Καύσωνας και στις ελληνικές θάλασσες μετά τις ακραίες θερμοκρασίες του Μαΐου - Χάρτες

Η απόκλιση της επιφανειακής θερμοκρασίας της θάλασσας έφτασε τοπικά τους +6°C σε σχέση με τα κανονικά επίπεδα των τελευταίων 12 ετών

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM

Ακραία υψηλές επιφανειακές θερμοκρασίες της θάλασσας (24-25°C) παρατηρήθηκαν το διάστημα 17 - 22 Μαΐου στη Nοτιοανατολική Μεσογείο οι οποίες συνδέονται άμεσα με τις συνθήκες του καύσωνα στην περιοχή. Η απόκλιση της επιφανειακής θερμοκρασίας της θάλασσας έφτασε τοπικά τους +6°C σε σχέση με τα κανονικά επίπεδα των τελευταίων 12 ετών (Χάρτης) και περίπου +5°C σε σχέση με τις φυσιολογικές τιμές για την εποχή σύμφωνα με τις κλιματικές τιμές 1982-2012.

Καύσωνας και στις ελληνικές θάλασσες μετά τις ακραίες θερμοκρασίες του Μαΐου - Χάρτες

Χάρτης. Η απόκλιση της επιφανειακής θερμοκρασίας της θάλασσας μεταξύ 17-20 Μαΐου 2020 όπως εκτιμήθηκε από δορυφορικά δεδομένα που συλλέγουμε και επεξεργαζόμαστε στο Εθνικό Αστεροσκοπείο/meteo.gr από το 2008.

Τι ονομάζουμε "καύσωνα της θάλασσας" και πώς δημιουργείται;

Οι μεγάλες ποσότητες θερμότητας της οποίες απορροφά ο ωκεανός, ως αποτέλεσμα της συνεχούς αλληλεπίδρασής του με την ατμόσφαιρα, μπορούν υπό συνθήκες να δημιουργήσουν μια ανώμαλη και παρατεταμένη αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών (αλλά και των βαθύτερων) στρώματων της θάλασσας. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται "καύσωνας της θάλασσας" (marine heatwave στη διεθνή βιβλιογραφία) - σε αντιστοιχία με τον ατμοσφαιρικό καύσωνα-, και παρατηρείται με ολοένα και αυξανόμενη συχνότητα (σε σχέση με την περίοδο 1925-2016), ιδιαίτερα την τελευταία 20ετία σε διάφορες περιοχές του παγκόσμιου ωκεανού. Δύο είναι οι κύριοι παράγοντες που δημιουργούν τον καύσωνα της θάλασσας:

Οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες και η άπνοια στην ατμόσφαιρα που δεν ευνοεί την ανάμειξη των επιφανειακών νερών με τα βαθύτερα και πιο ψυχρά νερά

Ωκεάνια ρεύματα που μεταφέρουν θερμές μάζες νερού από άλλες λεκάνες

Ποια είναι η συχνότητα εμφάνισης του φαινομένου;

Στην περιοχή της Μεσογείου, προηγούμενοι καύσωνες παρατηρήθηκαν σε μεγάλη έκταση, π.χ. το 2003 (διάρκεια >1μήνα), το 2006 και το 2015 με τις μέσες επιφανειακές θερμοκρασιακές ανωμαλίες να κυμαίνονται ~ +2-3 ºC, φτάνοντας τοπικά μέχρι και τους +5ºC (σε σχέση με τη μέση επιφανειακή θερμοκρασία μεταξύ 1982-2012). Πρόσφατες μελέτες με προσομοιώσεις μοντέλων έδειξαν οτι την περίοδο 1982-2017, αναπτύχθηκαν περί τα 27 φαινόμενα καυσώνων στην Μεσόγειο Θάλασσα με μέση διάρκεια 2 εβδομάδων, μέσης έκτασης περίπου 40% της Μεσογείου και με τη μέση θερμοκρασιακή ανωμαλία να είναι κατά 0.5ºC μεγαλύτερη από τον μέσο όρο των πιο ακραίων θερμοκρασιών τα τελευταία 30 χρόνια (περίοδος μελέτης 1982-2012). Η δε συχνότητά τους αυξήθηκε από 0.5 καύσωνες ανά έτος την περίοδο 1983-2000 σε 0.9 ανά έτος την περίοδο 2001-2017.

Μερικές από τις επιπτώσεις του καύσωνα της θάλασσας:

Σε αντίθεση με τους καύσωνες στην ατμόσφαιρα, οι επιπτώσεις των καυσώνων στη θάλασσα δεν είναι ορατές στο ανθρώπινο μάτι αμέσως. Οι κυριότερες από αυτές εντοπίζονται σε θαλάσσιους οργανισμούς οι οποίοι πεθαίνουν (π.χ. Βορειοδυτική Μεσόγειος 2003) ενώ πολλά θαλάσσια είδη μεταναστεύουν μη μπορώντας να ανταπεξέλθουν στις υψηλές θερμοκρασίες της θάλασσας (π.χ. Αυστραλία 2011), με τη θέση τους κάποιες φορές να παίρνουν καινούρια είδη, προκαλώντας μια απότομη και τεράστια αναδιοργάνωση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Αυτό, έχει σαν αποτέλεσμα τεράστιο διατροφικό και οικονομικό πλήγμα στις κοινωνίες οι οποίες βασίζονται στην αλιεία. Επίσης, ο οικονομικός αντίκτυπος στη βιομηχανική αλιεία μπορεί να δημιουργήσει μέχρι και εντάσεις μεταξύ χωρών.

Το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας έχει στραφεί έντονα στην περαιτέρω κατανόηση και πρόβλεψη αυτών των φαινομένων, καθώς η συχνότητα των καυσώνων στη θάλασσα αναμένεται να αυξηθεί στα πλαίσια της γενικότερης αύξησης της μέσης θερμοκρασίας του ωκεανού τον 21ο αιώνα.

ΑΓΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ 30 Μαϊ 2020 | 19:22

Έτοιμη να κατακτήσει το διάστημα η SpaceX - Δείτε live την εκτόξευση

Εφόσον ο καιρός είναι καλός και δεν υπάρξουν τεχνικά ζητήματα, η κάψουλα SpaceX Dragon θα εκτοξευτεί σήμερα, Σάββατο, στις 22: 22 ώρα Ελλάδος.

ΤΙ ΔΕΙΧΝΕΙ Ο ΧΑΡΤΗΣ 30 Μαϊ 2020 | 10:33

"Ψυχρή Λίμνη": Τι είναι το καιρικό φαινόμενο που μας βασανίζει με βροχές και καταιγίδες

Η "Ψυχρή Λίμνη" είναι μια εκτεταμένη περιοχή χαμηλών πιέσεων με χαμηλές θερμοκρασίες

Η ΠΡΟΓΝΩΣΗ 29 Μαϊ 2020 | 20:47

Μαρουσάκης: Βροχές όλη την εβδομάδα - Πώς θα κάνουμε τριήμερο Αγίου Πνεύματος

Τι καιρό θα κάνει το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος - Αναλυτικά η πρόγνωση του καιρού

ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΙΟΦΑΝΕΙΑΣ 29 Μαϊ 2020 | 06:26
Ο ΓΝΩΣΤΟΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΟΣ 28 Μαϊ 2020 | 20:52

Πρόβλεψη Καλλιάνου: Καταιγίδες μέχρι και τα μέσα της άλλης εβδομάδας [Βίντεο]

Μπόρες και καταιγίδες θα πρωταγωνιστήσουν μέχρι και την Τετάρτη τουλάχιστον.

Ο ΚΑΙΡΟΣ ΤΩΡΑ 28 Μαϊ 2020 | 15:37

Καταιγίδα στην Αττική: Άνοιξαν και πάλι οι ουρανοί, προβλήματα στους δρόμους

Έντονα καιρικά φαινόμενα σημειώνονται αυτή την ώρα στην Αττική

ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ 28 Μαϊ 2020 | 10:38

Πού θα "χτυπήσει" σήμερα η κακοκαιρία - "Καμπανάκι" μετεωρολόγων για την κλιματική αλλαγή [χάρτες - βίντεο]

Η θερμοκρασία θα παρουσιάσει μικρή άνοδο και θα φτάσει κατά τόπους τους 24-25 βαθμούς.

ΚΙ ΑΣ ΕΙΝΑΙ 28 ΜΑΙΟΥ 28 Μαϊ 2020 | 06:24

Επιμένει η κακοκαιρία: Κρύο, βροχές και τοπικές καταιγίδες

Η θερμοκρασία θα παραμείνει σε χαμηλά για την εποχή επίπεδα.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΓΩΝΣΗ 27 Μαϊ 2020 | 20:06

Συνεχίζεται η κακοκαιρία: Καταιγίδες θα "χτυπήσουν" και την Πέμπτη - Με βροχές και η επόμενη εβδομάδα

Μετά τον καύσωνα η κακοκαρία έχει κάνει αισθητή την παρουσία της στην χώρα μας.

ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ FACEBOOK 27 Μαϊ 2020 | 17:27

"Καμπανάκι" Αρναούτογλου: Προσοχή με τις έντονες καταιγίδες αύριο στην Αττική

O γνωστός μετεωρολόγος καλεί τους κατοίκους της Αττικής να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με τον καιρό την Πέμπτη

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ 27 Μαϊ 2020 | 13:11

Εντονη κακοκαιρία με κεραυνούς, καταιγίδες και πτώση της θερμοκρασίας - Το έστρωσε σε Γρεβενά και Παρνασσό

Τα φαινόμενα θα είναι κατά τόπους ισχυρά, ενώ σχετική βελτίωση αναμένεται το βράδυ. Η θερμοκρασία, που θα παρουσιάσει νέα μικρή πτώση, δεν θα ξεπεράσει τους 22 έως 24 βαθμούς.

Η ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ METEO 27 Μαϊ 2020 | 11:03

Ημέρα κεραυνών η Τρίτη: Έπεσαν πάνω από 1.600 σε όλη τη χώρα

Αξιοσημείωτο το γεγονός ότι σημειώθηκε κεραυνική δραστηριότητα σχεδόν σε όλη την ηπειρωτική χώρα.