Δημογραφικό: Γήρανση, μείωση γεννήσεων και πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας

Όλο και λιγότερα παιδιά σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία, γεννούν οι γυναίκες όπως αποτυπώνεται στο πόρισμα της Διακομματικής Επιτροπής για το Δημογραφικό.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Δημογραφικό: Γήρανση, μείωση γεννήσεων και πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας

Όλο και λιγότερα παιδιά σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία, γεννούν οι γυναίκες όπως αποτυπώνεται στο πόρισμα της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για το Δημογραφικό που συζητείται στην Ολομέλεια της Βουλής.

Η ανάλυση της γονιμότητας των γενεών δείχνει ότι η ατεκνία μεταξύ των Ελληνίδων δεν φαίνεται να αποτελεί συνειδητή επιλογή, όπως συμβαίνει σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες, όπως π.χ. η Γερμανία ή η Ιαπωνία. Αντίθετα, είναι μάλλον το αποτέλεσμα καταστάσεων και συνθηκών που επιβάλλονται από το ευρύτερο κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον και δυσκολεύουν την απόφαση για τεκνοποίηση, η δε πρόσφατη κρίση επιδείνωσε έτι περαιτέρω το περιβάλλον αυτό.

Ταυτόχρονα η συνεχής αύξηση της μέσης ηλικίας στην τεκνογονία θα συμβάλλει και αυτή στην αύξηση του ποσοστού της ατεκνίας.

Στοιχεία της Eurostat για τη μέση ηλικία στην γέννηση, δείχνουν ότι ενώ στην Ελλάδα μια γυναίκα γεννούσε το 1960, κατά μέσο όρο στα 28,7 έτη της ηλικίας της, το 2015 γεννούσε στα 31,3 έτη.

Την ίδια ώρα νέες προσεγγίσεις για τη διαμόρφωση της δημογραφικής πολιτικής στα χρόνια που έρχονται απαιτούν τα νέα οικογενειακά πρότυπα. Ο αριθμός των μονογονεϊκών οικογενειών έχει αυξηθεί, κυρίως ως αποτέλεσμα της αύξησης των διαζυγίων και, δευτερευόντως, λόγω της αύξησης των εκτός γάμου γεννήσεων. Το φαινόμενο αφορά κυρίως τις γυναίκες. Ο αριθμός αυτών που μεγαλώνουν μόνες τα παιδιά τους είναι πενταπλάσιος του αριθμού των πατέρων. Οι εκτός γάμου γεννήσεις αν και παραμένουν σε ένα χαμηλό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα επίπεδο, έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί ως απόλυτο μέγεθος τα τελευταία 25 χρόνια. Έτσι ενώ το ποσοστό των εκτός γάμου γεννήσεων ήταν 2% το 1990, το 2017 εγγίζει το 9%.

Ταυτόχρονα το μέσο μέγεθος της οικογένειας μειώνεται, ενώ παράλληλα αυξάνεται ο αριθμός των οικογενειών χωρίς παιδιά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της απογραφής του 2001, οι συζυγικές οικογένειες είχαν στην πλειονότητά τους δύο παιδιά. Το 2011, άνω του 65% των ζευγαριών (παντρεμένων και συμβιούντων) έχουν το πολύ ένα παιδί, το 27% έχουν δύο παιδιά και μόλις το 7% έχουν τρία ή περισσότερα παιδιά. Το 37% των παντρεμένων ζευγαριών και το 85% των ζευγαριών που συμβιώνουν, χωρίς να έχουν παντρευτεί, δεν έχουν παιδιά.

Οι προοπτικές εξέλιξης του πληθυσμού

Στο τέλος της επόμενης εικοσαετίας (2035) ο πληθυσμός της Ελλάδας θα κυμανθεί από 10,4 έως 9,5 εκατομμύρια.

Σύμφωνα με την επιστημονική έκθεση που περιλαμβάνεται στο πόρισμα της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για το Δημογραφικό, το 2015 ήταν 10,9 εκατομμύρια, ενώ η μείωση του πληθυσμού θα είναι 0,45% ή 1,4 εκατομμύρια σε απόλυτες τιμές. Επίσης, το 2050 ο πληθυσμός της Ελλάδας θα κυμανθεί από 10,0 έως 8,3 εκατομμύρια και, κατά συνέπεια, η μείωση θα είναι έως και 2,5 εκατομμύρια σε απόλυτε τιμές σε σχέση με το 2015.

Εκτός από τις διαφορές σε απόλυτα μεγέθη του συνολικού πληθυσμού, σημαντικές αλλαγές αναμένονται τα επόμενα χρόνια και στην ηλικιακή δομή (του πληθυσμού). Το 2035 το ποσοστό των άνω των 65 ετών και των άνω των 85 ετών στο συνολικό πληθυσμό (20,9% και 2,8% αντίστοιχα το 2015), αναμένεται να κυμανθεί από 27,9% έως 27,7% για τους άνω των 65 ετών και 4,1% έως 4,5% για τους άνω των 85 ετών. Τα ποσοστά των νέων θα κυμανθούν από 11% έως 12,4% για τους 0 έως 14 ετών και 15,8% έως 14,2% για τους 0 έως 18 ετών.

Το 2050 το ποσοστό των άνω των 65 ετών και των άνω των 85 ετών στον συνολικό πληθυσμό, αναμένεται να κυμανθεί από 33,1% έως 30,3% για τους άνω των 65 ετών και 6,5% έως 4,9% για τους άνω των 85 ετών. Το 2050 το ποσοστό των νέων, από 0 έως 14 ετών, αναμένεται να κυμανθεί από 14,8% έως 12%. Για τους νέους 0 έως 18 ετών θα είναι 19% έως 15,4%.

Η δημογραφική γήρανση δεν επέρχεται χωρίς συνεπακόλουθα. Η ποσοστιαία μείωση του πληθυσμού στις αποκαλούμενες παραγωγικές ηλικίες και η δυσανάλογη αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων, θέτουν σε άμεσο κίνδυνο, εκτός των άλλων, και τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος και του συστήματος υγείας. Οι συντάξεις και οι παροχές υγείας ενός διαρκώς αυξανόμενου αριθμού ατόμων θα καλύπτονται από τις εισφορές και τους φόρους που καταβάλλονται από ένα διαρκώς μειούμενο αριθμό εργαζομένων.

Εξάλλου, χάνοντας τη νεανικότητά του ένας πληθυσμός υστερεί σημαντικά στην έρευνα και την καινοτομία, τομείς καθοριστικούς για την ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας.

Ο πληθυσμός εργάσιμης ηλικίας

Η συρρίκνωση του συνολικού πληθυσμού και η συνεχιζόμενη γήρανσή του αναμένεται να έχει άμεση επίπτωση και στον πληθυσμό εργάσιμης ηλικίας, ο οποίος φθίνει και αδιάλειπτα, δηλαδή, η μέση ηλικία του ανεβαίνει συνεχώς. Ειδικότερα, (από 7 εκατ. το 2015), οι 15 έως 64 ετών αναμένεται το 2035 να κυμανθούν από 5,8 έως 6,3 εκατ., οι δε 20 έως 69 ετών (7,1 εκατ. το 2015) θα κυμανθούν από 6,6 έως 6.1 εκατ. Στο τέλος, δε, της προβολικής περιόδου (2050), οι μεν 15 έως 64 ετών θα κυμανθούν από 4,6 έως 5,5 εκατ., οι δε 20 έως 69 ετών αναμένεται να κυμανθούν από 4,8 έως 5,7 εκατομμύρια.

Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις, η επιστημονική έκθεση που έχει περιληφθεί στο πόρισμα της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για το Δημογραφικό, επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι, εκτός από τα μέτρα για την ανακοπή των πτωτικών τάσεων της γονιμότητας, πρέπει να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες, ώστε ο πληθυσμός μας να γηράσκει σε καλή υγεία, παραμένοντας οικονομικά και κοινωνικά δραστήριος και παραγωγικός. Η «υγιής γήρανση» αποτελεί, επομένως, ένα αντίδοτο στη δημογραφική γήρανση, αναδεικνύοντας την αξία των ηλικιωμένων στην κοινωνία, επαναπροσδιορίζοντας τον ρόλο τους και ενισχύοντας τους διαγενεακούς δεσμούς.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ


Φωτο: REUTERS

ΒΟΥΛΗ 02 Ιουν 2020 | 11:06

Επίκαιρη ερώτηση Τσίπρα σε Μητσοτάκη: Θα υιοθετήσετε τα μέτρα που προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ;

Καλεί τον Πρωθυπουργό να απαντήσει αν μετά την πρόταση της ΕΕ για το Ταμείο Ανάκαμψης είναι διατεθειμένος να υιοθετήσει μέτρα για τη στήριξη της εργασίας.

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ 01 Ιουν 2020 | 18:50

Κεραμέως στη Βουλή: Στο 80% η προσέλευση μαθητών στα δημοτικά σχολεία

Στο πλαίσιο της επεξεργασίας του νομοσχεδίου με τίτλο "Αναβάθμιση του Σχολείου και άλλες διατάξεις"

ΕΝΤΑΣΗ ΜΕ ΤΟ "ΚΑΛΗΜΕΡΑ" 01 Ιουν 2020 | 13:16

Νέα ένταση με τον Φίλη στη Βουλή για τα ολοήμερα - Ξεκίνησε η συζήτηση του νομοσχεδίου για την Παιδεία

Ο Νίκος Φίλης ζήτησε πιεστικά και κατ' επανάληψη από το υπουργείο Παιδείας να πάρει θέση για το τι πρόκειται να γίνει με το ολοήμερο σχολείο​​​​​​​.

31 Μαϊ 2020 | 08:13

Κεραμέως vs Φίλης ξανά στη Βουλή - "Κόκκινο" πανί οι μεταρρυθμίσεις στα σχολεία

Το νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας αναμένεται να συζητηθεί αυτήν την εβδομάδα στη Βουλή

ΔΕΝ ΕΧΩ ΤΙΠΟΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ 30 Μαϊ 2020 | 13:30

Γιαννακοπούλου για Κεραμέως: Mea Culpa για το ύφος, αλλά θα προχωρήσω πιο δυναμικά

Ομολογώ ότι βρέθηκα εκτός εαυτού από τις ρυθμίσεις.

ΤΙ ΕΙΠΕ ΓΙΑ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ 29 Μαϊ 2020 | 18:23

Σταϊκούρας: Μείωση της προκαταβολής φόρου για πληττόμενες επιχειρήσεις

Για το πρόγραμμα "Μένουμε Όρθιοι" του ΣΥΡΙΖΑ: "Φανταστικά ποσά δίχως να υπάρχει τρόπος να χρηματοδοτηθούν"

Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΞΕΛΙΧΘΗΚΕ ΣΕ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ 28 Μαϊ 2020 | 20:02

Βουλή: Σκληρή κόντρα για τον ανελκυστήρα στην Ακρόπολη - Μας απαγόρεψαν αυτοψία, λέει ο ΣΥΡΙΖΑ

Αντιπαράθεση για την πορεία του έργου ανάμεσα στον Πάνο Σκουρολιάκο και την Λίνα Μενδώνη.

ΑΡΓΑ ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ 27 Μαϊ 2020 | 23:03

Εστίαση: Στη Βουλή η τροπολογία για τη μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση - Τι προβλέπει αναλυτικά

Η ίδια ρύθμιση περιλαμβάνει και μείωση του ΦΠΑ στα εισιτήρια των κινηματογράφων.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ 27 Μαϊ 2020 | 22:30

Ενίσχυση του εγχώριου τουρισμού με πρόγραμμα 30 εκατ. ευρώ - Η πρόβλεψη για τα καταστήματα τις Κυριακές

"Τουρισμός για Ολους" - Κατατέθηκε στη Βουλή η τροπολογία από το υπουργείο Τουρισμού

ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ 27 Μαϊ 2020 | 14:56

Τα τρυφερά "εσταντανέ" Αχτσιόγλου - Τζανακόπουλου στα έδρανα της Βουλής

Το ζευγάρι 'Εφη Αχτσιόγλου και Δημήτρης Τζανακόπουλος, "πιάστηκαν" από τον φωτογραφικό φακό σε μερικές άκρως χαμογελαστές και χαλαρές στιγμές στη Βουλή.

ΤΟΝ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΕΙ, ΛΕΕΙ Η ΝΔ 27 Μαϊ 2020 | 07:45

Προανακριτική για Παπαγγελόπουλο: Ο ΣΥΡΙΖΑ προετοιμάζει το έδαφος για αποχώρηση

Ο ΣΥΡΙΖΑ από την πλευρά του υποστηρίζει ότι η πλειοψηφία δεν μπορεί να καταστήσει κάποιους υπόπτους, πριν τη σύνταξη του πορίσματος.

ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ 26 Μαϊ 2020 | 17:05

Απίστευτος Παπαχριστόπουλος: Aποκτήσαμε ανοσία στον κορονοϊό λόγω των Κινέζων που ζουν στην Ελλάδα

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ έδωσε... ρεσιτάλ κριτικής σκέψης όταν αναφέρθηκε στον λόγο που η Ελλάδα είχε λίγα κρούσματα κορονοϊού.

ΚΑΝΕΝΑ ΚΡΟΥΣΜΑ 25 Μαϊ 2020 | 13:42

Αρνητικά όλα τα τεστ για κορονοϊό στη Βουλή - Εξετάστηκαν 1.020  άτομα

Η δειγματοληψία έλαβε χώρα στη Βουλή στις 19, 20 και 21 Μαΐου.