Στο άκουσμα της προσφώνησης "Καπετάνιος", οι περισσότεροι Ελληνες ένα πρόσωπο έφερναν αυτομάτως στο μυαλό τους: Τον Γιώργο Βαρδινογιάννη.
Ο ιστορικός διοικητικός ηγέτης του Παναθηναϊκού και εκ των ισχυρότερων επιχειρηματιών όχι μόνο εν Ελλάδι, αλλά και διεθνώς, συνέδεσε το όνομά του με τη ναυτιλία, τα πετρέλαια, τις επιχειρήσεις και τον Αθλητισμό, όπου η ενασχόλησή του με τον ποδοσφαιρικό Παναθηναϊκό τον έκανε ευρύτερα γνωστό στους περισσότερους, αλλά για το μεγαλύτερο κομμάτι του κόσμου, ο Γιώργος Βαρδινογιάννης ήταν απλώς ο "Καπετάνιος", ένα προσωνύμιο που έμελλε να εξελιχθεί σε προσωπικό του σήμα κατατεθέν.
Το "Καπετάνιος", που τον ακολουθούσε επί δεκαετίες, συνδέθηκε τόσο στενά με τον Γιώργο Βαρδινογιάννη, ώστε πολλές φορές το πραγματικό του όνομα περνούσε σε δεύτερη μοίρα.
Γιώργος Βαρδινογιάννης: Πώς βγήκε το προσωνύμιο "Καπετάνιος" - Το εμπάργκο που κατάφερε να "σπάσει"
Στα μέσα της δεκαετίας του 1960, η Ροδεσία, η σημερινή Ζιμπάμπουε, βρισκόταν στο επίκεντρο μιας μεγάλης διεθνούς κρίσης. Το καθεστώς της λευκής μειοψηφίας τον Ίαν Σμιθ, είχε προχωρήσει το 1965 σε μονομερή ανακήρυξη ανεξαρτησίας από τη Βρετανία, προκαλώντας διεθνείς αντιδράσεις και την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.
Το εμπάργκο είχε στόχο να περιορίσει τη δυνατότητα της κυβέρνησης της Ροδεσίας, να προμηθεύεται κρίσιμα αγαθά, μεταξύ των οποίων και πετρελαιοειδή.
Σε αυτό το περιβάλλον τοποθετείται μία από τις πιο γνωστές ιστορίες της ζωής του Γιώργου Βαρδινογιάννη. Σύμφωνα με την αφήγηση που τον ακολουθούσε επί δεκαετίες, ο νεαρός τότε πλοίαρχος ανέλαβε να οδηγήσει πλοία της οικογενειακής επιχείρησης στην περιοχή, παρακάμπτοντας τους περιορισμούς που είχαν επιβληθεί.
Ήταν Απρίλιος του 1966 όταν το πετρελαιοφόρο Joanna V, με κυβερνήτη τον Βαρδινογιάννη, κατευθυνόταν προς το λιμάνι της Μπέιρα, στη Μοζαμβίκη. Από εκεί ξεκινούσε πετρελαιαγωγός που τροφοδοτούσε τη Ροδεσία, η οποία δεν διέθετε πρόσβαση στη θάλασσα. Το πλοίο εντοπίστηκε από το βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό και στις 4 Απριλίου 1966 αναχαιτίστηκε από τη φρεγάτα HMS Plymouth. Ο Βαρδινογιάννης είχε πει τότε ότι το Joanna V θα σταματούσε στην Μπέιρα μόνο για ανεφοδιασμό και ότι το πετρέλαιο προοριζόταν για το Τζιμπουτί.
Η εξήγηση δεν έπεισε τις βρετανικές αρχές, οι οποίες θεωρούσαν ότι το φορτίο προοριζόταν για τη Ροδεσία. Ωστόσο, εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχε η απαιτούμενη διεθνής εξουσιοδότηση για τη χρήση βίας εναντίον του πλοίου. Έτσι, στις 5 Απριλίου 1966, το Joanna V κατάφερε να φτάσει στην Μπέιρα, παρά τις βρετανικές προειδοποιήσεις, καθώς η φρεγάτα δεν μπόρεσε να εμποδίσει την είσοδό του στο λιμάνι.
Η αποστολή φέρεται να πραγματοποιήθηκε υπό την απειλή επέμβασης του βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού, το οποίο επιχειρούσε να επιβάλει τον αποκλεισμό των θαλάσσιων οδών ανεφοδιασμού της Ροδεσίας. Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης, σύμφωνα με τη διαδεδομένη εκδοχή, κατάφερε να ολοκληρώσει την επιχείρηση, παρακάμπτοντας το εμπάργκο.
Η ιστορία απέκτησε με τα χρόνια σχεδόν μυθικές διαστάσεις. Ορισμένες αφηγήσεις κάνουν λόγο για μεταφορά καυσίμων, ενώ παλαιότερα δημοσιεύματα αναφέρονται κυρίως σε φορτία νερού.
Εκείνο που έμεινε, πάντως, ήταν η εικόνα ενός ανθρώπου που είχε αναλάβει μια δύσκολη ναυτική αποστολή, σε συνθήκες διεθνούς έντασης. Η ιστορία αυτή συνδέθηκε με το προσωνύμιο "Καπετάνιος", που παρέπεμπε όχι μόνο στη ναυτική του ιδιότητα, αλλά και στην απόφασή του να συνεχίσει το ταξίδι παρά την παρέμβαση του Βασιλικού Ναυτικού.