Κασσιανή: H γυναίκα που τα έβαλε με έναν αυτοκράτορα- Το πασίγνωστο τροπάριο της

Το τροπάριο της, «η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα», που ψάλλεται κάθε Μεγάλη Τρίτη είναι πασίγνωστο- Ωστόσο, η Κασσιανή είναι γνωστή και ως η γυναίκα που ταπείνωσε έναν αυτοκράτορα

Η Κασσιανή (ή αλλιώς Κασσία), αποτελεί αναμφισβήτητα ένα από τα πιο δυναμικά πρόσωπα της χριστιανικής ιστορίας, κυρίως λόγω του ότι «αντιμίλησε» στον τότε αυτοκράτορα του Βυζαντίου Θεόφιλο. Παράλληλα, το «τροπάριο της Κασσιανής», γνωστό και ως «ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα», το οποίο ψάλλεται το βράδυ της Μεγάλης Τρίτης

Ποια ήταν η Κασσιανή

Η Κασσιανή, γεννήθηκε την περίοδο 805-819 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη και ήταν γόνος φεουδαρχικής οικογένειας. Ο πατέρας της μάλιστα, είχε σημαντική θέση στην Αυλή του παλατιού των Βλαχερνών.

Η Κασσιανή, φαίνεται πως συνδύαζε την εξυπνάδα με την σωματική ομορφιά και σύμφωνα με τους βυζαντινούς χρονικογράφους Συμεών, Γεώργιο Αμαρτωλό και Λέοντα Γραμματικό, έλαβε μέρος σε τελετή επιλογή νύφης για τον αυτοκράτορα Θεόφιλο. Οπως αναφέρουν οι ιστορικοί, η επιλογή για τις υποψήφιες νύφες έγινε με τα αυστηρότερα κριτήρια και την επέβλεπε προσωπικά η ίδια η μητριά του Θεόφιλου, Ευφροσύνη.

Οταν η Κασσιανή «τάπείνωσε» τον αυτοκράτορα

Η τελετή, φέρεται να έγινε την περίοδο 821-830 μ.Χ. και σύμφωνα με τα έθιμα της εποχής, ο αυτοκράτορας επέλεγε την σύζυγο προσφέροντας της ένα χρυσό μήλο. Σύμφωνα με τους ιστορικούς της εποχής, η Κασσιανή «θάμπωσε» τον αυτοκράτορα, ο οποίος την πλησίασε και της είπε: «Ὡς ἂρα διά γυναικός ἐῤῥρύη τὰ φαῦλα», το οποίο σημαίνει: «Από μία γυναίκα ήρθαν στον κόσμο τα κακά», αναφερόμενος στο Προπατορικό Αμάρτημα.

«Εκ γυναικός τα χείρω...Kαι εκ γυναικός τα κρείττω», ήταν ο διάλογος του Θεόφιλου με την Κασσιανή

Η Κασσιανή, αντί να σιωπήσει όπως επέβαλλε το ανδροκρατούμενο καθεστώς της εποχής, του απάντησε: «Ἀλλά καὶ διά γυναικός πηγάζει τά κρείττω», που σημαίνει «Και από μία γυναίκα ήρθαν στον κόσμο τα καλά», αναφερόμενη στην ελπίδα της σωτηρίας από την ενσάρκωση του Χριστού μέσω της Παναγίας.

Με βάση την παράδοση ο ακριβής διάλογος ήταν:

-Εκ γυναικός τα χείρω.
-Kαι εκ γυναικός τα κρείττω.

Ο αυτοκράτορας του οποίου ο εγωισμός πληγώθηκε, απέρριψε την Κασσιανή και εν τέλει έδωσε το χρυσό μήλο στη Θεοδώρα από την Παφλαγονία, η οποία έγινε και σύζυγος του

Ο εγωισμός του Θεόφιλου τραυματίστηκε με αποτέλεσμα να απορρίψει την Κασσιανή και να επιλέξει τη Θεοδώρα από την Παφλαγονία της Μικράς Ασίας για σύζυγό του. Αξίζει να σημειωθεί πάντως, πως αρκετοί ιστορικοί αμφισβητούν το όλο επεισόδιο.

Κασσιανή: H γυναίκα που τα έβαλε με έναν αυτοκράτορα- Το πασίγνωστο τροπάριο της
Εικόνισμα της Κασσιανής


Το μοναστήρι και η τελευταία συνάντηση με τον Θεόφιλο

Στη συνέχεια σύμφωνα με την παράδοση, η Κασσιανή ίδρυσε το 843 μ.Χ. ένα κοινόβιο στα δυτικά της Κωνσταντινούπολης, κοντά στα τείχη της πόλης, του οποίου έγινε και η πρώτη ηγουμένη. Σύμφωνα μάλιστα με τον Αγιο Θεόδωρου του Στουδίτου, η επιλογή της αυτή δεν έχει σχέση με την απόρριψη της από τον Θεόφιλο, αλλά λόγω του ότι διατηρούσε σχέσεις με την γειτονική μονή Στουδίου.

Το μοναστήρι αυτό σύμφωνα με την παράδοση, επισκέφθηκε μετά από πολλά χρόνια ο αυτοκράτορας Θεόφιλος ο οποίος εξακολουθούσε να είναι ερωτευμένος μαζί της και επιθυμούσε να την συναντήσει για μια τελευταία φορά. Η Κασσιανή, ήταν στο κελί της γράφοντας το περίφημο «Τροπάριο της Κασσιανής» και μόλις το αντιλήφθηκε, παράτησε τις σημειώσεις και έφυγε να κρυφτεί. Ο Θεόφιλος βρήκε το χειρόγραφό της μισοτελειωμένο στη φράση «ων ποδών έν τώ παραδείσω Εύα το δειλινόν» και συμπλήρωσε ο ίδιος τα παρακάτω λόγια «κρότων τοις ωσίν ηχηθείσα τω φόβω εκρύβη», κάνοντας έτσι υπαινιγμό στο φόβο της Κασσιανής από την παρουσία του ίδιου. Η Κασσιανή δεν έσβησε τα πρόσθετα λόγια, αλλά συμπλήρωσε ως εξής «Αμαρτιών μου τα πλήθη και κριμάτων σου αβύσσους τις εξιχνιάσει, ψυχοσώστα Σωτήρ μου; Μη με την σην δούλην παρίδης, ο αμέτρητον έχων το έλεος», αναφέρει η ιστοσελίδα της Μητροπόλεως Κατερίνης.

«Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα Γυνή, την σην αισθομένη Θεότητα, μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν», αρχίζει το τροπάριο της Κασσιανής

Σύμφωνα με την μεταγραφή του Φώτη Κόντογλου, η Κασσιανή και ο Θεόφιλος έγραψαν:

«...αυτά τα πόδια, που σαν η Εύα κατά το δειλινό, (τελευταία γραμμένη φράση)
τ' άκουσε να περπατάνε, από το φόβο της κρύφτηκε ( η φράση που συμπλήρωσε ο Θεόφιλος)
Των αμαρτιών μου τα πλήθη και των κριμάτων σου την άβυσσο, ποιος μπορεί να τα εξιχνιάσει, ψυχοσώστη Σωτήρα μου; Μην καταφρονέσεις τη δούλη σου,
εσύ που έχεις τ' αμέτρητο έλεος»
(η φράση της Κασσιανής).

Η Κασσιανή, εκοιμήθη στις 7 Σεπτεμβρίου άγνωστης χρονολογίας, πάντως πριν το 865 μ.Χ και τιμάται ως Οσία.

Το υμνογραφικό της έργο και το «Τροπάριο της Κασσιανής»

Στην Κασσιανή αποδίδονται περίπου 45 έργα, από τα οποία τα 23 τουλάχιστον είναι χωρίς αμφιβολία δικά της, ενώ τα υπόλοιπα είναι αγνώστου προελεύσεως. Το πιο γνωστό κείμενο της είναι το «τροπάριο της Κασσιανής», στο οποίο μιλά για μια πόρνη που προσφέρει μύρα στον Ιησού, πριν τον ενταφιασμό Του.

«Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα Γυνή,
την σην αισθομένη Θεότητα, μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν,
οδυρομένη μύρα σοι, προ του ενταφιασμού κομίζει.
Οίμοι! λέγουσα, ότι νυξ μοι, υπάρχει, οίστρος ακολασίας,
ζοφώδης τε και ασέληνος, έρως της αμαρτίας.
Δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων,
ο νεφέλαις διεξάγων της θαλάσσης το ύδωρ•
κάμφθητί μοι προς τους στεναγμούς της καρδίας,
ο κλίνας τους Ουρανούς, τη αφάτω σου κενώσει•
καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας,
αποσμήξω τούτους δε πάλιν, τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις•
ων εν τω Παραδείσω Εύα το δειλινόν,
κρότον τοις ωσίν ηχηθείσα, τω φόβω εκρύβη.
Αμαρτιών μου τα πλήθη και κριμάτων σου αβύσσους,
τις εξιχνιάσει ψυχοσώστα Σωτήρ μου;
Μη με την σην δούλην παρίδης, ο αμέτρητον έχων το έλεος».


Ποια είναι η «ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα»;

Το τροπάριο αυτό, δημιούργησε διχογνωμίες στους κόλπους της Εκκλησίας, καθώς για αρκετό καιρό πολλοί πίστευαν ότι η «ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα» του τροπαρίου, είναι είτε η Κασσιανή είτε η Μαρία Μαγαδαληνή. Σύμφωνα πάντως με το εκκλησιαστικό πρακτορείο ειδήσεων «Δόγμα», η Κασσιανή γεννήθηκε κάπου 800 χρόνια μετά τον Χριστό δεν θα μπορούσε να είναι η πόρνη του τροπαρίου. Η ζωή της πάλι, δεν ήταν σε καμία περίπτωση τέτοια που να μπορούσε να «ταυτιστεί» με την πόρνη. Οσον αφορά την Μαρία Μαγδαληνή, ήταν μια γυναίκα δαιμονισμένη κατά το Ευαγγέλιο, που αφού ο Χριστός την απελευθέρωσε εκείνη Τον ακολούθησε μέχρι την τελευταία στιγμή. Πάντως λέγεται πως ο Ευαγγελιστής Λουκάς που περιγράφει στο Ευαγγέλιο του την σκηνή που αλείφει τα πόδια του Ιησού με το πιο ακριβό μύρο, δεν διέσωσε το όνομα της για να μην την στιγματίσει.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ 23 Ιουλ 2021 | 18:23

Πάτρα: Σε ψυχιατρική κλινική ο πρόεδρος της Παναχαϊκής - Επιτέθηκε σε ιερείς της πόλης

Ο ισχυρός άνδρας μετά από τις επιθέσεις σε δυο Κληρικούς, κατόπιν Εισαγγελικής εντολής οδηγήθηκε στη Ψυχιατρική του Ρίου για ακούσια νοσηλεία.

ΒΓΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ 17 Ιουλ 2021 | 12:39

Νικητής στη "μάχη" με τον κορονοϊό ο Ηγούμενος Εφραίμ - Εξιτήριο μετά από ενάμιση μήνα

Μετά από 1,5 μήνα νοσηλείας στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Ευαγγελισμού ο Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου βγήκε το Σάββατο το πρωί από το νοσοκομείο.

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ 14 Ιουλ 2021 | 10:08

Εκπρόσωπος Ιεράς Συνόδου για εμβολιασμούς: Με φυλλάδια στις εκκλησίες, ειδική εγκύκλιο και αν χρειαστεί... κήρυγμα

Για τα μέτρα που θα ληφθούν στην Εκκλησία με στόχο τον εμβολιασμό μίλησε ο εκπρόσωπος της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, Αθηναγόρας.

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΙΣ ΜΚΟ 13 Ιουλ 2021 | 12:09

Νέα εστία ανησυχίας: 5.000 ανεμβολίαστοι εργαζόμενοι σε γηροκομεία της Εκκλησίας

Μείζον πρόβλημα οι ανεμβολίαστοι εργαζόμενοι σε γηροκομεία υπό την εποπτεία της εκκλησίας.

ΟΙ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 13 Ιουλ 2021 | 11:54

Κοινό μήνυμα Ιερώνυμου, Κικίλια, Τσιόδρα υπέρ του εμβολιασμού - Ερχεται εγκύκλιος για τους αρνητές ιερείς

Χρήσιμη και κρίσιμη χαρακτηρίστηκε η συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου με τη συμμετοχή των Βασίλη Κικίλια και Σωτήρη Τσιόδρα με θέμα τους εμβολιασμούς.

ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΟΥΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ 12 Ιουλ 2021 | 11:59

Κορονοϊός: Στο τραπέζι ο υποχρεωτικός εμβολιασμός των κληρικών και η είσοδος στις εκκλησίες με πιστοποιητικό

Το ζήτημα του υποχρεωτικού εμβολιασμού των κληρικών θα εξεταστεί στη συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου, όπου θα συμμετέχουν Βασίλης Κικίλιας και Σωτήρης Τσιόδρας

ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ 09 Ιουλ 2021 | 10:16

Θεσσαλονίκη: Απομακρύνθηκε από την ενορία του ιερέας - αρνητής του κορονοϊού με απόφαση του Μητροπολίτη

Ο ιερέας απομακρύνθηκε από την ενορία του στη Θεσσαλονίκη με απόφαση του Μητροπολίτη. Είναι αρνητής του κορονοϊού.

ΤΙ ΔΗΛΩΣΕ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΙΛΑΡΙΩΝ 06 Ιουλ 2021 | 20:44

Κορονοϊός: Οι αρνητές είναι αμαρτωλοί - Εμβολιαστείτε ή μετανοείστε, λέει η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας

Αμαρτωλοί όσοι δεν κάνουν το εμβόλιο, σύμφωνα με την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας - "Είναι πράξη εγωιστική"

ΤΙ ΣΥΖΗΤΗΘΗΚΕ 30 Ιουν 2021 | 14:19

Έκκληση Μητσοτάκη- Ιερώνυμου: Πηγαίνετε όλοι να εμβολιαστείτε, είναι η μόνη προστασία

Τη συνδρομή της Εκκλησίας να πειστούν οι πολίτες να εμβολιαστούν ζήτησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο κατά τη συνάντησή τους

ΣΤΟ ΤΙΜΟΝΙ Ο ΡΩΣΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ 08 Ιουλ 2021 | 20:24

Ο Πούτιν τεστάρει νέο δρόμο οδηγώντας ο ίδιος την πολυτελή λιμουζίνα Aurus - Η παρατήρηση που έκανε [Βίντεο]

Ο Πούτιν έκανε βόλτα οδηγώντας την Aurus στον περιφερειακό αυτοκινητοδρομο της Μόσχας - Δίπλα του η εμπειρογνώμονας της κρατικής κατασκευαστικής εταιρείας

ΕΓΙΝΕ ΧΙΤ ΚΑΙ ΣΤΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ 05 Ιουλ 2021 | 18:45

Ραφαέλα Καρά: Αυτό είναι το τραγούδι που την εκτόξευσε και έγινε η αφορμή να την αγαπήσει η Ελλάδα [Βίντεο]

Η μεγαλύτερη επιτυχία της Ραφαέλα Καρά που παίζεται ακόμα σε ραδιόφωνα και κλάμπ στην Ελλάδα και τον κόσμο

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΑΠΟ ΤΟ MEGA 29 Ιουν 2021 | 23:10

Ατύχημα στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη: Τους έπεσε ο πίνακας του Πικάσο [βίντεο]

Η στιγμή που ο διάσημος πίνακας του Πικάσο, που βρέθηκε 9 χρόνια μετά την κλοπή του, πέφτει στο πάτωμα στη συνέντευξη Τύπου της Λίνας Μενδώνη και του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη

ΣΕ ΡΕΜΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΚΕΡΑΤΕΑ 29 Ιουν 2021 | 13:23

Κλοπή του αιώνα: Εδώ είχε κρύψει τους πίνακες των Πικάσο και Μοντριάν ο 49χρονος [βίντεο]

Δείτε σε ποιο σημείο στην Κερατέα είχε κρύψει ο 49χρονος δράστης τους πίνακες των Πικάσο και Μοντριάν, που είχε κλέψει από την Εθνική Πινακοθήκη.