Πώς τα φάρμακα για τον διαβήτη αλλάζουν τα πάντα στον τρόπο που κάνουμε δίαιτα - Η Όπρα και το τέλος των Weight Watchers

Είναι σχεδιασμένα για την αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2. Είναι φάρμακα (τα GLP-1) που βελτιώνουν τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα αλλά μπορούν να οδηγήσουν σε απώλεια βάρους. Πλέον είναι περισσότερο γνωστά ως χάπια αδυνατίσματος που μεταμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο κάνουμε δίαιτα γκρεμίζοντας "θεσμούς" του τομέα της διατροφής, όπως τα άλλοτε παντοδύναμα Weight Watchers, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν και παράγουν η φαρμακοβιομηχανία και η βιομηχανία τροφίμων.

Για την ώρα, δύο είναι τα βασικά φάρμακα αυτής της νέας αγοράς: Το Wegovy και το Zepbound. Αρχικά, σχεδιάστηκαν για να βοηθήσουν τους διαβητικούς ασθενείς με την ενίσχυση της παραγωγής ινσουλίνης, τη ρύθμιση της ανταπόκρισης του οργανισμού στο φαγητό και για να δημιουργούν ένα αίσθημα πληρότητας που καταστέλλει την όρεξη. Οι ασθενείς που τα παίρνουν φαίνεται ότι χάνουν περισσότερα κιλά από άτομα που ακολουθούν δίαιτες. Σε κλινικές δοκιμές οι χρήστες του Wegovy έχασαν περίπου το 15% του σωματικού τους βάρους κατά μέσο όρο, ενώ με το Zepbound έχασαν περίπου 20%.

Τον Ιούνιο συμπληρώνονται τρία χρόνια από όταν λανσαρίστηκε στην αμερικανική αγορά το Wegovy, το πρώτο φάρμακο αδυνατίσματος σε ενέσιμη μορφή. Μέσα σε αυτή την τριετία, η εταιρεία Weight Watchers γκρεμίστηκε χάνοντας το 90% της αξίας της.

Το τελειωτικό χτύπημα ήρθε όμως όταν πριν από λίγες μέρες, στις 28 Φεβρουαρίου, η Όπρα Γουίνφρεϊ ανακοίνωσε ότι αποσύρεται από το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας και πουλά όλες τις μετοχές της. Ο λόγος ήταν ότι δεν θέλει να υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων καθώς η ίδια λαμβάνει χάπια αδυνατίσματος GLP-1.

Μετά τις ανακοινώσεις της Όπρα, η μετοχή της Weight Watchers κατέγραψε απώλειες της τάξης του 25%.

Την ίδια στιγμή, γίγαντες της βιομηχανίας τροφίμων όπως η Nestlé υποχρεώνονται σε ολικό επανασχεδιασμό των προϊόντων τους και της στρατηγικής τους.

Πόσοι είναι οι παχύσαρκοι στον κόσμο

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Ομοσπονδία Παχυσαρκίας, 2,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ή το 38% των ατόμων ηλικίας άνω των πέντε ετών, είναι παχύσαρκοι ή υπέρβαροι.

Επειδή οι ενέσεις πρέπει να γίνονται εβδομαδιαία και όχι άπαξ, όσο περισσότεροι άνθρωποι ξεκινούν θεραπεία, τόσο πιο γρήγορα αυξάνεται η συνολική ζήτηση.

Η παρασκευή των φαρμάκων απαιτεί δύο βασικά συστατικά: το δραστικό συστατικό και τα "skinny pens" (ενέσεις-στυλό) που χρησιμοποιούν οι ασθενείς για την ένεση του φαρμάκου.

Αυτή τη στιγμή και τα δύο είναι δύσκολο να βρεθούν. Ούτε η δανική εταιρεία ούτε ο Αμερικανός ανταγωνιστής της έχουν εξηγήσει γιατί δεν μπορούν να αποκτήσουν περισσότερα από τα απαραίτητα χημικά, αλλά είναι ξεκάθαρα ένα πρόβλημα.

Η περιορισμένη παραγωγική ικανότητα βοήθησε τις εταιρείες με έναν τρόπο, συγκαλύπτοντας ένα άλλο πρόβλημα.

Μέχρι στιγμής, μόνο οι μισοί από τους 110 εκατομμύρια παχύσαρκους Αμερικανούς έχουν πρόσβαση στα φάρμακα μέσω της ασφάλισης υγείας τους.

Το Medicare, ένα κυβερνητικό πρόγραμμα υγειονομικής περίθαλψης για ηλικιωμένους, απαγορεύεται από το νόμο να καλύπτει φάρμακα για την απώλεια βάρους, ενώ οι ιδιωτικές ασφάλειες αποθαρρύνονται λόγω του υψηλού κόστους.

Οι φαρμακοβιομηχανίες προσπαθούν να αποδείξουν ότι τα φάρμακα GLP-1 κάνουν πολύ περισσότερα από το να βοηθούν απλώς τους ανθρώπους να χάσουν βάρος.

Δοκιμές που έκανε η Novo Nordisk διαπίστωσε ότι το Wegovy μειώνει τον κίνδυνο σοβαρών καρδιακών προβλημάτων κατά 20%.

Η Eli Lilly διεξάγει μια μεγάλη δοκιμή με 15.000 συμμετέχοντες, η οποία θα ολοκληρωθεί το 2027, η οποία μελετά την επίδραση της tirzepatide, του δραστικού συστατικού στο Zepbound και το Mounjaro, ένα σχετικό φάρμακο για τον διαβήτη, στη συνολική υγεία και τη διάρκεια ζωής των παχύσαρκων ενηλίκων.

Υπάρχουν στοιχεία που υποδηλώνουν ότι τα φάρμακα αυτά GLP-1 βοηθούν επίσης σε καταστάσεις όπως η άπνοια ύπνου, η χρόνια νεφρική νόσος, η νόσος του Αλτσχάιμερ και η λιπώδης ηπατική νόσος, ωστόσο η χρήση αυτών των φαρμάκων δεν έχει ακόμα εγκριθεί από τις ρυθμιστικές αρχές.

Δανία vs ΗΠΑ

Το Wegovy είναι ένα φάρμακο της δανέζικης εταιρείας Novo Nordisk η αξία της οποίας εκτινάχθηκε από τα 879 εκατ. δολάρια το 2022 στα 4,5 δισ. δολάρια το 2023. Το 2024, η αξία της εταιρείας αναμένεται να διπλασιαστεί. Το Zepbound είναι ένα άλλο φάρμακο που υπόσχεται τα ίδια αποτελέσματα. Παράχθηκε από τον γίγαντα της αμερικανικής φαρμακοβιομηχανίας, Eli Lilly. Το 2024 που θα κάνει για πρώτη φορά έναν πλήρη, ετήσιο κύκλο εργασιών, αναμένεται να καταγράψει πωλήσεις ύψους 2,9 δισ. δολαρίων.

Αυτά είναι τα πρώτα αποτελέσματα των πρώτων δύο ετών για τους πρωτοπόρους του κλάδου, όπως χαρακτηρίζει τις εταιρείες ο Economist. Το πρακτορείο οικονομικών ειδήσεων Bloomberg εκτιμά ότι έως το 2030, σε έξι χρόνια, οι πωλήσεις φαρμάκων αδυνατίσματος θα αγγίξουν τα 80 δισ. δολάρια και θα εδραιωθούν ως μία από τις ισχυρότερες κατηγορίες φαρμάκων στην ιστορία της φαρμακοβιομηχανίας. Οι δύο εταιρείες που προαναφέραμε (Eli Lilly και Novo Nordisk) αναμένεται να κατέχουν το 90% της νέας αυτής αγοράς.

Μέχρι τότε -σχεδόν- τίποτε δεν θα μπορεί να διαταράξει την κυριαρχία τους καθώς οι πατέντες των σκευασμάτων τους λήγουν για το Wegovy και Zepbound το 2032 και το 2036, αντίστοιχα. Για την ώρα δεν υπάρχει ορατός αντίπαλος. Άλλωστε, η ανάπτυξη ενός νέου φαρμάκου απαιτεί κατά μέσο όρο εννέα χρόνια, οπότε ακόμη και όσα βρίσκονται σε αρχικό στάδιο ελέγχων αποκλείεται να είναι έτοιμα να λανσαριστούν στην αγορά πριν από το 2027.

Ο Economist τονίζει ότι παρά την προοπτική για πολλά χρόνια υγειούς κερδοφορίας, οι δύο εταιρείες δεν εμφανίζουν σημάδια εφησυχασμού. Και υπογραμμίζει ότι επενδύουν διαρκώς στην καινοτομία για να μη χάσουν το προβάδισμά τους έναντι του ανταγωνισμού. Ο μεταξύ τους ανταγωνισμός είναι ισχυρός επίσης.

Η δανέζικη Novo Nordisk βασίζεται ωστόσο σχεδόν αποκλειστικά στο "φάρμακο αδυνατίσματος" και ποντάρει ιδιαίτερα σε άλλα έξι φάρμακα αυτής της κατηγορίας που έχει αναπτύξει, ενώ η κερδοφορία της Eli Lilly στηρίζεται από φάρμακα για θεραπείες καρκίνου αλλά και ανοσολογικά φάρμακα. Στόχος και των δύο είναι κερδοφορία που θα φτάσει το 1 τρισ. δολάρια.

Κατά τον Economist, βέβαια, όλες αυτές οι αλλαγές στο πώς χάνουμε βάρος και ταυτόχρονα η κούρσα ανταγωνισμού των φαρμακοβιομηχνανιών έχει ως αληθινούς νικητές τους ασθενείς.

Διαβάστε Επίσης

Το ασυνήθιστο όφελος από τo διαβητικό φάρμακο Ozempic που αδυνατίζει- Κόβεις αλκοόλ και κάπνισμα

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr