Η μακρά ιστορία της υποδοχής μεταναστών στην Ελλάδα

Προσφυγικά και μεταναστευτικά ρεύματα από το 1830 στην Ελλάδα

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Η μακρά ιστορία της υποδοχής μεταναστών στην Ελλάδα

Η διαδεδομένη παραδοχή, πως η Ελλάδα μετατράπηκε από κράτος αποστολής μεταναστών σε χώρα υποδοχής μετά το 1989, τίθεται υπό αμφισβήτηση στο συνέδριο με τίτλο «Ελλάδα: τόπος υποδοχής πληθυσμών (1830-1989), που πραγματοποιείται σήμερα και αύριο στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Οι ομιλητές εξετάζουν κατά πόσο, τόσο τον 19ο, όσο και τον 20 αιώνα λόγω διαφόρων συγκυριών, πόλεμων, επαναστάσεων, διωγμών, παλιννοστήσεων, αλλά και των αναγκών οργάνωσης του κράτους, όπως η οικονομία, ο στρατός, η διοίκηση, πολυάριθμες πληθυσμιακές ομάδες διαφόρων προελεύσεων ήρθαν στην Ελλάδα. Επίσης, αναλύουν τη μετανάστευση και το κοινωνικό προφίλ, για παράδειγμα οι πλούσιοι ή σπουδαγμένοι ξένοι που μένουν στην Ελλάδα, δεν είναι μετανάστες; Ή ένας Αμερικάνος στη Ελλάδα γιατί δεν ονομάζεται μετανάστης;

«Υπάρχει η λανθασμένη εντύπωση, πως οι τρεις σταθμοί στην προσφυγιά/μετανάστευση ήταν το 1922 από τη Μικρά Ασία, το 1990 από την ανατολική Ευρώπη, ιδιαίτερα από την Αλβανία, και τώρα από τις χώρες που πλήττονται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή», εξηγεί ο ιστορικός Λάμπρος Μπαλτσιώτης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. « Έχουν σημειωθεί πολύ μεγάλες εισροές που είτε αποσιωπήθηκαν, είτε τις αγνοούμε και επικρατεί μια ιστορική αμνησία», προθέτει.

Κάποιες εισροές, και αυτό δε συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα, τις κρύβουμε κάτω από το χαλί για συγκεκριμένους λόγους, για να χτιστεί το εθνικό ιδεολόγημα, αναφέρει ο κ. Μπαλτσιώτης. Για παράδειγμα, οι Αρμένιοι πρόσφυγες, μετά τη γενοκτονία που υπέστησαν, δεν είχαν καμία προνοιακή αντιμετώπιση, το αντίθετο. Ή κατά τη μικρασιατική καταστροφή, κατέφθασαν δεκάδες χιλιάδες ορθόδοξοι Ρομά, τους οποίους το ελληνικό κράτος έκανε σα να μην έβλεπε. Τελικά οι άνθρωποι αυτοί πήραν ελληνική ιθαγένεια το 1978-79. Παρομοίως η έλευση και επιρροή των Βαυαρών, των Γάλλων και άλλων στη συνδιαμόρφωση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους συχνά αποσιωπείται.

Προσφυγικά και μεταναστευτικά ρεύματα από το 1830 στην Ελλάδα

Με την εγκαθίδρυση του ελληνικού κράτους το 1830, αρχίζουν να εισρέουν άνθρωποι από περιοχές, που υπάγονταν τότε ακόμα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ιδιαίτερα, όταν τις τοπικές εξεγέρσεις, διαδέχονται τα αντίποινα. Για παράδειγμα ο Κρητικοί πηγαίνουν κυρίως στην Κάσο και σε άλλα νησιά, και αργότερα στην Πελοπόννησο, οι Μικρασιάτες στα νησιά του Αιγαίου, οι Μακεδόνες στη Θεσσαλία. Για πρώτη φορά το προσφυγικό ζήτημα εντάσσεται στην πολιτική πρόνοιας επί Καποδίστρια. Οι νεοαφιχθέντες δεν έχουν πάντα την εκτίμηση των ντόπιων και αντιμετωπίζονται με καχυποψία. «Μόνο οι Κορωναίοι καλοδέχθηκαν τους πρόσφυγες στην Πελοπόννησο, όλοι οι άλλοι αντέδρασαν», θα πει ο Καποδίστριας.

Επίσης, οι διαφορές του οικονομικού και κοινωνικού προφίλ των νεοφερμένων, συχνά έχουν αποτέλεσμα συγκρούσεις με τους αυτόχθονες. Για παράδειγμα, όταν εγκαθίστανται μεγάλες ομάδες κτηνοτρόφων σε αγροτικές περιοχές, όπως οι Σαρακατσάνοι στη Βοιωτία και τη Φθιώτιδα. Παρόλαυτά, η ενσωμάτωση αποτελεί κεφαλαιώδους σημασίας ζήτημα για τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους, δεν είναι απλώς κοινωνική πολιτική. Ευρωπαίοι πολιτικοί πρόσφυγες των επαναστάσεων 1848-1849 κατευθύνονται στην Ελλάδα, ιδιαίτερα Ιταλοί, Γάλλοι και Γερμανοί, αλλά το 19ο αιώνα έρχονται και οικονομικοί μετανάστες, όπως Μαλτέζοι στα Επτάνησα.

'Αλλες ομάδες μετακίνησης είναι οι Έλληνες από τη Βουλγαρία, τη Σερβία την ανατολική Θράκη και Ρωμυλία με την ανταλλαγή πληθυσμών του 1919, Λευκοί Ρώσοι μετά την επικράτηση των Μπολσεβίκων στη Ρωσία, ανατολικοευρωπαίοι πολιτικοί φυγάδες στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, στρατιωτικοί και βιομηχανικά στελέχη, κυρίως Αμερικανοί και δυτικοευρωπαίοι το '50-60, Πακιστανοί, Ινδοί, Αιγύπτιοι από τη δεκαετία του ‘70, Πολωνοί, Παλαιστίνιοι, Τούρκοι, Κούρδοι, Φιλιππινέζες το '80, ελληνοκύπριοι μετά την τουρκική εισβολή του 1974. Επιπλέον, μπορεί κανείς να συνυπολογίσει την εγκατάσταση στην Ελλάδα, ιδιαίτερα κατά τη μεταπολίτευση, αρκετά μεγάλου αριθμού, γυναικών κυρίως, από την βόρεια και κεντρική Ευρώπη, οι οποίες παντρεύτηκαν Έλληνες. Ενδεικτικό είναι πως πριν το '90 είχαν εκδοθεί 180.000 άδειες παραμονής, όπου οι ξένοι ήταν περισσότεροι από τους ομογενείς.

ΦΩΤΟ REUTERS

ΠΗΓΗ ΑΠΕ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

24 Οκτ 2020 | 15:37

Μηταράκης για Spiegel: Προπαγάνδα τα δημοσιεύματα περί επαναπροωθήσεων στο Αιγαίο

"Έχουμε βρεθεί αρκετές φορές αντιμέτωποι με οργανωμένη προπαγάνδα, με άρθρα τα οποία αναφέρουν την τουρκική ακτοφυλακή ως πηγή της πληροφόρησης", τόνισε ο κ. Μηταράκης.

ΚΑΜΠΑΝΑΚΙ 24 Οκτ 2020 | 11:51

Ηχηρή προειδοποίηση Αλ Σίσι σε Ελλάδα και Κύπρο: Προετοιμαστείτε για τζιχαντιστές - Ο ρόλος Ερντογάν

Ο Αλ Σίσι είναι ιδιαίτερα ανήσυχος για την ανάμειξη της Άγκυρας σε όλες τις περιφερειακές διενέξεις και για τον τρόπο που ο "σουλτάνος" εμπλέκει πλέον και τον ισλαμιστικό παράγοντα.

ΟΙ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. 24 Οκτ 2020 | 09:30

Αλλάζει η ώρα την Κυριακή. Τι προβλέπεται για τις αλλαγές της ώρας στο μέλλον

Οι αλλαγές ώρας θα τερματιστούν το 2021 μετά από απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

ΕΚΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ Ο ΤΟΥΡΚΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ 24 Οκτ 2020 | 08:02

"Αδειασμα" Ερντογάν με νέες Navtex σε Στόλντενμπεργκ, που είχε ανακοινώσει πάγωμα ασκήσεων – Νέο διάβημα της Αθήνας

Ο Ερντογάν "άδειασε" τον Γ. Γ. του ΝΑΤΟ καθώς εξέδωσε τρείς νέες Navtex - ΥΠΕΞ: Η Τουρκία δυναμιτίζει το κλίμα

ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΛΕΥΡΑΣ 23 Οκτ 2020 | 21:27

Υπουργείο Εξωτερικών: Διάβημα στην Τουρκία για την παράνομη Navtex κοντά στο Καστελόριζο

O Πρέσβης της Ελλάδας στην Άγκυρα επέδωσε διάβημα διαμαρτυρίας προς την τουρκική πλευρά σε συνέχεια της νέας παράνομης NAVTEX

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΝΑΤΟ 23 Οκτ 2020 | 19:53

Στόλτενμπεργκ: Ακύρωση στρατιωτικών ασκήσεων από Ελλάδα και Τουρκία – Διαψεύδει η Αθήνα

Ελλάδα και Τουρκία ακυρώνουν τις ασκήσεις ανήμερα των εθνικών επετείων ανακοίνωσε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ.

«ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ ΜΑΣ» 23 Οκτ 2020 | 15:08

Ο Ερντογάν επιβεβαίωσε τη δοκιμή των S-400: "Η Ελλάδα έχει S-300, τους ρώτησαν οι ΗΠΑ τίποτα;"

Ο Ερντογάν δήλωσε πως η δοκιμή ήταν επιτυχημένη και έστρεψε τα "πυρά" του στις ΗΠΑ, μη κρύβοντας την ενόχλησή του.

ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 23 Οκτ 2020 | 13:29

Κορονοϊός: Παρά την έξαρση, (ακόμα...) τα πάμε καλύτερα από την υπόλοιπη Ευρώπη- Οι χάρτες του ECDC

Ο σύνθετος δείκτης που χρησιμοποιεί το ECDC αποτυπώνει τόσο τον ρυθμό διάδοσης του κορονοϊού, όσο και τη δυναμική διείσδυσής του στην κοινότητα.

Ο ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΟΥ ΥΠΕΞ 23 Οκτ 2020 | 12:50

Oruc Reis: Το Ισραήλ στηρίζει απόλυτα την Ελλάδα απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα

Το Ισραήλ στηρίζει την Ελλάδα για την τουρκική παραβατικότητα με το Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 22 Οκτ 2020 | 18:23

Σεργκέι Λαβρόφ: Στην Αθήνα έρχεται τη Δευτέρα ο Ρώσος ΥΠΕΞ - Συναντά Μητσοτάκη, Δένδια και Τσίπρα

Κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα ο Σεργκέι Λαβρόφ θα συναντηθεί με Μητσοτάκη, Τσίπρα, Δένδια.

Η ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ 22 Οκτ 2020 | 13:53

Welt: Ήταν πραγματικοί οι αριθμοί της Ελλάδας για τον κορονοϊό;- Η γερμανική εφημερίδα εκφράζει αμφιβολίες

Αμφιβολίες της Welt για το κατά πόσο είναι πραγματικοί οι αριθμοί που εμφάνισε η Ελλάδα για τον κορονοΪό

ΤΗΣ HANDELSBLATT 22 Οκτ 2020 | 12:10

Ανάλυση Handelsblatt: Τι θα συμβεί σε μία στρατιωτική εμπλοκή Ελλάδας-Τουρκίας;- Πού υπερέχει η Ελλάδα στρατιωτικά

Ελλάδα - Τουρκία: Σε πιθανή όσο και απεφευχτέα στρατιωτική εμπλοκή, αυτό είναι το όπλο της χώρας μας.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΑΚΣΟΙ 22 Οκτ 2020 | 11:11

Οργή Ερντογάν για την Τριμερή Ελλάδας - Αιγύπου - Κύπρου: "Εχθρική κίνηση" λέει το τουρκικό ΥΠΕΞ

Ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ, Χαμί Ακσόι, αναφέρει ότι η Ελλάδα και η Κύπρος δημιουργούν τα προβλήματα στην περιοχή.