Ερευνα ΑΠΘ για κορονοϊό: Θύμα "fake news" σημαντικό ποσοστό των πολιτών

Εντυπωσιακό εύρημα είναι, σύμφωνα με τους ερευνητές, ότι σχεδόν τέσσερις στους δέκα (37%) όσων επηρεάστηκαν από μια ψευδή είδηση δηλώνουν ότι δεν έκαναν κάποια ενέργεια στη συνέχεια

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
κορονοιος


Επιρρεπείς στην παραπληροφόρηση φαίνεται ότι παραμένουν πολλοί πολίτες, εν μέσω της πανδημίας Covid-19, καθώς σε σημαντικό ποσοστό δηλώνουν ότι έχουν επηρεαστεί από κάποια ψευδή είδηση, χωρίς μάλιστα να κάνουν κάτι για αυτό όταν το συνειδητοποίησαν. Το παραπάνω συμπέρασμα προκύπτει από την πρώτη έρευνα, που μελετά τη σχέση του κοινού με τα ΜΜΕ και την ενημέρωση, τόσο πριν από την πανδημία, όσο και κατά τη διάρκειά της, η οποία δείχνει ακόμα αισθητή αύξηση της εμπιστοσύνης στα επαγγελματικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ).

Την έρευνα πραγματοποίησε σε δύο φάσεις το Εργαστήριο Ειρηνευτικής Δημοσιογραφίας (International Peace Journalism Laboratory) του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ μαζί με την εταιρία ierax analytix.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Η πρώτη φάση της πραγματοποιήθηκε στα μέσα Μαρτίου 2020 και η δεύτερη στα μέσα του τρέχοντος μηνός. Και οι δύο φάσεις της έρευνας έγιναν διαδικτυακά και βασίστηκαν σε δείγμα 1.300 συμμετεχόντων άνω των 17 ετών και από τα δύο φύλα η καθεμία.

Μεταξύ δε των δύο φάσεων της έρευνας καταγράφεται μείωση του ποσοστού των πολιτών που δηλώνουν ότι έχουν επηρεαστεί από κάποια ψευδή είδηση (παρότι παραμένει μεγάλο), διπλασιασμός του αριθμού όσων ενημερώνονται από την τηλεόραση και μικρή αύξηση της ενημέρωσης από επιστημονικές πηγές.

Στις ηλικίες 25-34 η πλειονότητα όσων δεν έκαναν κάποια ενέργεια όταν έπεσαν θέματα παραπληροφόρησης

Αναλυτικότερα, στην πρώτη περίοδο της έρευνας, το 62% δήλωνε ότι έχει πέσει θύμα παραπληροφόρησης, ενώ το πρόβλημα αυτό παραμένει μεγάλο και στη δεύτερη φάση, αν και αισθητά μειωμένο (50%).

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ, Νίκος Παναγιώτου, αποδίδει τη μείωση αυτή σε δύο παράγοντες: πρώτον, στο γεγονός ότι οι πολίτες είναι πιο "υποψιασμένοι" και άρα αναγνωρίζουν ευκολότερα τις υπερβολές σε περιόδους κρίσεων όπως η τρέχουσα και, δεύτερον, στο ότι επιλέγουν περισσότερο τα επαγγελματικά ΜΜΕ και την επαγγελματική δημοσιογραφία για την ενημέρωσή τους, έχοντας σε σημαντικό βαθμό εγκαταλείψει τα κοινωνικά δίκτυα ως κύρια πηγή πληροφόρησης (κάτι που συνέβαινε στο παρελθόν).

Εντυπωσιακό εύρημα είναι, σύμφωνα με τους ερευνητές, ότι σχεδόν τέσσερις στους δέκα (37%) όσων επηρεάστηκαν από μια ψευδή είδηση δηλώνουν ότι δεν έκαναν κάποια ενέργεια στη συνέχεια. Τα υψηλότερα ποσοστά, μάλιστα, που φτάνουν στο 55%, όσων δηλώνουν ότι δεν προέβησαν σε καμία ενέργεια, καταγράφονται στις ηλικίες 25-34.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Μεταξύ αυτών που αντέδρασαν, ποσοστό 39% ενημέρωσε φίλους και γνωστούς, 27% κατέβασε ή έσβησε την ανάρτησή του (όταν επρόκειτο για είδηση που αναρτήθηκε στα social media), 21% έκανε ανάρτηση ότι η είδηση ήταν ψευδής και 11% έστειλε μήνυμα στο μέσο για να το ενημερώσει.

Πηγές ενημέρωσης και υπερπληροφόρηση

Από τα νέα μέσα, στην ενημέρωση κυριαρχούν οι ενημερωτικές ιστοσελίδες (66%), ενώ στην περίπτωση της τηλεόρασης (57%), σχεδόν διπλασιάστηκε ο αριθμός όσων ενημερώνονται δια της συγκεκριμένης οδού, σε σχέση με την πρώτη περίοδο της έρευνας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Σε ό,τι αφορά την κάλυψη της πανδημίας, στη δεύτερη περίοδο διαφαίνεται από τις απαντήσεις των πολιτών το φαινόμενο της υπερπληροφόρησης και η διαφωνία σημαντικού μέρους του κοινού με τον τρόπο κάλυψης του θέματος, καθώς το 40% όσων αποφεύγουν να ενημερώνονται πλέον, δηλώνουν αυτό ως αίτιο.

Επιπλέον, όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ.Παναγιώτου, ο χρόνος που αφιερώνει το κοινό για την ενημέρωσή του, ο οποίος ήταν μέχρι μία ώρα πριν από την πανδημία και στη συνέχεια εκτινάχθηκε στο μέσο όρο των τριών ωρών στην πρώτη φάση της έρευνας, έχει πλέον ισορροπήσει -καίτοι διατηρείται αυξημένος- στις δύο ώρες.

Αύξηση εμπιστοσύνης προς τα ΜΜΕ μετά την πανδημία

Ως προς τον βαθμό εμπιστοσύνης προς τα ΜΜΕ, καταγράφεται αύξηση σε ένα βαθμό, σε σχέση με ό,τι έχει παρατηρηθεί πριν από την πανδημία, καθώς το 36% δηλώνει ότι εμπιστεύεται αρκετά τα ΜΜΕ, ενώ πριν από την πανδημία το ποσοστό αυτό σε άλλες έρευνες έφτανε στο 22% (έρευνα του Reuters Institute for the Study of Journalism, Oxford University).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Με άριστα το "5", ο βαθμός εμπιστοσύνης τόσο προς το ραδιόφωνο όσο και προς τον Τύπο αυξάνει, με τη "βαθμολογία" να φτάνει σε 2,36 και 2,23 μονάδες αντίστοιχα, ενώ πολύ υψηλός, στις 2,67 μονάδες, είναι και για τις ενημερωτικές ιστοσελίδες (μέσος όρος απαντήσεων με άριστα το 5).

Η αύξηση του ενδιαφέροντος για επιστημονικές πηγές "επιτάσσει" αναπροσαρμογή της κατεύθυνσης των ΜΜΕ

Πολύ υψηλό είναι το ενδιαφέρον για πληροφόρηση από επιστημονικές πηγές, καθώς το 77% των συμμετεχόντων στην πρώτη φάση της έρευνας και το 80% στη δεύτερη δηλώνουν ότι τις επιλέγουν για την πληροφόρησή τους σχετικά με τα θέματα αυτά.

Το εύρημα αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, υποδηλώνει πως τα ΜΜΕ απαιτείται να αναπροσαρμόσουν την κατεύθυνσή τους, δίνοντας έμφαση σε θέματα υγείας, επιστημονικής δημοσιογραφίας κ.λπ, ενώ παράλληλα έρχεται ως συνέχεια -κι επιβράβευση- του τρόπου με τον οποίο καλύφθηκε η κρίση από τους επαγγελματίες δημοσιογράφους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

"Στην ανάλυση της δεύτερης φάσης της έρευνας απεικονίζονται οι διαφορές στις απόψεις των πολιτών για την ποιότητα της ενημέρωσης και τα μέσα που επιλέγουν για να πληροφορηθούν σχετικά με τα τελευταία νέα της εξελισσόμενης κρίσης με τον κορονοϊό. Είναι η μοναδική έρευνα που καταγράφει σε δυο χρόνους τις αντιδράσεις των πολιτών και ειδικά σε ό,τι σχετίζεται με την ενημέρωσή τους", εξηγεί ο κ.Παναγιώτου, προσθέτοντας ότι ένα μοντέλο αξιόπιστης ενημέρωσης, που βασίζεται σε πηγές, είναι καθοριστικής σημασίας για να κερδηθεί το στοίχημα της εμπιστοσύνης στα ΜΜΕ, σε μια περίοδο που η εμπιστοσύνη αυτή έχει αρχίσει να αυξάνεται.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΣΑΛΟΣ ΣΤΑ ΒΡΕΤΑΝΙΚΑ ΜΜΕ ΓΙΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 03 Ιουλ 2020 | 21:07

Ο πατέρας του Τζόνσον μιλάει από το Πήλιο: "Ούτε περιφρονώ ούτε παραβιάζω τους κανόνες για τον κορονοϊό" [Βίντεο]

Εξηγήσεις για το ταξίδι στο Πήλιο που εξόργισε τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης έδωσε ο Στάνλεϊ Τζόνσον.

ΚΛΕΙΝΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΧΩΡΟΙ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑΣ 03 Ιουλ 2020 | 21:01

Κορονοϊός: Τέλος τα νυχτοπερπατήματα στο Μαϊάμι - Απαγόρευση κυκλοφορίας από τις 10 το βράδυ μέχρι τις 6 το πρωί

Τα κρούσματα του νέου κορονοϊού αυξάνονται στις 37 από τις 50 Πολιτείες, συμπεριλαμβανομένης και της Φλόριντας.

Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΟΔΥ 03 Ιουλ 2020 | 19:10

Κορονοϊός: 28 νέα κρούσματα το τελευταίο 24ωρο - Τα 13 είναι τουρίστες

Η γεωγραφική κατανομή - Στους 192 οι νεκροί - Οι διασωληνωμένοι ασθενείς είναι 8

ΠΟΛΛΟΙ ΑΡΝΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΥΠΟΒΛΗΘΟΥΝ ΣΕ ΤΕΣΤ 03 Ιουλ 2020 | 18:52

Κορονοϊός: Σε "υψηλό κίνδυνο" το Βένετο της Ιταλίας - Στο 1,63 ο δείκτης μετάδοσης του ιού

Ο περιφερειάρχης ανακοίνωσε ότι τις επόμενες ημέρες πρόκειται να λάβει αυστηρότερα μέτρα.

«ΝΑ ΔΕΙΞΟΥΜΕ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ» 03 Ιουλ 2020 | 17:59

Ανησυχία στην Κάρπαθο: Δύο νέα κρούσματα κορονοϊού - Προειδοποιεί ο πρόεδρος του χωριού Σπόα

Πρόκειται για συγγενείς του ζευγαριού των ομογενών που βρέθηκαν θετικοί και νοσηλεύονται στην Κρήτη.

ΠΟΙΕΣ ΧΩΡΕΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ "ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ" 03 Ιουλ 2020 | 17:49
ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΒΟΥΛΗ 03 Ιουλ 2020 | 15:03

Η Μέρκελ εμφανίστηκε πρώτη φορά δημόσια φορώντας μάσκα - Την έβαλε αφού τα... άκουσε [εικόνες]

Η Γερμανίδα Καγκελάριος είχε δηλώσει ότι δεν χρειάζεται να φοράει μάσκα όταν τηρεί τους κανόνες κοινωνικής αποστασιοποίησης.

ΕΝΑ ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΒΗΜΑ 03 Ιουλ 2020 | 14:34

Κορονοϊός: "Πράσινο φως" πήρε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η χρήση σαν φάρμακο της ρεμδεσιβίρης

Η άδεια για τη χρήση της ρεμδεσιβίρης δόθηκε μία εβδομάδα μετά τη σχετική σύσταση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, ενώ χρειάζονται 67 ημέρες.

03 Ιουλ 2020 | 14:23

Κορονοϊός: Καταγράφηκαν 11 κρούσματα τουριστών στην Ελλάδα από τα 3.611 δείγματα που έχουν ελεγχθεί

Συνολικά έχουν πραγματοποηθεί 5889 τεστ στους ταξιδιώτες που ήρθαν με αεροπλάνο στη χώρα

ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ 03 Ιουλ 2020 | 13:51

Άνοιγμα του τουρισμού: Επιθεώρηση πλοίων από τον Πλακιωτάκη στο λιμάνι στης Πάτρας [εικόνες - βίντεο]

Την εφαρμογή των υγειονομικών πρωτοκόλλων στα πλοία της ακτοπλοΐας στο λιμάνι της Πάτρας επιθεώρησε ο υπουργός Ναυτιλίας Γ. Πλακιωτάκης.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΕ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΑΥΤΟ ΩΣ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΟ 03 Ιουλ 2020 | 13:29
ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 03 Ιουλ 2020 | 12:24

Κορονοϊός - Γώγος: Θα χτυπήσει "καμπανάκι" κινδύνου όταν έχουμε πάνω από 50 κρούσματα ημερησίως

Τόνισε ότι το τεστ -σε ποσοστό πάνω από 90%- μπορεί να ανιχνεύσει και τα χαμηλά ιϊκά φορτία.

ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ Ο ΠΛΗΡΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ 03 Ιουλ 2020 | 12:06

Βρετανικά "αντίποινα": Σε υποχρεωτική καραντίνα οι ταξιδιώτες από την Ελλάδα- Δεν θα ισχύει για την Ιταλία και την Ισπανία

Υπενθυμίζεται πως η βρετανική κυβέρνηση είχε ανακοινώσει πως θα άρει από τις 10 Ιουλίου την υποχρεωτική καραντίνα λόγω κορονοϊού.