Αφορισμένοι επί 484 χρόνια από το Πατριαρχείο οι κάτοικοι της Βόνιτσας

Ο Ιερεμίας ο Α’ τους αφόρισε το 1530 μ.Χ. επί Σουλεϊμάν - Είναι «κατηραμένοι, ασυγχώρητοι και αδιάλυτοι» - Τη λύση μπορεί να δώσει μόνον ο Βαρθολομαίος

aforismenoi-epi-484-xronia-apo-to-patriarxeio-oi-katoikoi-tis-bonitsas
|
SHARE THIS
0
SHARES

«Κρίμα, σταμάτησε η προβολή των επεισοδίων για τη ζωή του Σουλεϊμάν και δεν μάθαμε τι έγινε με τον αφορισμό μας...». Η φράση αυτή μπορεί στην περιοχή της Βόνιτσας να κυκλοφορεί ως ανέκδοτο αλλά κρύβει μια σχέση οργής μεταξύ των κατοίκων της κωμόπολης της Αιτωλοακαρνανίας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου, όταν της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ηγείτο ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής.

Μια οργή, η οποία κρατάει επί 484 χρόνια, από τότε -το 1530 μ.Χ. που ο πατριάρχης Ιερεμίας ο Α΄ αφόρισε τους κατοίκους της Βόνιτσας γιατί έκλεβαν χέλια από τα ιβάρια της μονής της Κωρονησίας που ήταν Σταυροπηγιακή, υπαγόταν δηλαδή απ' ευθείας στον Πατριάρχη.

Ο πατριάρχης Ιερεμίας ο Α΄ αφόρισε τους κατοίκους της Βόνιτσας γιατί έκλεβαν χέλια από τα ιβάρια της μονής της Κωρονησίας που υπαγόταν απ' ευθείας στον Πατριάρχη

Από τότε και παρά τους πέντε αιώνες που πέρασαν ο αφορισμός είναι εν ισχύ και μόλις πέρυσι τον Ιούνιο ο μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας Κοσμάς διάβασε «συγχωρητική ευχή». Ωστόσο η «ευχή» δεν είναι λύση του αφορισμού η οποία μπορεί να γίνει μόνο από τον Πατριάρχη.  

Ολα άρχισαν κοντά στο 1530 όταν κάτοικοι της Βόνιτσας έκλεβαν χέλια από το Ιχθυοτροφείο της Μονής της Κορωνησίας, ένα από τα πιο σημαντικά ψαροχώρια του Αμβρακικού. Ο πατριάρχης Ιερεμίας ο Α' με επιστολή του στον τοπικό επίσκοπο τους αφόρισε ως «αλάλητη περιοχή». Ο Ιερεμίας πάντως ήταν ο Πατριάρχης εκείνος ο οποίος εύκολα επέβαλε ποινές ειδικά σε σταυροπηγιακά μοναστήρια τα οποία δεν πλήρωναν το πόσο που έπρεπε στο Φανάρι. Εως ότου τακτοποιηθεί το χρέος τους αφαιρούσε το προνόμιο του «σταυροπηγίου» και επέβαλε με τον τρόπο αυτό τον δικό του τρόπο διοίκησης της Εκκλησίας.

Στο σχετικό κείμενο που είχει σταλεί στον Επίσκοπο Βονίτσης το 1530 από τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμία Α’ και το πρωτότυπο βρίσκεται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, υπάρχει η προτροπή του Οικουμενικού Πατριάρχη στους κατοίκους της Βόνιτσας να σταματήσουν να κλέβουν τα χέλια από τι διβάρι της Μονής Κορωνησίας (η οποία ανήκε απευθείας στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και είχε ως μετόχι της τη Μονή Αγίας Παρασκευής της Βόνιτσας) ειδάλλως θα υποστούν τις συνέπειες του Αφορισμού που αναφέρονται στο κείμενο.

Η επιστολή:

Ανέκδοτον γράμμα του Πατριάρχου Ιερεμίου του Α΄ περί της μονής της Κορακονησίας - Εν έτη 1530 μήνα Ιούλιον

ΙΕΡΕΜΙΑΣ ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ, ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ

Θεοφιλέστατε Επίσκοπε Βονδίτζης και εντιμότατοι κληρικοί και οι καλλιστεύοντες εν αυτή Χριστιανοί. Χάρις είη υμίν άπασι και ειρήνη από Θεού Παντοκράτορος. Γνωστόν έστω υμίν, πως ο πρώην Ιωαννίνων κυρ Γεννάδιος μετά των εν τη θεία και σεβασμία μονή της Παναγίας μου της εν τη Κορακονησία διακειμένων μοναχών, ανέφερον εις την ημών μετριότητα, ότι αυτόθι έχοντες χελοκοφινοβίβαρα έκπαλαι εξ’ ων έχωσι μικράν απόλαυσιν, τινές εκ των αυτόθι τάχα χριστιανοί, αντί συνδρομής και βοηθείας ως ώφειλον ποιείν εις το Μοναστήριον, δια ψυχικήν αυτών σωτηρίαν, επαπειλώνται και λέγωσι δούναι δι αυτά τέλος αυθεντικόν.

Eχει αυτούς αφωρισμένους η μετριότης ημών και κατηραμένους και ασυγχωρήτους και μετά τον αυτών θάνατον ασυγχωρήτους και αδιαλύτουςΚαι αποσπάσαι και εκβαλείν αυτά, από της Ιεράς αυτών μονής, δια τούτον γράφομεν και αποφαινόμεθα προς αυτούς, ίνα καν οποίοι εισίν ιερωμένοι ή λαϊκοί απέχωσι από των αυτών βιβαρίων της μονής και μεταβληθώσι από της τοιαύτης πονηράς και κακίστης βουλής και μηδ’ όλως φαίνωνται ενάντιοι του Μοναστηρίου και των εν αυτώ μοναχών, αλλά μάλλον συντρέχωσι και βοηθώσι και υπερασπιώνται αυτό.

Ει δε και έτι φανώσιν ενάντιοι αυτού και φανερώς ή κρυφίως κινηθώσι και θελήσωσι βλάβην προξενήσαι αυτό και δούναι τέλος είς το αποσπάσαι τα βιβάρια εξ αυτού, έχει αυτούς αφωρισμένους η μετριότης ημών και κατηραμένους και ασυγχωρήτους και μετά τον αυτών θάνατον ασυγχωρήτους και αδιαλύτους. Ούτως εν αγίω παρακελευόμεθα πνεύματι. Τούτου ουν ένεκα εγράφη προς υμάς και η παρούσα γραφή της ημών μετριότητος.

Μηνί Ιουλίω Ινδικτιώνος Γ΄

Το ανωτέρω εκδιδόμενον γράμμα του Πατριάρχου Ιερεμίου του Α', σωζόμενον εν πρωτοτύπω έχει γραφεί επί χάρτου διαστάσεων 0,30 χ 0,31 του μέτρου και απόκειται εν τοις Γενικοίς Αρχείοις του Κράτους (αριθμός γενικού ευρετηρίου 253)

Βεβαίως πλέον καμία σημασία δεν έχει για τη Βόνιτσα ο αφορισμός, ωστόσο τα ιχθυοτροφεία της περιοχής μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν μήλο της έριδος μεταξύ του Φαναρίου και της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Μάλιστα το Πατριαρχείο έχει εντάξει στα διοικητικά όρια της μητροπόλεως Πρεβέζης χωριά που ανήκουν στην Αρτα προκαλώντας σοβαρά προβλήματα μεταξύ των δύο εκκλησιών.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook