Η ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία βρίσκεται μπροστά σε μια περίοδο έντονων ανακατατάξεων, καθώς ο διεθνής ανταγωνισμός, οι νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις και η ανάγκη για ταχύτερες και οικονομικά αποδοτικότερες λύσεις αλλάζουν τους όρους του παιχνιδιού. Η ισχυρή παρουσία της Κίνας, αλλά και η ανάπτυξη μεγάλων ναυπηγοεπισκευαστικών κόμβων στην Ανατολική Μεσόγειο, ανεβάζουν ακόμη περισσότερο τον πήχη για τα ευρωπαϊκά ναυπηγεία.
Στο ειδικό αφιέρωμα του The TOC για τη ναυτιλία, ο Commercial Manager της SELTAŞ SHIPYARDS S.A, Δημήτρης Χαρίσογλου αναλύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο κλάδος και τις προϋποθέσεις που θα καθορίσουν την ανταγωνιστικότητά του τα επόμενα χρόνια.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στη σημασία της δημιουργίας οργανωμένων ναυπηγοεπισκευαστικών hubs, φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την Τουρκία και τις ζώνες της Τούζλα και της Yalova. Εξηγεί, επίσης, το πώς η απανθρακοποίηση και οι αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί κανονισμοί δημιουργούν όχι μόνο νέες υποχρεώσεις αλλά και σημαντικό πρόσθετο αντικείμενο εργασιών για τα ναυπηγεία.
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, τεχνολογία, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, ταχύτητα προσαρμογής και επενδύσεις σε σύγχρονες υποδομές αναδεικνύονται σε καθοριστικούς παράγοντες επιβίωσης και ανάπτυξης.
Πώς αξιολογείτε σήμερα την ανταγωνιστικότητα της ναυπηγικής βιομηχανίας στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο και ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις και ευκαιρίες που θα διαμορφώσουν το μέλλον της;
Κατά τα πρόσφατα έτη, όχι μόνο τα Ευρωπαϊκά και Μεσογειακά ναυπηγεία, κάποτε παραδοσιακά και κραταιά, αλλά ολόκληρη η παγκόσμια ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία, έχει να αντιμετωπίσει τον ανελέητο κι επιθετικό ανταγωνισμό των Κινεζικών Ναυπηγείων.
Κι όχι μόνον εξαιτίας του χαμηλότερου κόστους, αλλά, κυρίως, διότι δημιούργησε πολυάριθμα και γιγαντιαία ναυπηγεία, πλήρως εξοπλισμένα κι έτοιμα να αντιμετωπίσουν όλες τις σύγχρονες προκλήσεις της ναυτιλιακής και ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας, τόσο σε δυναμική, όσο και σε τεχνολογία. Επιπλέον, διαθέτουν απεριόριστο απόθεμα εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού.
Αφήνοντας μακράν πίσω τα ναυπηγεία του υπόλοιπου κόσμου, με κάποια από αυτά να περιορίζονται μόνον στο να αναλαμβάνουν τοπικές Κρατικές και Στρατιωτικές εργολαβίες κι αυτό κυρίως ώς κίνηση αρωγής, για να κρατηθούν ζωντανά.
Ο εκσυγχρονισμός, οι νέες μέθοδοι και τεχνολογίες, οι νέοι περιβαλλοντικοί κανονισμοί και απαιτήσεις, σε συνδυασμό με τα υπεράριθμα, τεράστιου μεγέθους πλοία καθώς και τον ανταγωνισμό να πιέζει για χαμηλότερο κόστος και άμεσες λύσεις, είναι οι σύγχρονες απαιτητικές προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά απο το ναυπηγείο που θέλει να υπάρχει σήμερα και να επιβιώσει αύριο.
Πόσο σημαντική είναι η ανάπτυξη καλά οργανωμένων ναυπηγοεπισκευαστικών κόμβων για την υποστήριξη των σύγχρονων δραστηριοτήτων επισκευής πλοίων και πώς οι μεταβαλλόμενες απαιτήσεις των πελατών αλλάζουν τον τρόπο λειτουργίας των ναυπηγείων;
Βασικά, αυτή είναι η μία και μοναδική λύση στο τεθέν ζήτημα: περιοχές ευρέους μεγέθους, όπου θα υπάρχουν και θα λειτουργούν πολλά συνεργαζόμενα και ταυτόχρονα ανταγωνιστικά ναυπηγεία.
Όχι απομονωμένα, εκατοντάδες ή και χιλιάδες χιλιόμετρα το ένα από το άλλο, αλλά συγκεντρωμένα σε μία ευρεία, ειδική για αυτό, περιοχή. Με τον τρόπο αυτόν πετυχαίνεις διαρκή διαθεσιμότητα θέσεων πλοίων, συγκέντρωση εξειδικευμένων και κατηρτισμένων επαγγελματιών του τομέα, ύπαρξη όλων των σχετικών εταιρειών και Αρχών στην περιοχή, καθώς και των επισήμων αντιπροσωπειών ή θυγατρικών των κύριων διεθνών κατασκευαστών και παρόχων της παγκόσμιας ναυτιλίας και ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας.
Όλα σε μία μόνο περιοχή, η οποία θα παρέχει αυτόματα όλες τις λύσεις και τις δυνατότητες, αντί να τρέχει πίσω από αυτές, αναζητώντας τις.
Ταυτοχρόνως, ο άμεσος κι έμμεσος ανταγωνισμός θα βελτιώσει την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών και θα κρατάει τα κοστολόγια σε λογικό επίπεδο.
Η Τουρκία έχει αντιληφθεί πλήρως την σημασία αυτού, εδώ και δεκαετίες. Κι έχει δημιουργήσει στην Κωνσταντινούπολη μόνο, δύο τέτοιες ζώνες/κόμβους, την παλαιότερη στην περιοχή της Τούζλα , με περίπου 35 ανεξάρτητα ναυπηγεία και την δεύτερη, νεότερη, στην Yalova με 38 ναυπηγεία που αυξάνονται. Και είναι τόσο επιτυχημένη, αποτελεσματική κι επικερδής, ώστε δύναται άνετα να θέσει το παράδειγμα και στον υπόλοιπο κόσμο. Επιπλέον, στην περιοχή έχουν εγκατασταθεί και λειτουργούν εκατοντάδες εταιρείες και εργολάβοι σχετικών υπηρεσιών.
Πώς οι αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί κανονισμοί και η ατζέντα της ναυτιλιακής βιομηχανίας για την απανθρακοποίηση αναδιαμορφώνουν τη δραστηριότητα των ναυπηγείων και ποιες επενδύσεις ή δυνατότητες θα είναι απαραίτητες ώστε τα ναυπηγεία να παραμείνουν ανταγωνιστικά;
Εάν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, κάθε διεθνής κανονισμός που αφορά τον πλανήτη ή/και την ανθρωπότητα εν γένει, έχει τρείς παραμέτρους, ως επί τω πλείστον αντιφατικές μεταξύ τους :
- Τον πλανήτη ή/και την ποιότητα ζωής
- Τις οικονομικές/πρακτικές επιπτώσεις στην κοινωνία
- Το χρηματικό/οικονομικό κόστος του υπόχρεου προς συμμόρφωση μέρους.
Διά τούτο και κάθε απόφαση ή περιβαλλοντικός κανονισμός, όσο ζωτικός κι αν είναι, επηρεάζει τις άλλες δύο παραμέτρους, αλλα δύναται εξίσου να επηρεάζεται από αυτές, σε πολλά επίπεδα.
Ειδικότερα, στην ναυπηγική βιομηχανία και στην επίπτωση σε αυτήν των περιβαλλοντικών κανονισμών και της απανθρακοποίησης, υπάρχουν δύο κύριες παράμετροι:
1. Οι κανονισμοί που επιβάλλονται στα πλοία.
Πρόκειται γιά οδηγίες και κανονισμούς που αφορούν αλλαγές/αναβαθμίσεις/μεταβολές/ νέους εξοπλισμούς κτλ, που επιβάλλονται με καταληκτική ημερομηνία στα πλοία και που πρέπει να ολοκληρωθούν το αργότερο σε αυτή την ημερομηνία.
2. Οι κανονισμοί που επιβάλλονται στα Ναυπηγεία.
Αφορούν τις ενέργειες που πρέπει να ληφθούν από και εντός του ναυπηγείου, για φιλική προς το περιβάλλον λειτουργία, εξασφαλίζοντας την μη μόλυνση/επιβάρυνση του αέρος/ύδατος/περιβάλλοντος, συν της ανθρώπινης υγείας και ασφάλειας, ιδίως για τους εργαζόμενους σε αυτό και τον τοπικό πληθισμό.
Αμφότερα τα ανωτέρω επηρεάζουν βαθιά την πολιτική , οργάνωση και δραστηριότητα των ναυπηγείων, εφ’ όσον αυτά οφείλουν να προσαρμοστούν, προκειμένου να εναρμονιστούν.
Το πρώτο, αν και οικονομικά και πρακτικά πονοκέφαλος για τους πλοιοκτήτες, είναι γενικά θετικό, όχι μόνο για τον πλανήτη και το περιβάλλον, αλλά και για το ναυπηγείο, αφού αυξάνει τον όγκο, τη δραστηριότητα και τον αριθμό των πελατών. Όλα τα πλοία που υπάγονται σε αυτό, θα πρέπει να συμμορφωθούν και, πράττοντάς το, αναγκαστικά θα συνεργαστούν με κάποιο ναυπηγείο.
Επιπλέον, εάν η διαδικασία επιβάλει δεξαμενισμό του πλοίου, τότε είναι σχεδόν βέβαιο οτι οι πλοιοκτήτες θα το οργανώσουν κατά τέτοιο τρόπο, ώστε ταυτοχρόνως να γίνει και η Πενταετής Ειδική Επιθεώρηση/Special Survey (υποχρεωτικός περιοδικός δεξαμενισμός συντήρησης), προκειμένου να αποφευχθούν περαιτέρω απώλειες χρόνου και χρημάτων που θα υπήρχαν σε επαναδεξαμενισμό κοντά στην ημερομηνία λήξης του Special Survey.
Το δεύτερο, άν και υποχρέωση του ναυπηγείου, δεν είναι τόσο απαγορευτικό. Προϋποθέτει ειδικές μεθόδους εργασίας και εγκατάστασης εξοπλισμού, τα οποία όμως δύνανται να ολοκληρωθούν σχετικά εύκολα κι ενώ η καθημερινή δραστηριότητα εκτελείται κανονικά.
Σε αμφότερες τις άνωθεν περιπτώσεις, το ναυπηγείο οφείλει να είναι προκαταβολικά σε πλήρη ετοιμότητα προκειμένου να ανταπεξέλθει, τόσο στις νέες προκλήσεις και κανονισμούς, όσο και στην αυξημένη απαίτηση του ποσοτικού και ποιοτικού επιπέδου.
Θα πρέπει να γνωρίζει και να συμμορφώνεται βήμα προς βήμα με τους κανονισμούς και τις αλλαγές, να είναι το πρώτο που θα προσαρμοστεί και θα εφαρμόσει τις τεχνικές, τον εξοπλισμό, τις λειτουργίες και τις εγκαταστάσεις όλων των προαπαιτουμένων, τόσο στο πλοίο, όσο και στο ίδιο, να το πράξει αποτελεσματικά και το ταχύτερο δυνατόν.
Το ναυπηγείο οφείλει να παρέχει εκείνο το εξειδικευμενο εργατικό προσωπικό που θα ανταπεξέλθει στην αυξημένη ζήτηση, χωρίς καθυστερήσεις που θα κοστίσουν στο πλοίο χρόνο και χρήμα. Επίσης, το προσωπικό του ναυπηγείου πρέπει να γνωρίζει πολύ καλά τα νέα συστήματα που θα εγκατασταθούν στο πλοίο, στο σημείο που θα είναι όχι απλά ικανό να τα εγκαταστήσει, αλλά καί να καταδείξει και καθοδηγήσει το πλήρωμα ως προς το πώς και πότε να το χρησιμοποιούν και συντηρούν κατά τον πιο αποτελεσματικό τρόπο. Την ίδια στιγμή οφείλει να λειτουργεί με πλήρη επίγνωση και συμμόρφωση, ως δεύτερη φύση του, των οικείων περιβαλλοντικών κανονισμών κι εξοπλισμου.