Η κατάσταση στο Ιράν παραμένει έκρυθμη, καθώς οι αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις συνεχίστηκαν για ακόμη μία νύχτα.
Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις συνεχίστηκαν τη νύχτα της Παρασκευής στην Τεχεράνη και σε άλλες πόλεις του Ιράν, όπου χιλιάδες κάτοικοι ξεχύθηκαν στους δρόμους, σύμφωνα με βίντεο που κοινοποιήθηκαν σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, παρότι η πρόσβαση στο διαδίκτυο δεν έχει αποκατασταθεί στη χώρα.
Γιατρός στην Τεχεράνη, ο οποίος μίλησε στο περιοδικό TIME υπό τον όρο της ανωνυμίας, έκανε λόγο για τουλάχιστον 217 θανάτους διαδηλωτών, "οι περισσότεροι από σφαίρες", με βάση μόνο έξι νοσοκομεία στην ιρανική πρωτεύουσα. Αν ο συγκεκριμένος αριθμός επιβεβαιωθεί, είναι ξεκάθαρο ότι πρόκειται για μια στρατηγική εκτεταμένης καταστολής, που είχε προετοιμαστεί μέσα από το "μπλακ άουτ" σε ίντερνετ και τηλεφωνικές συνδέσεις που επιβλήθηκε το βράδυ της Πέμπτης 8/01.
Η αναφορά για εκατοντάδες νεκρούς έρχεται ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα το ιρανικό καθεστώς ότι θα "πληρώσει ακριβά", αν σκοτώσει διαδηλωτές που βγαίνουν στους δρόμους σε αυξανόμενους αριθμούς από τις 28 Δεκεμβρίου. Μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, άμεση πρόκληση προς την Ουάσινγκτον, με το κλίμα να επιβαρύνεται περαιτέρω από τις σκληρές δηλώσεις που μεταδόθηκαν από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Οι διαδηλώσεις, που πλέον έχουν επεκταθεί σε όλες τις 31 επαρχίες της χώρας, ξεκίνησαν ως αντίδραση στην οικονομία που βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Πολύ γρήγορα, ωστόσο, απέκτησαν πολιτικό χαρακτήρα, με αιτήματα που φτάνουν έως την ανατροπή του αυταρχικού ισλαμικού καθεστώτος που κυβερνά το Ιράν από το 1979, σε έναν πληθυσμό περίπου 92 εκατομμυρίων.
Παρότι οι συγκεντρώσεις έχουν περιγραφεί ως σε μεγάλο βαθμό ειρηνικές, με συνθήματα όπως "Ελευθερία" και "Θάνατος στον Δικτάτορα", έχουν αναφερθεί και περιστατικά βανδαλισμών σε κυβερνητικά κτίρια.
Ο γιατρός που επικαλείται το TIME ανέφερε ότι οι αρχές αφαίρεσαν σορούς από το νοσοκομείο την Παρασκευή. Όπως είπε, οι περισσότεροι νεκροί ήταν νέοι άνθρωποι. Μάλιστα, περιέγραψε περιστατικό έξω από αστυνομικό τμήμα στα βόρεια της Τεχεράνης, όπου κατά τη μαρτυρία του δυνάμεις ασφαλείας "έριξαν με πολυβόλο" προς το πλήθος, με διαδηλωτές να πέφτουν νεκροί "επί τόπου". Ακτιβιστές ανέφεραν ότι στο συγκεκριμένο συμβάν πυροβολήθηκαν τουλάχιστον 30 άτομα.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πάντως, την Παρασκευή έδιναν χαμηλότερους αριθμούς νεκρών σε σχέση με την εκτίμηση του γιατρού, με την απόκλιση να αποδίδεται σε διαφορετικά κριτήρια καταγραφής. Η οργάνωση Human Rights Activist News Agency με έδρα την Ουάσιγκτον, η οποία καταμετρά μόνο θύματα που έχουν ταυτοποιηθεί, ανέφερε περίπου 63 θανάτους.
Την ίδια ώρα, η ιρανική ηγεσία και η δικαιοσύνη έστειλαν αυστηρά μηνύματα προς τους συμμετέχοντες στις κινητοποιήσεις. Ο ανώτατος ηγέτης, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σε ομιλία που μεταδόθηκε την Παρασκευή, δήλωσε ότι "η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα υποχωρήσει απέναντι σε βανδάλους" που επιδιώκουν να "ευχαριστήσουν" τον Τραμπ. Παράλληλα, ο εισαγγελέας της Τεχεράνης δήλωσε ότι οι διαδηλωτές μπορεί να αντιμετωπίσουν ακόμη και τη θανατική ποινή. Σε κρατική τηλεοπτική μετάδοση, αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης απηύθυνε προειδοποίηση προς τους γονείς να κρατήσουν τα παιδιά τους μακριά από τις κινητοποιήσεις, λέγοντας: "Αν… σας χτυπήσει μια σφαίρα, μην παραπονιέστε".
Χιλιάδες διαδηλωτές στους δρόμους της Τεχεράνης
Δεκατρείς ημέρες μετά την έναρξη του κινήματος διαμαρτυρίας που διογκώνεται στο Ιράν, χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους χτυπώντας κατσαρόλες και τηγάνια, φωνάζοντας συνθήματα εχθρικά προς την ηγεσία της χώρας - όπως "θάνατος στον Χαμενεΐ", τον ανώτατο ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Στη συνοικία Σανταταμπάντ, στο βορειοδυτικό τμήμα της Τεχεράνης, οδηγοί κόρναραν για να εκφράσουν την υποστήριξή τους στους διαδηλωτές, σύμφωνα με βίντεο του οποίου τη γνησιότητα επαλήθευσε το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP).
Άλλα βίντεο που δημοσιεύτηκαν σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης έδειχναν ανάλογες διαμαρτυρίες σε άλλα σημεία της ιρανικής πρωτεύουσας. Διαδηλώσεις οργανώθηκαν επίσης στις πόλεις Μασάντ (ανατολικά), Ταμπρίζ (βόρεια) και Κομ (κεντρικά).
Η αυτοεξόριστη ιρανή δικηγόρος Σιρίν Εμπαντί, βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης το 2003, εξέφρασε φόβους ότι το καθεστώς ενδέχεται να προσπαθήσει να πνίξει στο αίμα τις διαδηλώσεις, υποστηρίζοντας πως η διακοπή πρόσβασης στο διαδίκτυο αντιπροσωπεύει "στρατηγική επιλογή" και δεν οφείλεται σε "τεχνικό πρόβλημα". Δήλωσε πως, σύμφωνα με την πληροφόρηση που είχε, εκατοντάδες τραυματίες διακομίστηκαν σε νοσοκομεία την Πέμπτη.
Τουλάχιστον 51 διαδηλωτές, συμπεριλαμβανομένων εννέα παιδιών, έχουν σκοτωθεί και εκατοντάδες άλλοι έχουν τραυματιστεί στο Ιράν από την έναρξη των κινητοποιήσεων στις 28 Δεκεμβρίου, ανέφερε χθες Παρασκευή η ΜΚΟ Iran Human Rights που εδρεύει στη Νορβηγία.
Σε ρεπορτάζ της ιρανικής τηλεόρασης για την έκταση των καταστροφών που έχουν προκληθεί στη διάρκεια των κινητοποιήσεων, ο δήμαρχος της Τεχεράνης ανέφερε πως έχουν πυρποληθεί τουλάχιστον 42 λεωφορεία, ασθενοφόρα και 10 κυβερνητικά κτίρια.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, διεμήνυσε χθες Παρασκευή ότι η Ισλαμική Δημοκρατία "δεν θα υποχωρήσει" μπροστά στο κύμα διαμαρτυριών. Απευθυνόμενος σε υποστηρικτές του, οι οποίοι φώναζαν συνθήματα όπως "θάνατος στην Αμερική", ο Χαμενεΐ υιοθέτησε επιθετικούς τόνους: "Η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα υποχωρήσει μπροστά στους σαμποτέρ", καταγγέλλοντας τον βανδαλισμό κτιρίου στην Τεχεράνη την Πέμπτη.
Οι Φρουροί της Επανάστασης, η ελίτ των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, χαρακτήρισαν "απαράδεκτη" την κατάσταση, υποσχόμενοι να υπερασπιστούν την ισλαμική επανάσταση. Από την πλευρά της, η δικαστική εξουσία προειδοποίησε πως οι ταραξίες θα βρεθούν αντιμέτωποι με τις μέγιστες προβλεπόμενες ποινές.
Ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για ανάμειξη στις διαδηλώσεις, αποκλείοντας τα σενάρια περί ξένης στρατιωτικής επέμβασης.
"Έχω την εντύπωση ότι ο λαός είναι έτοιμος να πάρει τον έλεγχο ορισμένων πόλεων, κάτι που κανείς δεν θα μπορούσε να πιστέψει πως ήταν δυνατό πριν από λίγες εβδομάδες", σχολίασε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, συμπληρώνοντας πως το Ιράν αντιμετωπίζει "μεγάλα προβλήματα".
Ο γιος του πρώην σάχη του Ιράν και ηγετική προσωπικότητα της εξόριστης αντιπολίτευσης, ο Ρεζά Παχλαβί, κάλεσε τον Ντόναλντ Τραμπ να παρέμβει στο Ιράν χωρίς καθυστέρηση.
Τρεις ευρωπαίοι ηγέτες - ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ και ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς - καταδίκασαν την Παρασκευή τις "δολοφονίες διαδηλωτών" και τη βίαιη καταστολή των κινητοποιήσεων στο Ιράν, καλώντας τις ιρανικές αρχές να επιδείξουν "αυτοσυγκράτηση".
Tραμπ: "Το Ιράν έχει μεγάλα προβλήματα"
"Το Ιράν έχει μεγάλα προβλήματα", δήλωσε την Παρασκευή ο Ντόναλντ Τραμπ αναφερόμενος στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που έχουν ξεσπάσει στην Ισλαμική Δημοκρατία, προκαλώντας διακοπή του ίντερνετ σε όλη τη χώρα και καταστολή από τις αρχές.
"Μου φαίνεται ότι ο λαός είναι έτοιμος να πάρει τον έλεγχο ορισμένων πόλεων, κάτι που κανείς δεν θα μπορούσε να πιστέψει ότι ήταν δυνατό πριν ακόμη και από λίγες εβδομάδες. Παρακολουθούμε την κατάσταση από πολύ κοντά", πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος.
"Καλύτερα να μην αρχίσετε να πυροβολείτε, γιατί θα πυροβολήσουμε και εμείς", δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ απευθυνόμενος στις ιρανικές αρχές.
"Αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους όπως έκαναν στο παρελθόν, τότε θα παρέμβουμε", συνέχισε ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος, προσθέτοντας: "Αυτό δεν σημαίνει ότι θα στείλουμε χερσαία στρατεύματα, αλλά σημαίνει ότι θα τους χτυπήσουμε πολύ, πολύ δυνατά, εκεί που πονάει".
Ρούμπιο: Η Ουάσινγκτον "στηρίζει τον γενναίο λαό του Ιράν"
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε σήμερα την υποστήριξη των ΗΠΑ προς τον λαό του Ιράν, όπου συνεχίζονται εδώ και 14 ημέρες οι διαδηλώσεις, ενώ έχει διακοπεί η πρόσβαση στο διαδίκτυο από την Πέμπτη.
"Οι ΗΠΑ στηρίζουν τον γενναίο λαό του Ιράν", έγραψε ο Ρούμπιο στο Χ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ από την πλευρά του προειδοποίησε ξανά χθες Παρασκευή τις αρχές του Ιράν: "Καλό θα ήταν να μην αρχίσετε να πυροβολείτε γιατί θα αρχίσουμε να πυροβολούμε κι εμείς".
"Αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους όπως έκαναν στο παρελθόν, τότε θα παρέμβουμε", πρόσθεσε ο Ρεπουμπλικάνος, εξηγώντας: "Αυτό δεν σημαίνει ότι θα στείλουμε χερσαία στρατεύματα, αλλά σημαίνει ότι θα τους χτυπήσουμε πολύ, πολύ δυνατά, εκεί που πονάει".
Στο μεταξύ οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν τη νύχτα της Παρασκευής στην Τεχεράνη και σε άλλες πόλεις του Ιράν, όπου χιλιάδες κάτοικοι ξεχύθηκαν στους δρόμους, σύμφωνα με βίντεο που κοινοποιήθηκαν σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, παρότι η πρόσβαση στο διαδίκτυο δεν έχει αποκατασταθεί στη χώρα.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απορρίπτει τις κατηγορίες του Ιράν περί υποκίνησης των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ απέρριψε κατηγορηματικά τις κατηγορίες της Τεχεράνης περί αμερικανικής υποκίνησης των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, κάνοντας λόγο για "παραληρηματική προσπάθεια αποπροσανατολισμού".
Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, που κλήθηκε να σχολιάσει τον ισχυρισμό του ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στον Λίβανο, ανέφερε ότι "αυτή η δήλωση αντικατοπτρίζει μια παραληρηματική προσπάθεια αποπροσανατολισμού από τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το ιρανικό καθεστώς στο εσωτερικό της χώρας".