Στο Βέλγιο μεταβαίνουν τις προσεχείς ημέρες εμπειρογνώμονες και στελέχη του υπουργείου Πολιτισμού αναφορικά με τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 αντιστασιακών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 τα οποία βγήκαν σε δημοπρασία στο eBAY.
Σύμφωνα με τη χθεσινή ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού τα εν λόγω στελέχη του ΥΠΠΟ μεταβαίνουν στην έδρα του συλλέκτη ο οποίος βρίσκεται στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν την αυθεντικότητα των φωτογραφιών αλλά και τη νομιμότητα της προέλευσης.
Παράλληλα θα εξετάσουν και τη σημασία και την αξία της συλλογής, με σκοπό, στην περίπτωση που τεκμηριωθεί η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής να οριστικοποιηθούν διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Βέλγος συλλέκτης μιλώντας χθες σε αρκετά μέσα ενημέρωσης δηλώνει "ανοιχτός σε διάλογο" με τις ελληνικές αρχές.
Ειδικότερα, ο Βέλγος συλλέκτης Τιμ Ντε Κρένε μιλώντας στο Star δήλωσε χθες βράδυ ότι "Δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για πώληση (σ.σ. των φωτογραφιών) και παραμένω ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κυβερνητικές αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού. Η απόφαση για το σε ποιον και υπό ποιες συνθήκες αυτές οι φωτογραφίες θα βρουν νέο φύλακα εναπόκειται σε εμένα και σκοπεύω να τη λάβω προσεκτικά, υπεύθυνα και με πλήρη επίγνωση της ιστορικής τους σημασίας".
Η προέλευση των φωτογραφιών
Αξίζει να σημειωθεί ότι με βάση την ανακοίνωση του ΥΠΠΟ σχετικά με την τεκμηρίωση της αυθεντικοτητας των φωτογραφιών, "είναι γνωστό και επαρκώς διερευνημένο θέμα μεταξύ ιστορικών της φωτογραφίας και της σύγχρονης ιστορίας η διακίνηση φωτογραφιών που τράβηξαν στρατιώτες του Γ’ Ράιχ σε χώρες τις οποίες είχε καταλάβει η ναζιστική Γερμανία. Στις οργανώσεις Γερμανών βετεράνων που συστάθηκαν με στόχο την αποκατάσταση της δημόσιας εικόνας της Βέρμαχτ, στη μεταπολεμική γερμανική κοινωνία, δημιουργήθηκαν δίκτυα ανταλλαγής και ανατύπωσης φωτογραφιών που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου από επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση υπήρξε ο κύκλος του περιοδικού Wildente (Αγριόπαπια), που εξέδιδε ο Günther Heysing, δημοσιογράφος των Μονάδων Προπαγάνδας του Γκέμπελς. Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι πολύ πιθανόν να ανήκουν σε αυτές (ειδικώς εάν ληφθεί υπόψη η πίσω όψη των τυπωμένων φωτογραφιών, όπως εμφανίσθηκε στο e-bay).
Μαρινάκης: Το ΥΠΠΟ θα αγοράσει τις φωτογραφίες από το Σκοπευτήριο
Το υπουργείο Πολιτισμού έχει δρομολογήσει τις διαδικασίες για την απόκτηση των φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 αντιστασιακών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, Παύλο Μαρινάκη.
Ο ίδιος κατά τη σημερινή ενημέρωση των πολιτικών συντακτών δήλωσε αρχικά ότι "οι φωτογραφίες πρέπει να αποκτηθούν από το ελληνικό κράτος εφόσον είναι γνήσιες", καθώς στην περίπτωση αυτή, "αποτελούν μοναδικά τεκμήρια, άρρηκτα συνδεδεμένα με συγκεκριμένο τραγικό γεγονός της ελληνικής ιστορίας, άρα και τμήμα της πολιτιστικής κληρονομιάς του ελληνικού λαού".
Προσθέτοντας ότι "το υπουργείο Πολιτισμού έχει δρομολογήσει τις διαδικασίες διεκδίκησης της απόκτησης τους" ο κ. Μαρινάκης υπογράμμισε ότι αυτό θα γίνει "υπό την προϋπόθεση ότι ο κάτοχός τους ή το Ebay μπορούν να αποδείξουν τη γνησιότητά τους ή να δεχθούν έλεγχο από τους ειδικούς που θα ορίσει το υπουργείο Πολιτισμού".
Ν. Κακλαμάνης: "Η Βουλή θα προσπαθήσει να πάρει τις φωτογραφίες"
Θετικός στην απόκτηση των φωτογραφιών από τη Βουλή των Ελλήνων εμφανίζεται ο Νικήτας Κακλαμάνης, ο οποίος διεμήνυσε ότι θα φέρει το ζήτημα στη Διάσκεψη των προέδρων την Πέμπτη.
Ειδικότερα, ο πρόεδρος της Βουλής τόνισε αρχικά ότι την Πέμπτη "θα ζητήσω να με εξουσιοδοτήσει η Διάσκεψη των προέδρων ώστε να ελέγξουμε την γνησιότητα φωτογραφιών".
Ο ίδιος επισημαίνοντας ότι υπάρχει νόμος διεθνώς που απαγορεύει στο eBay "να εμπορεύεται τεκμήρια πολέμου" επεσήμανε ότι αν δεν υπάρχουν άλλα κωλύματα, "η Βουλή θα προσπαθήσει να τις πάρει".
Τηλεφωνική επικοινωνία Μενδώνη-Κακλαμάνη
Τηλεφωνική επικοινωνία είχαν ο πρόεδρος της Βουλής , Νικήτας Κακλαμάνης και η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη για το θέμα των ιστορικών φωτογραφιών. Όπως έγινε γνωστό, η κα Μενδώνη επισήμανε ότι το υπουργείο Πολιτισμού θα προχωρήσει σε όλες τις νόμιμες ενέργειες για την απόκτηση του ιστορικού φωτογραφικού αρχείου το οποίο και θα παραχωρηθεί στη Βουλή των Ελλήνων.
Από την πλευρά του, ο κ. Κακλαμάνης διαβεβαίωσε την υπουργό Πολιτισμού ότι η Βουλή θα συνδράμει με κάθε τρόπο και μέσο στις προσπάθειες του υπουργείου τόσο για τον έλεγχο της γνησιότητας των ιστορικών φωτογραφιών όσο και για την απόκτησή τους.
Χ. Δούκας: "Ο Δήμος Αθηναίων έτοιμος να συμβάλει για τις φωτογραφίες"
Την πρόθεση ο Δήμος Αθηναίων να συμβάλει, ώστε να αποκτηθούν οι φωτογραφίες που ήρθαν στη δημοσιότητα, με τους 200 εκτελεσθέντες από τους Γερμανούς κατακτητές στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, εξέφρασε ο Χάρης Δούκας, με ανάρτησή του στην προσωπική σελίδα του στο facebook. Συγκεκριμένα, ο δήμαρχος Αθηναίων έγραψε:
"Για πρώτη φορά μετά από 82 χρόνια είδαμε τα υπερήφανα πρόσωπα μερικών εκ των 200 Ελλήνων αντιστασιακών που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 από τους ναζιστές κατακτητές, στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.
Ένα σπάνιο οπτικό ντοκουμέντο, το οποίο εφόσον αποδειχθεί η αυθεντικότητά του, αποτυπώνει ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της γερμανικής κατοχής.
Χρέος απέναντι στην ιστορική μνήμη του τόπου, είναι η Ελληνική πολιτεία να αποκτήσει την κυριότητα αυτών των πολύτιμων ιστορικών ντοκουμέντων.
Είναι χρέος τιμής στο αντιστασιακό έπος του ελληνικού λαού, είναι δέσμευση μνήμης ότι η ελευθερία και η δημοκρατία δεν είναι αυτοσυντηρούμενες, αλλά απαιτούν αέναη, ενεργή επαγρύπνηση.
Ο Δήμος της Αθήνας, είναι έτοιμος να συμβάλει με όποιον τρόπο χρειαστεί".
Διακόπηκε η δημοπρασία - Τι λέει ο Βέλγος συλλέκτης
Υπενθυμίζεται ότι Βέλγος παλαιοπώλης έλαβε την απόφαση χθες, να διακόψει τη δημοπρασία στο eBay των φωτογραφικών ντοκουμέντων στην Καισαριανή, λίγο πριν από την εκτέλεση των 200 Ελλήνων αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο την Πρωτομαγιά του 1944.
Όπως φαίνεται και στην παρακάτω φωτογραφία, η δημοπρασία διεκόπει , ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι από τα 36,50 ευρώ της αρχικής τιμής, ορισμένα στιγμιότυπα δείχνουν να ξεπέρασαν τα 2.000 ευρώ.
Ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις ελληνικές αρχές ο Βέλγος συλλέκτης
Ανοιχτός για εποικοδομητικό διάλογο με τις αρχές στην Ελλάδα δηλώνει στην Εφημερίδα των Συντακτών, ο Βέλγος συλλέκτης από τη Γάνδη, Τιμ Ντε Κρένε.
Σε απάντησή του στην "Εφ.Συν." και την ανταποκρίτρια Μαρία Ψαρά, ο Βέλγος συλλέκτης αναφέρει ότι "κατανοεί πλήρως ότι αυτές οι φωτογραφίες είναι ευαίσθητης ιστορικής φύσης", ενώ παράλληλα δηλώνει σοκαρισμένος "από τη ζημιά που προκλήθηκε στο μνημείο της Καισαριανής χθες".
"Γνωρίζω ότι τα συναισθήματα γύρω από αυτό το θέμα μπορεί να είναι σημαντικά και λυπάμαι που το θέμα οικειοποιείται και πολιτικά", υπογραμμίζει. ο ίδιος προσθέτοντας ότι "σήμερα το πρωί, αποφάσισα προσωπικά να κλείσω τις δημοπρασίες του eBay σχετικά με τις ιστορικές φωτογραφίες της Καισαριανής".
"Δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για πώληση και παραμένω ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κυβερνητικές αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού", τονίζει ο ίδιος και ξεκαθαρίζει ότι "τελικά, η απόφαση σχετικά με το σε ποιον και υπό ποιες συνθήκες αυτές οι φωτογραφίες μπορούν να βρουν νέο φύλακα εναπόκειται σε εμένα και σκοπεύω να λάβω τέτοιες αποφάσεις προσεκτικά, υπεύθυνα και με πλήρη επίγνωση της ιστορικής τους σημασίας".
Ο Τιμ Ντε Κρένε σημειώνει ότι επικοινώνησε μαζί του μεγάλος αριθμός ιδιωτών συλλεκτών που εξέφρασαν έντονο ενδιαφέρον για την απόκτηση των φωτογραφιών και ταυτόχρονα ζητεί "με σεβασμό να αναγνωριστεί και να αντιμετωπιστεί με τον δέοντα σεβασμό η νόμιμη ιδιοκτησία μου επί των φωτογραφιών. Τεχνητά τροποποιημένες εικόνες που αφαιρούν την προστασία των πνευματικών μου δικαιωμάτων έχουν διαδοθεί ευρέως, παραμορφώνοντας ακόμη και ορισμένα πρόσωπα των θυμάτων και προκαλώντας άσκοπη συζήτηση σχετικά με την πρωτοτυπία των φωτογραφιών".
"Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας, για τον σεβασμό της ιδιωτικότητάς μου και για την τιμή που επιθυμούσα να μην παρέχω περαιτέρω σχόλια ή συνεντεύξεις στα μέσα ενημέρωσης", καταλήγει ο ίδιος.
Βανδαλισμός στο μνημείο
Υλικές φθορές που προκλήθηκαν στο μνημείο των 200 κομμουνιστών, στη μαρμάρινη πλάκα που αναφέρεται στην εκτέλεσή τους την Πρωτομαγιά του 1944, καταγγέλει ο Δήμος Καισαριανής.
Η κίνηση αυτή σημειώθηκε λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση ιστορικών φωτογραφιών που αναδεικνύουν την ηρωική στάση των 200 αγωνιστών, οι οποίοι παρέμειναν όρθιοι στο εκτελεστικό απόσπασμα, την ώρα που τους σημάδευαν τα όπλα των ναζί, προκαλώντας συγκίνηση και ρίγος.
Σε ανακοίνωσή του ο Δήμος Καισαριανής τονίζει ότι "η ιστορική μνήμη δεν σβήνει όσο κι αν ενοχλεί κάποιους", ενώ δεσμεύεται για την πλήρη αποκατάσταση των φθορών.
Παράλληλα, τονίζεται η δέσμευσή του να πρωτοστατήσει στην ανάδειξη και αναβάθμιση του ιστορικού αυτού τόπου, υπερασπίζοντας την απόδοση της ιστορικής μνήμης και την τιμή στους εκτελεσθέντες κομμουνιστές.
Η ανακοίνωση του Δήμου Καισαριανής:
Η Δημοτική Αρχή καταδικάζει τις υλικές φθορές που προκλήθηκαν στο Μνημείο των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή, στη μοναδική μαρμάρινη πλάκα που ανέφερε το γεγονός της εκτέλεσης την Πρωτομαγιά του 1944.
Η κίνηση αυτή έγινε λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση των ιστορικών φωτογραφιών που έχουν προκαλέσει ρίγος συγκίνησης για την ηρωική παλικαρίσια στάση των 200 κομμουνιστών ηρώων οι οποίοι στάθηκαν όρθιοι στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Η ιστορική μνήμη δε σβήνει όσο κι αν ενοχλεί κάποιους! Η Δημοτική Αρχή θα προβεί στην αποκατάσταση των φθορών και θα πρωτοστατήσει με όλες της τις δυνάμεις στην ανάδειξη και αναβάθμιση του ιστορικού αυτού τόπου, κόντρα σε όλους όσους εμποδίζουν την απόδοση της ιστορικής μνήμης.
Ολόκληρη η ανακοίνωση του ΥΠΠΟ
"Δώδεκα φωτογραφίες που παρουσιάζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 πατριωτών, πριν από την εκτέλεσή τους, στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay το Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου. Ανήκουν σε συλλέκτη που ειδικεύεται στα αναμνηστικά του Γερμανικού Στρατού και εν γένει τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και ο οποίος τις προσέφερε για πώληση.
Το ΥΠΠΟ ευαισθητοποιήθηκε άμεσα και διαπίστωσε ότι:
- Είναι πολύ πιθανόν ότι πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες,
- Υπάρχουν αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους.
Αναφορικά με την τεκμηρίωση της αυθεντικότητάς τους: Είναι γνωστό και επαρκώς διερευνημένο θέμα μεταξύ ιστορικών της φωτογραφίας και της σύγχρονης ιστορίας η διακίνηση φωτογραφιών που τράβηξαν στρατιώτες του Γ’ Ράιχ σε χώρες τις οποίες είχε καταλάβει η ναζιστική Γερμανία. Στις οργανώσεις Γερμανών βετεράνων που συστάθηκαν με στόχο την αποκατάσταση της δημόσιας εικόνας της Βέρμαχτ, στη μεταπολεμική γερμανική κοινωνία, δημιουργήθηκαν δίκτυα ανταλλαγής και ανατύπωσης φωτογραφιών που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου από επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση υπήρξε ο κύκλος του περιοδικού Wildente (Αγριόπαπια), που εξέδιδε ο Günther Heysing, δημοσιογράφος των Μονάδων Προπαγάνδας του Γκέμπελς. Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι πολύ πιθανόν να ανήκουν σε αυτές (ειδικώς εάν ληφθεί υπόψη η πίσω όψη των τυπωμένων φωτογραφιών, όπως εμφανίσθηκε στο e-bay).
Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα "Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944". Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος. Εμπειρογνώμονες – στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη. Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν: Την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της".