Με αφορμή τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, ανοίγει εκ νέου η συζήτηση για τον ρόλο και τα όρια της Ιατρικής, την ευθύνη που έχει ο γιατρός απέναντι στον ασθενή, αλλά και τα κριτήρια με τα οποία οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν γιατρό και θεραπευτική προσέγγιση.
Ο πρόεδρος του Πειθαρχικού Συμβουλίου του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Ανδρέας Φουστάνος, μιλώντας στο ΕΡΤnews, στάθηκε ιδιαίτερα στους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν όταν η ιατρική πράξη συνδέεται με τη δημοφιλία, το lifestyle και την έντονη προβολή.
"Δεν μπορεί να μπλέκουν το lifestyle με την Ιατρική", ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι ασθενείς θα πρέπει να εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή ποιον γιατρό εμπιστεύονται και πριν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε ιατρική παρέμβαση να έχουν λάβει την απαραίτητη ενημέρωση.
Όπως εξήγησε, η ευθύνη δεν αφορά μόνο τον ασθενή. Οι γιατροί οφείλουν να ακολουθούν τους επιστημονικούς κανόνες και τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα, αλλά και να αρνούνται μια πράξη όταν εκτιμούν ότι αυτή μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία του ανθρώπου που έχουν απέναντί τους.
Παράλληλα, ο κ. Φουστάνος αναφέρθηκε στον τρόπο με τον οποίο παρεμβαίνει ο Ιατρικός Σύλλογος σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενδείξεις πειθαρχικού παραπτώματος, καθώς και στη διαδικασία που ακολουθείται μέχρι την εξέταση μιας υπόθεσης από το Πειθαρχικό Συμβούλιο.
Ο πρόεδρος του Πειθαρχικού Συμβουλίου του ΙΣΑ ξεκαθάρισε πως υπάρχουν πολλοί γιατροί που ασκούν το επάγγελμά τους με βάση τους κανόνες της επιστήμης και τα ιατρικά πρωτόκολλα. Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε τη σημασία της σωστής επιλογής γιατρού από την πλευρά του ασθενούς.
"Ο ασθενής πρέπει, πριν κάνει οποιαδήποτε ιατρική πράξη, να ψάχνει και να βρίσκει τον κατάλληλο γιατρό", σημείωσε.
Η ανεξέλεγκτη ιατρική πληροφόρηση στο διαδίκτυο
Ένα ακόμη ζήτημα που έθεσε ο Ανδρέας Φουστάνος αφορά την πληθώρα ιατρικών πληροφοριών που διακινούνται στο διαδίκτυο. Όπως ανέφερε, το περιεχόμενο που παρουσιάζεται ως ιατρική ενημέρωση δεν υπόκειται πάντοτε στον απαιτούμενο έλεγχο.
Η δυνατότητα δημοσίευσης από οποιονδήποτε μπορεί, σύμφωνα με τον ίδιο, να δημιουργήσει συνθήκες παραπληροφόρησης, ιδιαίτερα για ανθρώπους που δεν έχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις ώστε να αξιολογήσουν την εγκυρότητα όσων διαβάζουν.
Ο ίδιος εκτίμησε πως απαιτούνται παρεμβάσεις από την Πολιτεία, προκειμένου να περιοριστούν φαινόμενα παραπλανητικής ιατρικής πληροφόρησης στο διαδίκτυο. Παράλληλα, σημείωσε ότι ο Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας είναι παλαιός και δεν έχει προσαρμοστεί στον βαθμό που απαιτούν οι νέες συνθήκες που έχει δημιουργήσει η διαδικτυακή ενημέρωση.
Η διαδικασία στο Πειθαρχικό Συμβούλιο
Σε ό,τι αφορά τη συγκεκριμένη υπόθεση, ο κ. Φουστάνος εξήγησε πως το Πειθαρχικό Συμβούλιο θα ασχοληθεί με αυτήν εφόσον παραπεμφθεί σε αυτό, προκειμένου να εξεταστεί αν υπάρχουν προϋποθέσεις για την επιβολή πειθαρχικής ποινής.
Όπως διευκρίνισε, η πειθαρχική διαδικασία δεν ταυτίζεται με τη δικαστική διερεύνηση και εξελίσσεται ανεξάρτητα από αυτήν. Αρχικά, η υπόθεση εξετάζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο του Ιατρικού Συλλόγου και, εφόσον προκύψουν ενδείξεις πειθαρχικού παραπτώματος, ακολουθεί η παραπομπή στο Πειθαρχικό Συμβούλιο.
Οι ποινές που μπορεί να επιβληθούν καθορίζονται από τον ισχύοντα Κώδικα. Όπως τόνισε ο πρόεδρος του Πειθαρχικού Συμβουλίου, το όργανο δεν έχει τη δυνατότητα να επιβάλει ποινή διαφορετική από εκείνη που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο για κάθε παράβαση.
Ποιος είναι ο ρόλος του Ιατρικού Συλλόγου
Σχετικά με τις αρμοδιότητες του Ιατρικού Συλλόγου, ο Ανδρέας Φουστάνος διευκρίνισε ότι ο ΙΣΑ δεν είναι σε θέση να εποπτεύει σε καθημερινή βάση τη λειτουργία κάθε ιατρείου.
Όταν ένας γιατρός επιθυμεί να ανοίξει ιατρείο, καταθέτει σχετική αίτηση στον Ιατρικό Σύλλογο και πραγματοποιείται ο προβλεπόμενος έλεγχος, ώστε να διαπιστωθεί εάν ο χώρος πληροί τις απαιτούμενες προδιαγραφές για τη λειτουργία ιατρείου της συγκεκριμένης ειδικότητας.
Έλεγχοι μπορούν να πραγματοποιούνται και μεταγενέστερα, ωστόσο, όπως σημείωσε, δεν είναι πρακτικά εφικτό να υπάρχει καθημερινή επιτήρηση σε όλους τους χώρους όπου ασκείται η Ιατρική.
Η Ιατρική δεν είναι θέμα μόδας
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Φουστάνος και στη σχέση που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια ανάμεσα στην Ιατρική, το lifestyle και τη δημοφιλία, ειδικά στον τομέα της αισθητικής ιατρικής.
Όπως εξήγησε, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ένας ασθενής επιθυμεί να αλλάξει την εξωτερική του εμφάνιση και μπορεί να ζητήσει από τον γιατρό μια παρέμβαση που δεν είναι επιστημονικά ενδεδειγμένη. Σε μια τέτοια περίπτωση, σύμφωνα με τον ίδιο, ο γιατρός δεν μπορεί απλώς να ακολουθήσει την επιθυμία του ασθενούς, αλλά οφείλει να αξιολογήσει τους κινδύνους και να θέσει τα απαραίτητα όρια. "Η Ιατρική έχει όρια. Δεν μπορεί να γίνει ό,τι ο καθένας έχει στο μυαλό του", ανέφερε.
Στο ίδιο πλαίσιο, άσκησε κριτική στην αντίληψη ότι ένας γιατρός μπορεί να αποκτήσει δημοτικότητα και να προβάλλεται ως πρόσωπο του lifestyle. "Είναι δυνατόν να υπάρχει γιατρός της μόδας;", διερωτήθηκε, υποστηρίζοντας πως η επιλογή γιατρού δεν πρέπει να γίνεται με βάση τη δημοφιλία του ή τις συστάσεις φίλων και γνωστών, αλλά σύμφωνα με την επιστημονική του κατάρτιση και την ειδικότητά του.
Παράλληλα, επεσήμανε πως η έντονη παρουσία ορισμένων γιατρών στο διαδίκτυο και στα μέσα ενημέρωσης μπορεί να δημιουργεί μη ρεαλιστικές προσδοκίες στους ασθενείς. Όπως ανέφερε, σε κάποιες περιπτώσεις παρουσιάζονται αποτελέσματα τα οποία είτε δεν είναι επιστημονικά εφικτά είτε δεν μπορούν να επιτευχθούν με τρόπο ασφαλή.
Όταν το οικονομικό κίνητρο υπερισχύει
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο το οικονομικό όφελος να επηρεάζει τις αποφάσεις ορισμένων γιατρών, ο Ανδρέας Φουστάνος ξεκαθάρισε πως δεν πρόκειται για γενικό χαρακτηριστικό του ιατρικού κόσμου.
"Όχι όλοι", σημείωσε, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι, όπως συμβαίνει και σε άλλους επαγγελματικούς χώρους, υπάρχουν περιπτώσεις γιατρών που μπορεί να δίνουν μεγαλύτερη σημασία στο οικονομικό όφελος από ό,τι στην ωφέλεια ή την ασφάλεια του ασθενούς.
Την ίδια στιγμή, τόνισε ότι η πλειονότητα των γιατρών ακολουθεί τους επιστημονικούς κανόνες και τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα κατά την άσκηση του επαγγέλματός της.
Προτεραιότητα η υγεία του ασθενούς
Για τον πρόεδρο του Πειθαρχικού Συμβουλίου του ΙΣΑ, το βασικό κριτήριο σε κάθε ιατρική απόφαση πρέπει να είναι η προστασία της υγείας του ασθενούς. Ακόμη και όταν ο ασθενής ζητά μια συγκεκριμένη παρέμβαση, ο γιατρός οφείλει να αρνηθεί εάν εκτιμά ότι αυτή μπορεί να προκαλέσει βλάβη.
"Εάν σου ζητάει κάτι παράλογο και εσύ βλέπεις ότι αυτό που ζητάει θα οδηγήσει σε βλάβη της υγείας του, δεν θα το κάνεις", ανέφερε, παραπέμποντας στις αρχές της ιατρικής δεοντολογίας και στον όρκο του Ιπποκράτη.
Ειδικά στον χώρο της αισθητικής ιατρικής, ο κ. Φουστάνος υπογράμμισε ότι οι ασθενείς δε θα πρέπει να προσδοκούν "θαύματα" ούτε να θεωρούν ότι κάθε επιθυμητή αλλαγή στην εμφάνισή τους μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς όρια.
Η άσκηση της Ιατρικής, όπως τόνισε, δεν μπορεί να βασίζεται στη μόδα, τη διαφήμιση ή τους κανόνες του lifestyle, αλλά στην επιστημονική γνώση, στα ιατρικά πρωτόκολλα και πρωτίστως στην ασφάλεια του ασθενούς.
"Δεν μπορεί να μπλέκουν το lifestyle με την Ιατρική", επανέλαβε, υπογραμμίζοντας ότι η εικόνα ενός γιατρού ως "θαυματοποιού" απέχει από τις πραγματικές αρχές της ιατρικής επιστήμης.
Τέλος, αναφέρθηκε και στις λεγόμενες "νέες μεθόδους" που παρουσιάζονται κατά καιρούς ως λύσεις για κάθε πρόβλημα. Όπως εξήγησε, το γεγονός ότι μια θεραπευτική μέθοδος είναι καινούργια δεν αρκεί για να εφαρμοστεί σε ασθενείς. Προϋπόθεση αποτελεί να έχει προηγηθεί η απαραίτητη επιστημονική αξιολόγηση και δοκιμή της.