντικείμενα, όπως τσόφλια αυγών.
Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Medicine, οι ερευνητές περιγράφουν την πρόοδο του Τόμας έπειτα από 35 εβδομάδες εκπαίδευσης με το σύστημα. Η δύναμη του δεξιού του χεριού αυξήθηκε κατά 86%, ενώ του αριστερού κατά 62%. Από το σημείο όπου δεν μπορούσε να σηκώσει τα χέρια του μέχρι το πρόσωπό του, κατάφερε πλέον να ξύνει μόνος του τη μύτη του και να σκουπίζει το πρόσωπό του.
Οι ερευνητές κατέγραψαν την εγκεφαλική του δραστηριότητα την ώρα που φανταζόταν ότι κάποιος τον άγγιζε
Στη συνέχεια, οι ερευνητές ανέπτυξαν μια νέα τεχνική, που ονόμασαν cortical mirroring, με στόχο τη βελτίωση της αίσθησης της αφής. Κατέγραψαν την εγκεφαλική του δραστηριότητα την ώρα που φανταζόταν ότι κάποιος τον άγγιζε και στη συνέχεια διέγειραν τις αισθητηριακές περιοχές του εγκεφάλου με τα ίδια μοτίβα, ενώ παράλληλα εφάρμοζαν διέγερση στο δέρμα και τον νωτιαίο μυελό. Έπειτα από 25 εβδομάδες θεραπείας στον δεξιό καρπό, ο Τόμας ανέκτησε την αίσθηση της αφής σε περιοχή που παρέμενε μουδιασμένη από το ατύχημα.
"Σε πρόσφατη επανεξέταση διαπιστώσαμε ότι τα οφέλη αυτά εξακολουθούσαν να υπάρχουν ακόμη και περισσότερα από δύο χρόνια αργότερα", δήλωσε ο Μπάουτον. "Αυτό είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικό".
Παρά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν είναι ακόμη σαφές σε ποιον βαθμό η τεχνολογία μπορεί να αποκαταστήσει την κινητικότητα και την αίσθηση σε άτομα με παράλυση. Για τον λόγο αυτό απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές με περισσότερους ασθενείς και διαφορετικούς τύπους κακώσεων του νωτιαίου μυελού.