Νέα ανησυχία προκαλούν οι πληροφορίες για τις κινήσεις του Ιράν στο πυρηνικό πρόγραμμά του, καθώς ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών φέρεται να έχουν εντοπίσει μεταφορά χιλιάδων πυρηνικών φυγοκεντρητών σε υπόγεια εγκατάσταση κοντά στο Νατάνζ, γνωστή ως Όρος Πίκαξ.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, το Ισραήλ ενημέρωσε τις ΗΠΑ ότι η Τεχεράνη μετέφερε τον εξοπλισμό στην περιοχή το περασμένο φθινόπωρο, μετά τον πόλεμο των 12 ημερών τον Ιούνιο του 2025, όταν αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις έπληξαν σημαντικές πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Η συγκεκριμένη εγκατάσταση δεν είχε αποτελέσει στόχο των επιθέσεων και, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, παραμένει εκτός των πρόσφατων επιχειρήσεων. Ωστόσο, δορυφορικές εικόνες και στοιχεία παρακολούθησης δείχνουν συνεχή δραστηριότητα στην περιοχή, με μετακινήσεις φορτηγών και κατασκευαστικές εργασίες εδώ και περίπου 15 μήνες.
Το Ιράν δεν έχει επιτρέψει την πρόσβαση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας στην εγκατάσταση και δεν έχει δώσει λεπτομέρειες για τη λειτουργία της. Η υπηρεσία είχε αναφέρει πως η Τεχεράνη είχε δηλώσει από το 2021 ότι σχεδίαζε να αναπτύξει πυρηνική δραστηριότητα στο συγκεκριμένο σημείο.
Η εγκατάσταση θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολος στόχος, καθώς, σύμφωνα με προηγούμενες αναφορές, βρίσκεται σε βάθος άνω των 90 μέτρων κάτω από γρανιτένιο έδαφος, βαθύτερα από άλλες γνωστές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού στο Νατάνζ και το Φορντό.
Δεδομένων αυτών των περιορισμών, απομένουν πολύ λίγες επιχειρησιακές επιλογές για την επίθεση στην τοποθεσία. Η κύρια επιλογή που απομένει στο τραπέζι είναι μια σύνθετη χερσαία επιχείρηση εναντίον της εγκατάστασης. Μια άλλη πιθανότητα είναι η επίθεση στις εισόδους των σηράγγων, και το μπάζωμά τους, αλλά η εμπειρία του παρελθόντος δείχνει ότι οι Ιρανοί είναι ικανοί να καθαρίσουν τα συντρίμμια και να επαναφέρουν την εγκατάσταση σε λειτουργία.
Η υπόθεση επανήλθε στο επίκεντρο μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επίθεσης στην περιοχή, λέγοντας ότι το Πίκαξ "είναι πιθανός στόχος" και πως οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε χτύπημα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχία για το ενδεχόμενο μιας μη δηλωμένης πυρηνικής δραστηριότητας. Ο πρώην αξιωματούχος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, Νέιτ Σουάνσον, χαρακτήρισε το ενδεχόμενο κρυφής προσπάθειας απόκτησης πυρηνικού όπλου ως "το χειρότερο σενάριο".
Το ζήτημα της αντιμετώπισης της εγκατάστασης στο όρος Πίκαξ βρίσκεται στο επίκεντρο της ατζέντας του Ισραήλ και των συζητήσεων ασφαλείας. Επιπλέον, μια ισραηλινή αντιπροσωπεία στην Ουάσιγκτον αναμενόταν να παρουσιάσει στην αμερικανική κυβέρνηση τις κόκκινες γραμμές του Ισραήλ σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με την αντιμετώπιση του ζητήματος της εγκατάστασης να είναι ένα από τα κεντρικά αιτήματα.
Είναι πιθανό η αντιπροσωπεία να έχει ήδη επισκεφθεί την Ουάσιγκτον και η ισραηλινή πίεση που ασκήθηκε στην αμερικανική κυβέρνηση από αξιωματούχους ασφαλείας και εμπειρογνώμονες να επηρέασε τις πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου Τραμπ. Ο συνδυασμός της ιρανικής προόδου στο πεδίο —κατά παράβαση των διεθνών δεσμεύσεών του— και του συντονισμού με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθιστά την εγκατάσταση στο όρος Πίκαξ πιθανό σημείο καμπής στην προσπάθεια ακύρωσης του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Προς το παρόν, οι εργασίες στο όρος Πίκαξ παραμένουν ημιτελείς — όπως ημιτελής παραμένει και η προσπάθεια να διαπιστωθεί εάν είναι τελικά δυνατόν να εξουδετερωθεί από αέρος. Εάν η κατασκευή συνεχιστεί, το παράθυρο ευκαιρίας για την εξουδετέρωση της εγκατάστασης χωρίς μια πολύ πιο επικίνδυνη στρατιωτική επιχείρηση θα συνεχίσει να στενεύει.