Τη διαφωνία της Αιγύπτου για την επικύρωση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο επανέφερε στο προσκήνιο ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Μπαντρ Αμπντελάτι, κατά τη σημερινή συνάντησή του με τον Τούρκο ομόλογό του, Χακάν Φιντάν.
Η τοποθέτηση έγινε λίγες ημέρες μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης για το σχετικό κείμενο. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Αιγύπτιος υπουργός ανέφερε:
"Συναντήθηκα με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, και επανέλαβα την κατηγορηματική απόρριψη της Αιγύπτου όσον αφορά την επικύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης του Μνημονίου Κατανόησης του 2019 μεταξύ του Φαγιέζ αλ-Σάρατζ και της Τουρκίας".
Στη συνέχεια, πρόσθεσε: "Ο υπουργός Φιντάν εξέφρασε την κατανόησή του για τις ανησυχίες μας και υπογράμμισε την ανάγκη να συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις για την αντιμετώπισή τους". Η στάση του Καΐρου προστίθεται στις διπλωματικές αντιδράσεις που προκαλεί η εξέλιξη στη Λιβύη, εντείνοντας τις διεργασίες γύρω από τις θαλάσσιες ζώνες και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο τραπέζι η επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας ΑΟΖ
Παράλληλα, η Αθήνα και το Κάιρο ανοίγουν εκ νέου τη συζήτηση για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών τους. Κατά την τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν χθες, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Μπαντρ Αμπντελάτι συμφώνησαν να αρχίσουν συνομιλίες για την επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).
Η συμφωνία των δύο χωρών υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2020 και αφορούσε την οριοθέτηση ενός τμήματος της ΑΟΖ, μεταξύ του 26ου και του 28ου μεσημβρινού. Ο τελευταίος διασχίζει τη Ρόδο, ενώ ανατολικότερα βρίσκεται το Καστελόριζο. Η νέα συνεννόηση συνιστά **ένα πρώτο πολιτικό βήμα για την επανεκκίνηση των διαβουλεύσεων**, με προοπτική να εξεταστεί η επέκταση της οριοθέτησης ανατολικά του 28ου μεσημβρινού. Προς το παρόν, πρόκειται για συμφωνία ως προς την έναρξη συζητήσεων και όχι για νέα οριοθέτηση.
Η ελληνική διπλωματία ενεργοποιεί τα διεθνή fora
Η ελληνική πλευρά προετοιμάζει τις επόμενες κινήσεις της απέναντι στην επικύρωση του μνημονίου, δηλώνοντας ότι θα αξιοποιήσει τα διαθέσιμα διπλωματικά εργαλεία σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι δυνατότητες παρέμβασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Στο πλαίσιο των ενεργειών αυτών, η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, απέστειλε χθες επιστολή προς τον γενικό γραμματέα του Οργανισμού, έπειτα από οδηγίες του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη.
Αντικείμενο της επιστολής ήταν η απόφαση της λιβυκής Βουλής για την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου, με παράθεση των ελληνικών θέσεων. Όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές, στην επιστολή επισημαίνεται ότι το μνημόνιο θεωρείται από την ελληνική πλευρά άκυρο και ανυπόστατο, καθώς, σύμφωνα με τις ελληνικές θέσεις, δεν συνάδει με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να δημιουργήσει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.
Οι περιφερειακές συγκρούσεις στο επίκεντρο της συνάντησης στην Τουρκία
Την ίδια ημέρα, ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών συμμετείχε σε συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη, ύστερα από πρόσκληση του Χακάν Φιντάν. Στο ίδιο διπλωματικό σχήμα έλαβαν μέρος οι υπουργοί Εξωτερικών του Πακιστάν, της Σαουδικής Αραβίας, της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στις περιφερειακές συγκρούσεις και στις συνέπειές τους για την ασφάλεια.
Η συγκεκριμένη συνάντηση ήταν η πρώτη στην οποία συγκεντρώθηκαν οι εκπρόσωποι των επτά χωρών στο συγκεκριμένο πλαίσιο, έπειτα από πρωτοβουλία της Άγκυρας. Με την πρωτοβουλία αυτή, η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει τη διπλωματική παρουσία της και να δημιουργήσει διαύλους επικοινωνίας μεταξύ χωρών που επηρεάζονται από τις εξελίξεις στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, καθώς και από τις αναταράξεις στις διεθνείς εμπορικές διαδρομές.