1893: Η πρώτη ελληνική εργατική Πρωτομαγιά με 2.000 άτομα

Γιορτάστηκε πρώτη φορά μαζικά το 1893 μπροστά από το Παναθηναϊκό Στάδιο με 2000 συγκεντρωμένους.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM

Η 1η Μαΐου του 1886 στο Σικάγο, όπου οι διεκδικήσεις για οκτάωρη εργασία συνοδεύτηκαν από τη βίαιη καταστολή των κινητοποιήσεων και τον απαγχονισμό των πρωταγωνιστών του εργατικού ξεσηκωμού, είχε σημαντικό αντίκτυπο στις διεθνείς οργανώσεις του σοσιαλιστικού και εργατικού κινήματος.

Ψηφίδες από τον εορτασμό της αγωνιστικής επετείου της 1ης Μαΐου στην Ελλάδα, που γιορτάστηκε πρώτη φορά μαζικά το 1893 μπροστά από το Παναθηναϊκό Στάδιο με 2000 συγκεντρωμένους, σύμφωνα με τον σοσιαλιστικό Τύπο της εποχής, δημοσιεύει σήμερα το Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Πρόκειται για τεκμήρια από το αρχείο του διανοούμενου και εκδότη Σταύρου Καλλέργη, ιδρυτή του Σοσιαλιστικού Συλλόγου και εκδότη του "Σοσιαλιστή", πρωταγωνιστή της ιστορικής εκείνης περιόδου "κατά του άθλιου πλουτοκρατικού συστήματος".

Το αρχείο του εναπόκειται στο ιστορικό Αρχείο του Μουσείου Μπενάκη μετά από δωρεά του Ιδρύματος Κοινωνικών και Ιστορικών Ερευνών "Σταύρος Καλλέργης".

Ακολουθεί απόσπασμα από τον κατάλογο "Αρχείο Σταύρου Καλλέργη. Ψηφίδες από τον σχεδιασμό της σοσιαλιστικής πολιτείας" που κυκλοφόρησε το 2013 από την Βιβλιοθήκη του Μουσείου Μπενάκη, σε επιμέλεια Κωστή Καρπόζηλου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

[…] Η πρώτη διακριτή εμφάνιση των σοσιαλιστών στον δημόσιο χώρο, με τη συγκέντρωσή τους για τον εορτασμό της διεθνούς ημέρας των εργατών τον Μάιο του 1893, επιβεβαιώνει αυτήν την αίσθηση. Έως τότε, ο εργατικός χαρακτήρας της ημέρας αφορούσε πολύ λίγους – το 1891 ομάδα σοσιαλιστών με επικεφαλής τον Καλλέργη φωτογραφήθηκε ομαδικά, το 1892 οι συγκεντρωμένοι δεν ήταν παραπάνω από τριάντα. Στις 2 Μαΐου του 1893 ο έως τότε αδιάφορος αθηναϊκός τύπος έστρεψε τη ματιά του προς το Στάδιο, εκεί όπου εκατοντάδες –δύο χιλιάδες κατά τον Σοσιαλιστή– "υπό μισθόν πάσχοντες" άκουσαν τον Σταύρο Καλλέργη να διαβεβαιώνει ότι "η πρόοδος βαδίζει τον δρόμον της" και οι εργατικές διεκδικήσεις "του παρόντος" θα οδηγήσουν "εν τω μέλλοντι" στην "κατάργησιν του κληρονομικού δικαιώματος και της ιδιοκτησίας". Οι εργατικές διεκδικήσεις του παρόντος κωδικοποιούνταν στην κατοχύρωση της οκτάωρης εργασίας με ανάπαυση την Κυριακή και την παροχή επιδομάτων στους "εκ της εργασίας παθόντας". Η επικοινωνία με τα κοινά αιτήματα και τις πρακτικές του διεθνούς σοσιαλιστικού κινήματος επεκτεινόταν σε εμφατικές λεπτομέρειες, όπως οι ερυθρές κονκάρδες "επί της κομβιοδόχης" των συγκεντρωμένων.

[…] Την πρώτη Μαΐου του 1894, στο Στάδιο, ο αριθμός των συγκεντρωμένων ήταν μεγαλύτερος από κάθε άλλη φορά, επιβεβαιώνοντας το ενδιαφέρον, ανάμικτο με περιέργεια, για τις σοσιαλιστικές ιδέες και τα δημόσια πρόσωπα του κινήματος, τον Πλάτωνα Δρακούλη και τον Σταύρο Καλλέργη, που ήταν οι κύριοι ομιλητές. Οι παρέες και οι οικογένειες –"αι εργατικαί τάξεις [που] εποίκιλλον το πολύ αυτό πλήθος"– στα καφενεία και στην ύπαιθρο, όπως και οι εκατοντάδες περιπατητές πέριξ του Σταδίου, προσέδωσαν επιπλέον όγκο στη σοσιαλιστική συγκέντρωση. Διανομή φυλλαδίων, ερυθρά σήματα "επί της κομβιοδόχης", το ψήφισμα της συγκέντρωσης, οι λόγοι των Δρακούλη, Καλλέργη και Μαρκαντωνάτου επιβεβαίωσαν την τυπολογία της εργατικής Πρωτομαγιάς. Η πυκνότητα των αναφορών στην "ευταξία" της δημόσιας συνάθροισης υπογραμμίζει τον απόηχο της ορμητικής εμφάνισης των σοσιαλιστών τον Δεκέμβριο του 1893 και των ευρωπαϊκών ειδήσεων για τον συγκρουσιακό χαρακτήρα της ημέρας: "η αστυνομία [...] έλαβε τα κατάλληλα μέτρα προς "ήμερον διεξαγωγήν της συγκεντρώσεως", "γραφικόν ήτο το θέαμα των διασχιζόντων το πλήθος απείρων αστυφυλάκων, των εφίππων χωροφυλάκων, των ιππέων και των αξιωματικών", "εθεάθησαν αστυφύλακες τινές, εκ των διαταχθέντων όπως επιβλέπωσιν την τάξιν, διανέμοντες κρυφίως προ- κηρύξεις εις το πλήθος των θεατών". Δικαιολογώντας την άρνησή του να παραστεί ως ομιλητής, ο αρχισυντάκτης του Μεταρρυθμιστή Δημήτριος Ζαλούχος επικαλέστηκε τον κίνδυνο να "διαβληθώμεν [...] ότι εμείς εξηγείρομεν και ερεθίζομεν τους εργάτας".

Η πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση του 1894 υπήρξε η τελευταία του 19ου αιώνα. Το 1895, η επιτροπή του σοσιαλιστικού συλλόγου "Άρδην" γνωστοποίησε "ότι σήμερον 1ην Μαΐου ημέραν εορτής των σοσιαλιστών δεν θα προβώμεν εις ουδεμίαν εκδήλωσιν των φρονημάτων μας", ενώ τα επόμενα χρόνια οι ειδήσεις αφορούσαν αποκλειστικά την –"μελαγχολικωτέρα" το 1897– "εορτή των ανθέων" και των ρομαντικών περιπατητών. Η ανησυχία του Ζαλούχου έμελε να επιβεβαιωθεί: από τον Μάιο του 1894 οι σοσιαλιστές γνώρισαν ποικίλες διώξεις, οι διαβρωτικές επιπτώσεις των οποίων άφησαν ορατά ίχνη στη διαμόρφωση του σοσιαλιστικού κινήματος. Οι εξελίξεις είχαν ως αφετηρία τη σύλληψη στις 27 Μαΐου του Ευάγγελου Μαρκαντωνάτου, που ήταν ομιλητής στην πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση και ηγετική μορφή του Σοσιαλιστικού Συλλόγου. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Μαρκαντωνάτος είχε εκβιάσει για τις ανάγκες του κινήματος τον Ανδρέα Συγγρό, απαιτώντας 25.000 δραχμές προς "εξιλασμόν" του βίου του. Άλλοι έντεκα σοσιαλιστές (μεταξύ αυτών οι Αλέξανδρος Ματιάτος, και Διονύσιος Μάργαρης) συνελήφθησαν ύστερα από τρεις μέρες […]

Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΤΗΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 04 Δεκ 2021 | 20:47

Σοκ στη Λαμία: Η ανακοίνωση του Νοσοκομείου για το θάνατο της 14χρονης μαθήτριας που νοσούσε από κορονοιό

Η ανακοίνωση του νοσοκομείου Λαμίας την 14χρονη που μεταφέρθηκε με κορονοϊό και έχασε την ζωή της

«ΜΑΡΑΝΑΝ ΤΗ ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ» 04 Δεκ 2021 | 20:43

Πάπας Φραγκίσκος σε Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο: Συγγνώμη για τα σφάλματα τόσων καθολικών

Ο Πάπας Φραγκίσκος ζήτησε συγγνώμη για τα σφάλματα τόσων καθολικών, για πράξεις προερχόμενες -όπως είπε- μάλλον από τη δίψα για κέρδος και ισχύ

ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 04 Δεκ 2021 | 20:40

Εμβολιάστηκε η κόρη του Μάριου Θεμιστοκλέους: "Το δώρο της επιστήμης μας στο δώρο της ζωής μου"

Ο , Μάριος Θεμιστοκλέους, επισκέφθηκε μαζί με την κόρη του το Κέντρο Υγείας Βάρης, ώστε να κάνει και εκείνη το εμβόλιο κατά του κορονοϊού καθώς βρίσκεται σε νεαρή ηλικία.

ΕΝΤΑΣΗ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗ 04 Δεκ 2021 | 20:28
ΑΠΙΣΤΕΥΤΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ 04 Δεκ 2021 | 20:14
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΥΠ. ΥΓΕΙΑΣ 04 Δεκ 2021 | 19:43

Self test: Ξεκινά από τη Δευτέρα η δωρεάν διάθεσή τους - Πώς θα γίνει η διανομή

Η δωρεάν διάθεση self test από τα φαρμακεία θα γίνεται μόνο κατά τις εργάσιμες ημέρες.

ΣΟΚΑΡΙΣΜΕΝΗ Η ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 04 Δεκ 2021 | 19:19

Σοκ στη Λαμία: 14χρονη με κορονοϊό πέθανε στα Επείγοντα από ανακοπή καρδιάς

Το κοριτσάκι διακομιστηκε στα Επείγοντα του ΓΝ Λαμίας - Διασωληνώθηκε αλλά δεν πρόλαβε να μεταφερθεί στη ΜΕΘ αφού έπαθε ανακοπή.

ΤΟΝ ΔΙΚΑΙΩΣΕ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ 04 Δεκ 2021 | 19:16

Πάτρα: Εργαζόμενος ζητά 155.000 ευρώ από τον δήμο - Τι συνέβη

Θα πρέπει να του καταβληθεί ένα ποσό περίπου στις 155.000 ευρώ.

ΤΗ ΧΤΥΠΗΣΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΡΙΞΕ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ 04 Δεκ 2021 | 18:48

Κεραμέως: Απολύεται άμεσα ο καθηγητής που χτύπησε την 16χρονη μαθήτρια στο ΕΠΑΛ [Βίντεο]

Άμεση αντίδραση από το υπουργείο Παιδείας ύστερα από το απαράδεκτο επεισόδιο με καθηγητή να χτυπά μαθήτρια.

Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ 04 Δεκ 2021 | 17:40
ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΑΝΤΙΤΙΜΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΕ ΕΡΓΑΣΙΑ 04 Δεκ 2021 | 16:33

Παράνομες ελληνοποιήσεις: Αστυνομικοί έμπαιναν σε βάσεις δεδομένων της ΕΛΑΣ - Η "ταρίφα" για κάθε "εργασία"

Οι ένστολοι "συνεργάτες" του κυκλώματος παράνομων ελληνοποιήσεων και το "τιμολόγιο" εξυπηρέτησης.

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ 04 Δεκ 2021 | 16:06

Μαγιορκίνης: Εξαιρετικά απίθανο να μην πιάνει την μετάλλαξη Όμικρον η τρίτη δόση

Είναι νωρίς ακόμη να μιλήσουμε για νοσηρότητα και θνησιμότητα, ωστόσο τόνισε πως είναι εξαιρετικά απίθανο η τρίτη δόση του εμβολίου να μην πιάσει τη μετάλλαξη αυτή, αναφέρει ο Γκίκας Μαγιορκίνης.

ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΟΔΥ 04 Δεκ 2021 | 15:30

Κορονοϊός: Στους 697 οι διασωληνωμένοι - 88 θανάτοι και 5.157 νέα κρούσματα

Σε υψηλά επίπεδα παραμένει ο αριθμός των θανάτων και των κρουσμάτων κορονοϊού στη χώρα