Δέκα ερωτήσεις και απαντήσεις για τους κεραυνούς

Γνωρίζετε πια είναι διαφορά του κεραυνού, της βροντής, σε τι διαφέρει ο κεραυνός από την αστραπή

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Δέκα ερωτήσεις και απαντήσεις για τους κεραυνούς

Ερωτήσεις και απαντήσεις για τους κεραυνούς από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών/meteo.gr

1. Τι είναι ο κεραυνός;

Ως κεραυνός ορίζεται η ηλεκτρική εκκένωση, δηλαδή ένας γιγαντιαίος σπινθήρας, που παρατηρείται συνήθως κατά τη διάρκεια καταιγίδων. Αποτελεί την φυσική διαδικασία απομάκρυνσης του ηλεκτρικού φορτίου από τα καταιγιδοφόρα νέφη, τα οποία φορτίζονται μέσω των συγκρούσεων που λαμβάνουν χώρα μεταξύ των εκατομμυρίων σωματιδίων πάγου(παγοκρύσταλλοι, χαλάζι) που περιέχουν. Το τελικό αποτέλεσμα των συγκρούσεων είναι η εμφάνιση θετικού φορτίου στην κορυφή των νεφών και αρνητικού στη βάση τους. Κατ’ αντιστοιχία, στο έδαφος κάτω από τη βάση των νεφών εμφανίζεται θετικό φορτίο. Όταν η διαφορά δυναμικού μεταξύ της αρνητικά φορτισμένης βάσης των νεφών και του θετικά φορτισμένου εδάφους ξεπεράσει ένα ορισμένο όριο, προκαλείται ηλεκτρική εκκένωση και εκδηλώνεται ο κεραυνός.

2. Τι είναι η βροντή;

Ένας κεραυνός θερμαίνει τον αέρα μέσα από τον οποίο διέρχεται μέχρι και τους 30.000 °C, θερμοκρασία η οποία είναι 5 φορές μεγαλύτερη από τη θερμοκρασία στην επιφάνεια του ήλιου!Αυτή η ακραία θέρμανση προκαλεί την βίαιη διαστολή του αέρα σε σημείο που εκρήγνυται, δημιουργώντας έτσι ένα έντονο ωστικό κύμα το οποίο ταξιδεύει προς όλες τις διευθύνσεις. Αυτό το ακουστικό κύμα ονομάζεται βροντή και εμφανίζεται μετά την εκδήλωση του κεραυνού, λόγω της μεγάλης διαφοράς μεταξύ της ταχύτητας διάδοσης του φωτός και του ήχου.

Δέκα ερωτήσεις και απαντήσεις για τους κεραυνούς

3. Σε τι διαφέρει ο κεραυνός από την αστραπή;

Η ηλεκτρική εκκένωση που δημιουργείται είτε μέσα σε ένα νέφος, είτε μεταξύ δύο νεφών ονομάζεται αστραπή, ενώ αν δημιουργηθεί μεταξύ ενός νέφους και του εδάφους ονομάζεται κεραυνός (Εικόνα). Η πλειοψηφία των ηλεκτρικών εκκενώσεων κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας ανήκουν στην πρώτη κατηγορία, ενώ μόλις περίπου το 1/5 αυτών είναι κεραυνοί.

4. Εμφανίζονται κεραυνοί χωρίς να βρέχει;

Ηλεκτρική δραστηριότητα υπάρχει πάντα όταν εμφανίζονται καταιγιδοφόρα νέφη (σωρειτομελανίες/cumulonimbus), και τις περισσότερες φορές οι καταιγίδες προκαλούν κεραυνούς. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες παρατηρούνται κεραυνοί χωρίς την παρουσία υετού (βροχή, χαλάζι, χιόνι). Σε αυτές τις περιπτώσεις αναφερόμαστε στις λεγόμενες ξηρές καταιγίδες, οι οποίες εμφανίζονται σε περιοχές όπου η ατμόσφαιρα χαρακτηρίζεται από χαμηλά ποσά υγρασίας, με αποτέλεσμα ο υετός των νεφών να εξατμίζεται πριν φτάσει στο έδαφος. Οι κεραυνοί που εκδηλώνονται από ξηρές καταιγίδες αποτελούν συχνά αιτία πρόκλησης δασικών πυρκαγιών.

5. Σε ποια περιοχή του κόσμου παρατηρείται η υψηλότερη κεραυνική δραστηρίοτητα;

Η λίμνη Maracaibo στην Βενεζουέλα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η παγκόσμια πρωτεύουσα των κεραυνών, καθώς δέχεται ετησίως περισσότερους από 300 κεραυνούς ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκταση της λίμνης είναι περίπου 13.200 τετραγωνικά χιλιόμετρα, προκύπτει ότι παρατηρούνται περίπου 4.000.000 κεραυνοί ετησίως. Η αιτία αυτής της εξαιρετικά υψηλής κεραυνικής δραστηριότητας οφείλεται στην γεωμορφολογία της περιοχής, η οποία ευνοεί τη δημιουργία ισχυρών καταιγίδων τις βραδινές ώρες, όταν ο ψυχρός και ξηρός άνεμος που προέρχεται από την οροσειρά των Άνδεων συναντάει τον θερμό και υγρό αέρα που βρίσκεται πάνω από τη λίμνη.

6. Σε ποιες περιοχές της Ελλάδας και πότε παρατηρούνται συχνότερα οι κεραυνοί;

Η μεγαλύτερη συχνότητα πτώσης κεραυνών στη χώρα μας παρατηρείται στις οροσειρές της Πίνδου και της Ροδόπης, με πολλές ορεινές περιοχές να δέχονται κεραυνούς πάνω από 20 ημέρες ετησίως. Η πλειοψηφία των καταιγίδων πάνω από την ξηρά κατά τη διάρκεια του έτους παρατηρείται τους μήνες μεταξύ Απριλίου και Ιουλίου, ενώ πάνω από τη θάλασσα τους μήνες του φθινοπώρου και λιγότερο συχνά τον χειμώνα. Επιπροσθέτως, κατά μέσο όρο στο Ιόνιο παρατηρούμε πιο έντονη κεραυνική δραστηριότητα από ό,τι στο Αιγαίο, αν και στο Αιγαίο πολλές καταιγίδες σημειώνονται και το καλοκαίρι.

7. Τι είδους καταστροφές προκαλούν οι κεραυνοί;

Οι κεραυνοί αποτελούν παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου από καιρικά φαινόμενα μετά τις πλημμύρες, με χιλιάδες θύματα κάθε χρόνο και ακόμη περισσότερους τραυματισμούς. Ακόμη είναι υπεύθυνοι για πολλές δασικές πυρκαγιές, μερικές από τις οποίες ξεσπούν σε δυσπρόσιτες ορεινές περιοχές (πχ. στη Βόρεια Πίνδο). Πρόσφατο παράδειγμα αποτελούν οι δασικές πυρκαγιές στη Θάσο τον Σεπτέμβριο του 2016 όταν πάνω από 100 κεραυνοί προκλήθηκαν από ξηρές καταιγίδες. Οι κεραυνοί επίσης προκαλούν καταστροφές σε κτίρια και οχήματα, όπως για παράδειγμα τον Μάιο του 2018 όταν κεραυνός χτύπησε λεωφορείο του ΚΤΕΛ Έβρου κοντά στις Φερές το οποίο καταστράφηκε ολοσχερώς. Τέλος, οι κεραυνοί προκαλούν τον θάνατο πολλών οικόσιτων ζώων κάθε χρόνο στην ελληνική ύπαιθρο, ιδιαίτερα το καλοκαίρι στα ορεινά βοσκοτόπια. Στις 9 Ιουλίου 2017 κοντά στη Σιάτιστα Κοζάνης, 28 πρόβατα σκοτώθηκαν ακαριαία από κεραυνικό πλήγμα ενώ ο βοσκός τους τραυματίστηκε ελαφρώς.

8. Έχουμε νεκρούς από κεραυνούς στην Ελλάδα;

Σχεδόν κάθε χρόνο θρηνούμε θύματα από κεραυνούς στη χώρα μας. Τα τελευταία 18 χρόνια 32 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και 35 έχουν τραυματιστεί, με τους πιο πρόσφατους τραυματισμούς στην Ακρόπολη το απόγευμα της Τετάρτης 17 Απριλίου 2019. Τα παλαιότερα χρόνια που η οικονομία της χώρας μας στηριζόταν στην αγροτική παραγωγή, περισσότεροι άνθρωποι ήταν εκτεθειμένοι στα ακραία καιρικά φαινόμενα στην ύπαιθρο και οι νεκροί από κεραυνούς ήταν πολλαπλάσιοι.

9. Πώς προστατευόμαστε από έναν κεραυνό;

Όλες οι καταιγίδες είναι δυνητικά επικίνδυνες για την ανθρώπινη ζωή καθώς παράγουν κεραυνούς σε μεγάλη ακτίνα, ακόμη και 15 χιλιόμετρα μακριά από τον πυρήνα ενός καταιγιδοφόρου νέφους. Στην παρακάτω σελίδα θα βρείτε μερικές χρήσιμες οδηγίες για το πώς θα προφυλαχθείτε από τους κεραυνούς: http://www.meteo.gr/talos/thunders-protection.cfm

10. Πως γίνεται η ανίχνευση και η πρόγνωση κεραυνών;

Κάθε κεραυνός εκπέμπει ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία σφαιρικά, δηλαδή προς όλες τις κατευθύνσεις και κάθε εκπομπή (μορφή κυματομορφής) είναι μοναδική. Αξιοποιώντας αυτό το γεγονός μπορούμε να ξεχωρίσουμε 2 κεραυνούς που πέφτουν ταυτόχρονα χρησιμοποιώντας μία μόνο κεραία, όμως για να γνωρίζουμε την ακριβή τους τοποθεσία θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τουλάχιστον ακόμη 3 κεραίες-ανιχνευτές. Η διαφορά χρόνου άφιξης της κυματομορφής από κάθε κεραυνό σε κάθε ανιχνευτή μάς επιτρέπει να υπολογίσουμε την απόσταση των κεραυνών και με μεγάλη ακρίβεια το σημείο πτώσης τους. Πηγή meteo.gr

Φωτο: Pixabay

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΣΥΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ 22 Οκτ 2020 | 22:56

Χαρδαλιάς: Προσοχή στις μετακινήσεις - Κρίσιμη η κατάσταση στη Θεσσαλονίκη - Επιθετική έξαρση στις Σέρρες

Ο Νίκος Χαρδαλιάς έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις μετακινήσεις ενόψει της 28ης Οκτωβρίου - Ανησυχία για Σέρρες και Θεσσαλονίκη

ΠΩΣ ΕΓΙΝΕ Η ΣΥΛΛΗΨΗ ΤΟΥ 22 Οκτ 2020 | 22:30

Χρυσή Αυγή: Στη ΓΑΔΑ μεταφέρθηκε και ο Ρουπακιάς

Ο δολοφόνος του Παύλου Φύσσα, Γιώργος Ρουπακιάς, συνελήφθη στο σπίτι του και μεταφέρθηκε στη ΓΑΔΑ

ΤΖΑΚ ΠΟΤ 22 Οκτ 2020 | 22:24

Τζόκερ κλήρωση 2197: Αυτοί είναι οι τυχεροί αριθμοί για σήμερα (22/10/2020)

Ποιοι αριθμοί κερδίζουν σήμερα στην κλήρωση του Τζόκερ

ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 22 Οκτ 2020 | 21:50

Κορονοϊός: Θετικός ιερέας, η σύζυγος και ο 14χρονος γιος του - Ο δήμος ξεκινά τεστ

Ο φόβος για διασπορά της κορονοϊού είναι μεγάλος μεταξύ των κατοίκων που ζητούν άμεσα να κλείσει το σχολείο.

ΜΕ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΑΝΑ ΤΜΗΜΑ 22 Οκτ 2020 | 21:20

Πώς θα γίνει ο εορτασμός της επετείου της 28ης Οκτωβρίου στα γυμνάσια και τα λύκεια

Με εκδηλώσεις ανά τμήμα, την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, θα εορταστεί στα σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου

Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ FACEBOOK 22 Οκτ 2020 | 21:11

Μόσιαλος: Πώς θα πρέπει να ανακοινώνεται ο αριθμός των κρουσμάτων

Ο Ηλίας Μόσιαλος υποστηρίζει ότι μαζί με τα κρούσματα πρέπει να ανακοινώνονται και κάποια χαρακτηριστικά που είναι απαραίτητα για να διαμορφωθεί μια αξιόπιστη εικόνα της εξέλιξης της πανδημίας

ΣΤΟ ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 22 Οκτ 2020 | 21:01

Κρούσματα κορονοϊού σε νοσηλευτές στο Θεαγένειο - "Τηρήθηκαν όλα τα απαραίτητα μέτρα" λέει η διοίκηση

Μετά τα τεστ που έγιναν σε προσωπικό και ασθενείς εντοπίστηκαν ακόμη τρία θετικά κρούσματα κορονοϊού στο νοσηλευτικό προσωπικό

3 ΜΗΝΕΣ ΜΕΤΑ ΚΑΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ 22 Οκτ 2020 | 20:55

Συγκλονιστική μαρτυρία γυναίκας που έχασε τη μητέρα της από κορονοϊό στο γηροκομείο στο Ασβεστοχώρι

"Η μητέρα μου κόλλησε κορονοϊό στο γηροκομείο και μου έλεγαν να μην ανησυχώ"

ΤΙ ΕΙΧΕ ΠΕΙ Ο ΝΙΚΟΣ ΧΑΡΔΑΛΙΑΣ 22 Οκτ 2020 | 20:54

Κορονοϊός: Με μάσκες και στα εστιατόρια - Πότε τη φοράμε και πότε τη βγάζουμε

Τι είπε στο διάγγελμά του ο πρωθυπουργός για την υποχρεωτική χρήση μάσκας σε καφέ και εστιατόρια

ΟΜΟΦΩΝΑ ΕΝΟΧΟΣ 22 Οκτ 2020 | 20:13

Δολοφονία Γραικού: Ισόβια στον 47χρονο που σκότωσε και έθαψε μαζί με το αυτοκίνητό του τον κτηνοτρόφο

Ισόβια στον 47χρονο κρεατέμπορα για τη δολοφονία του κτηνοτρόφου Δημήτρη Γραικού

ΔΕΙΤΕ ΤΟΝ ΧΑΡΤΗ 22 Οκτ 2020 | 20:12

Κορονοϊός: Οι 19 περιοχές με μίνι Lockdown - Απαγόρευση κυκλοφορίας τη νύχτα και χρήση μάσκας παντού

Ανάμεσά τους Αττική και Θεσσαλονίκη - Ποιες είναι οι περιοχές που βρίσκονται στο επίπεδο 3 και 4 και στις οποίες θα ισχύει η απαγόρευση κυκλοφορίας

ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ 22 Οκτ 2020 | 20:06

Κορονοϊός: Στη Θεσσαλονίκη εκτάκτως ο Νίκος Χαρδαλιάς - Σύσκεψη στην Περιφέρεια

Παρουσία του Νίκου Χαρδαλιά θα εξεταστεί η πορεία της πανδημίας στην Κεντρική Μακεδονία,και τυχόν λήψη επιπρόσθετων μέτρων.

Η ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ 22 Οκτ 2020 | 19:28

Κορονοϊός: "Βράζουν" με 290 νέα κρούσματα η Αττική και 188 η Θεσσαλονίκη - Αναλυτικά ο χάρτης της διασποράς

Νέα αύξηση των κρουσμάτων την Πέμπτη με 882 νέα κρούσματα, 15 θανάτους και 90 διασωληνωμένους