O Σερβοβόσνιος στρατηγός Ράτκο Μλάντιτς, ο επονομαζομενος, "χασάπης της Βοσνίας", οποίος εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης για γενοκτονία κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Βοσνία (1992-95), απεβίωσε στο κέντρο κράτησης των Ηνωμένων Εθνών στη Χάγη, σε ηλικία 84 ετών, όπως μετέδωσε η Deutsche Welle.
Ο Μλάντιτς συνελήφθη στις 26 Μαΐου 2011 στο χωριό Λαζάρεβο στη Βοϊβοντίνα της Σερβίας, ύστερα από έφοδο μονάδων της ειδικής αστυνομίας στο σπίτι στο οποίο διέμενε.
Ο ίδιος δικάστηκε και βρέθηκε ένοχος από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Ο Μλάντιτς είχε επίσης κεντρικό ρόλο στην πολύμηνη πολιορκία του Σεράγεβο και κυρίως στη σφαγή της Σρεμπρένιτσα τον Ιούλιο του 1995.
Σύμφωνα με τις κατηγορίες του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης με προσωπική εντολή του Μλάντιτς, κατά τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα, εκτελέστηκαν 8.300 Βόσνιοι. Ο ίδιος ο Μλάντιτς είχε αρνηθεί πως διέταξε τη σφαγή, λέγοντας πως υπεύθυνος ήταν ο πρώην πρόεδρος της Σερβίας, Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.
Τον Νοέμβριο του 1996 η τότε πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, Μπιλιάνα Πλάβσιτς, απομάκρυνε τον Μλάντιτς από τη θέση του. Μέχρι τον Νοέμβριο του 2005 λάμβανε μία σύνταξη από τις αρχές της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας.
Οι αιτήσεις αποφυλάκισης: "'Έχει λίγους μήνες ζωής"
Τον Ιούλιο του 2025, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα αποφυλάκισης του στρατιωτικού ηγέτη των Σερβοβοσνίων.
Σύμφωνα με το αίτημα που είχε καταθέσει ο δικηγόρος του, έπασχε από ανίατη ασθένεια και "το προσδόκιμο ζωής του ανέρχεται σε μερικούς μήνες". Οι οικείοι του εδώ και χρόνια δήλωναν ότι ήταν άρρωστος και αδύναμος. Είχε ζητήσει να αποφυλακιστεί υπό όρους και το 2017, επικαλούμενος και πάλι λόγους υγείας.
"Αδιάψευστες ιατρικές γνώμες υποδηλώνουν ότι ο Μλάντιτς πλησιάζει στο τέλος της ζωή του, μια ανθρώπινη μοίρα" είχε αναφέρει στην απόφασή της η πρόεδρος του Δικαστηρίου Γκρατσιέλα Γκάτι Σαντάνα.
Σρεμπρένιτσα: "Το μεγαλύτερο σφαγείο" - Τα εγκλήματα του Μλάντιτς
Στις 8 Ιουλίου του 1995 οι σερβικές δυνάμεις υπό την διοίκηση του στρατηγού Ράτκο Μλάντιτς ξεκίνησαν επιχείρηση για την κατάληψη της Σρεμπρένιτσα. Η πόλη αποτελούσε θύλακα υπό την προστασία του ΟΗΕ όπου βρήκαν καταφύγιο δεκάδες χιλιάδες άμαχοι.
"Η Σρεμπρένιτσα μετατρέπεται στο μεγαλύτερο σφαγείο, νεκροί και τραυματίες μεταφέρονται συνεχώς στο νοσοκομείο. Είναι αδύνατο να περιγραφεί η κατάσταση. Κάθε ένα δευτερόλεπτο στην πόλη πέφτουν τρία θανατηφόρα βλήματα. Στο νοσοκομείο πριν από λίγο μεταφέρθηκαν 17 νεκροί και 57 τραυματίες. Υπάρχει κάποιος στον κόσμο που μπορεί να έρθει να δει την τραγωδία που συμβαίνει στην Σρεμπρένιτσα και τους κατοίκους της; Εδώ συντελείται ένα έγκλημα κατά του βοσνιακού (σ.σ. μουσουλμανικού) πληθυσμού".
Αυτή ήταν η τελευταία ανταπόκριση του δημοσιογράφου Νίνο Τσάτιτς που μεταδόθηκε στις 10 Ιουλίου του 1995 από την βοσνιακή δημόσια τηλεόραση (tvbih). Η τύχη του Νίνο Τσάτιτς αγνοείται μέχρι και σήμερα.
Μία ημέρα αργότερα οι σερβοβοσνιακές δυνάμεις εισβάλλουν στην Σρεμπρένιτσα. Ο πληθυσμός της αναζητά καταφύγιο στο χωριό Ποτότσαρι όπου βρισκόταν το στρατόπεδο των Ολλανδών κυανόκρανων.
Οι εκτελέσεις
Ο στρατηγός Μλάντιτς μπροστά στις κάμερες τους διαβεβαιώνει για την ασφάλεια τους. Όταν έσβησαν τα φώτα τις δημοσιότητας αρχίζει το μαρτύριο του μουσουλμανικού πληθυσμού. Οι στρατιώτες του Μλάντιτς επιτρέπουν μόνο στα γυναικόπαιδα να εγκαταλείψουν την Σρεμπρένιτσα. Οι άνδρες όπως και κάποιοι έφηβοι που μεγαλόφερναν οδηγούνται σε στρατόπεδα και στην συνέχεια εκτελούνται. Στη Σρεμπρένιτσα, από τις 11 μέχρι τις 17 Ιουλίου του 1995, εκτελέστηκαν περισσότεροι από 8.000 Βόσνιοι Μουσουλμάνοι από τους οποίους οι 1.042 βρισκόταν σε εφηβική ηλικία. Μέχρι σήμερα, σε ομαδικούς τάφους, έχουν βρεθεί και ταυτοποιηθεί περίπου 7.000 θύματα τα οποία έχουν ταφεί στο μνημειακό κέντρο, στο Ποτότσαρι.
Η Σφαγή στην Σρεμπρένιτσα το 2007 χαρακτηρίστηκε γενοκτονία από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY). Για την γενοκτονία στην Σρεμπρένιτσα το δικαστήριο επέβαλε σε 54 κατηγορούμενους μεταξύ των οποίων και ο Ράτκο Μλάντιτς ποινή φυλάκισης 700 ετών, συνολικά.
Οι πολιτικοί ηγέτες των Σερβοβόσνιων όπως και η πολιτική ηγεσία της Σερβίας δεν αποδέχεται τον χαρακτηρισμό "γενοκτονία" για τα γεγονότα στην Σρεμπρένιτσα.
Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς με αφορμή την επέτειο των 30 ετών από την γενοκτονία χρησιμοποίησε το όρο "έγκλημα" ζητώντας συγνώμη από τον μουσουλμανικό πληθυσμό εκ μέρους του σερβικού λαού.
Το 2024 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ με ψήφισμα ανακήρυξε την 11η Ιουλίου ως παγκόσμια ημέρα μνήμης στην γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα.