«Κιρκάδιος ρυθμός»: Το αρχαιότερο από όλα τα ρολόγια που ελέγχει τη ζωή μας

Πώς ξέρετε τι ώρα πρέπει να κοιμηθείτε ή να ξυπνήσετε;

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
«Κιρκάδιος ρυθμός»: Το αρχαιότερο από όλα τα ρολόγια που ελέγχει τη ζωή μας

Πώς ξέρετε τι ώρα πρέπει να κοιμηθείτε ή να ξυπνήσετε; Ποια είναι η κατάλληλη ώρα για να γυμναστείτε και ποια προσφέρει τα μέγιστα οφέλη στην απόδοση σας; Κάθε πότε πρέπει να τρέφεστε, ποιες τροφές δεν είναι καλό να καταναλώσετε πριν κοιμηθείτε και πώς είναι δυνατόν όλα αυτά να έχουν σχέση με την υγεία σας; Η απάντηση με μια λέξη είναι ο κιρκάδιος ρυθμός το αρχαιότερο από όλα τα ρολόγια που ελέγχει τη ζωή μας. Αλλά τι είναι ο κιρκάδιος ρυθμός;

Σύμφωνα με όσα δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Κωνσταντίνος Ντάλλας, Ερευνητής, στο Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας FAME Lab στο ΤΕΦΑΑ του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, η λέξη δημιουργείται από τις λατινικές λέξεις, circa = γύρω και diem = ημέρα, δηλαδή ρυθμός στη διάρκεια της ημέρας και χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια οποιαδήποτε βιολογική διαδικασία που παρουσιάζει ενδογενή περιοδική μεταβολή στη διάρκεια ενός 24ώρου.

Κάθε άτομο έχει τον δικό του κιρκάδιο ρυθμό, σε όλους μας όμως σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της σωστής λειτουργίας τού ρυθμού, παίζει ο ύπνος.

Οι σύγχρονοι ρυθμοί ζωής, οι βραδινές εργασίες και η έντονη κοινωνική ζωή επηρεάζουν τον κύκλο ύπνου-αφύπνισης. Πιο συγκεκριμένα, διευκρινίζει ο ερευνητής, η έλλειψη ή η κακής ποιότητας ή οι ανεπαρκείς ώρες ύπνου έχουν σαν αποτέλεσμα να διαταράσσονται οι δραστηριότητες που είναι υπό τον έλεγχο του κιρκάδιου ρυθμού, όπως οι διατροφικές συνήθειες, η θερμοκρασία του σώματος, ο μεταβολισμός, ο κυτταρικός κύκλος και η κυτταρική διαφοροποίηση, η ομαλή λειτουργία του καρδιαγγειακού, του πεπτικού, του ενδοκρινικού και του ανοσοποιητικού συστήματος, αλλά και γενικότερα η ψυχική και η σωματική υγεία.

Όταν ο κιρκάδιος ρυθμός διαταράσσεται έχει σαν αποτέλεσμα την απορρύθμιση των λειτουργιών που αναφέρθηκαν προηγουμένως. Άλλες, επηρεάζονται σε μεγαλύτερο και άλλες σε μικρότερο βαθμό.

Επιπρόσθετα, όπως λέει ο κ. Ντάλλας τα τελευταία χρόνια πολλές χρόνιες ασθένειες, όπως ο διαβήτης, η παχυσαρκία, η κατάθλιψη, η διπολική διαταραχή, η εποχιακή συναισθηματική διαταραχή και διαταραχές του ύπνου έχουν συνδεθεί με τον κιρκάδιο ρυθμό. Ενδεικτικό του πόσες πτυχές της ζωής μας επηρεάζονται και καθορίζονται από τον κιρκάδιο ρυθμό είναι τα αποτελέσματα των παρακάτω ερευνών.

Μια έρευνα από το Ιατρικό Κέντρο Southwestern του Πανεπιστημίου του Τέξας έδειξε, τονίζει ο Ερευνητής, πως οι διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού μέσω νυκτερινών βαρδιών ή υπερατλαντικών ταξιδιών συνδέονται με παχυσαρκία και ανάπτυξη παθήσεων, όπως ο διαβήτης.

Πέρυσι, ερευνητές από το Βασιλικό Κολλέγιο του Λονδίνου διαπίστωσαν ότι η στέρηση ύπνου κάνει τους ανθρώπους να τρώνε περισσότερο για να αισθάνονται πλήρεις και ο λόγος είναι ότι διαταράσσονται οι σχετικές ορμόνες του οργανισμού. Συγκεκριμένα όσοι κοιμούνταν λιγότερο από πεντέμισι ώρες τη νύχτα κατανάλωναν κατά μέσο όρο 385 θερμίδες περισσότερες την ημέρα σε σύγκριση με όσους κοιμούνταν πάνω από 7 ώρες.

Επίσης, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Γιούτα προειδοποιούν για την ύπαρξη συγκεκριμένων τροφών, που η κατανάλωση τους, τις βραδινές ώρες, απορυθμίζει τον οργανισμό μας.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι ο σίδηρος που λαμβάνουμε από την τροφή επηρεάζει το βιολογικό ρολόι του ήπατος. Η κατανάλωση, λοιπόν, κρέατος το βράδυ, αποσυγχρονίζει το ρολόι του ήπατος με εκείνο του εγκεφάλου, προκαλώντας συχνά μεταβολικά προβλήματα, σημειώνει ο κ. Ντάλλας.

Επιπρόσθετα η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον καθηγητή ψυχιατρικής Ντάνιελ Σμιθ και τη δρα Λόρα Λάιαλ του Πανεπιστημίου της Γλασκόβης στη Σκωτία, δημοσίευσε στο περιοδικό ψυχιατρικής The Lancet Psychiatry, τα αποτελέσματα μιας έρευνάς τους όπου συμμετείχαν 91.100 άνθρωποι ηλικίας 37 έως 73 ετών. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως ένας άνθρωπος με διαταραγμένους βιολογικούς ρυθμούς έχει κατά μέσο όρο 6% περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστεί με κατάθλιψη, 10% με διαταραχή (αστάθεια) της διάθεσης και 11% με διπολική διαταραχή (μανιοκατάθλιψη), ενώ έχει και 9% περισσότερες πιθανότητες να βιώνει μοναξιά.

Παρόλα τα αποτελέσματα παραμένει ασαφές σε ποιο βαθμό, όπως τονίζει ο ερευνητής, προκαλεί την ψυχική διαταραχή η διατάραξη του βιολογικού ρολογιού ή αντίθετα αποτελεί ένα σύμπτωμά της, καθώς οι αλλαγές στις αντίστοιχες συνήθειες ενός ανθρώπου και στο βιολογικό ρολόι είναι συχνά το πρώτο σύμπτωμα μιας ψυχικής διαταραχής. Άλλα δεν είναι μόνο η σωματική και ψυχική υγεία που επηρεάζεται από τον κιρκάδιο ρυθμό αλλά και η αθλητική απόδοση.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα έρευνες, έχει αποδεχθεί πως στις 08:30 το πρωί έχουμε τη μέγιστη έκκριση τεστοστερόνης. Στις 14:30 έχουμε τον καλύτερο συντονισμό και καλύτερη αντίδραση. Ενώ στις 17:00 καλύτερη καρδιαγγειακή απόδοση και μυϊκή δύναμη. Στηριζόμενοι σε αυτά μπορούμε να πούμε πως η καλύτερη ώρα για προπόνηση εξαρτάται από το τι θέλουμε να βελτιώσουμε. Επιπλέον, όπως λέει ο κ. Ντάλλας κοντά στις 21:00 το βράδυ θα ήταν ωφέλιμο να αποφεύγεται η άσκηση, καθώς αρχίζει η έκκριση μελατονίνης με αποτέλεσμα η άσκηση να διαταράσσει την οδήγηση του οργανισμού σε κατάσταση ύπνου.

Βέβαια σημαντικό ρόλο παίζει και τι τύπος ανθρώπου είναι κάποιος σε σχέση με την ώρα που ξυπνά και κοιμάται. Αν είναι «πρωινός τύπος» (ξυπνά νωρίς το πρωί) οι παραπάνω οδηγίες μπορούν να βοηθήσουν, σε περίπτωση όμως που είναι «βραδινός τύπος» (ξύπνα κοντά στο μεσημέρι) τα πράγματα αλλάζουν.

Συνεπώς, αυτό που χρειάζεται να γίνει είναι να ακούμε το βιολογικό μας ρολόι και να ζούμε μια καλά δομημένη ζωή με τακτικά καθορισμένες ώρες γευμάτων, άθλησης, διασκέδασης και συγκεκριμένο πρόγραμμα ύπνου, που θα μας οδηγήσουν να βελτιώσουμε τη σωματική και ψυχική μας υγεία...

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Φωτογραφία: PIXABAY

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

`
ΕΚΡΗΞΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ 14 Νοε 2020 | 17:34

Κορονοϊός: Στα όριά του το Νοσοκομείο Τρικάλων - Σε λίγες ώρες καλύφθηκαν 10 κλίνες ΜΕΘ

Περισσότεροι από 50 ασθενείς νοσηλεύονται στην ειδική πτέρυγα covid-19 στο Νοσοκομείο Τρικάλων.

ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΣΤΟΥΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥΣ 13 Νοε 2020 | 13:48

Συναγερμός στα Τρίκαλα: Θετικοί στον κορονοϊό τρεις γιατροί του Γενικού Νοσοκομείου - Κλείνει η Β' Παθολογική

Τρεις γιατροί του Γενικού Νοσοκομείου διαγνώστηκαν θετικοί στον κορονοϊό

ΜΕΤΑ ΑΠΟ RAPID TEST 11 Νοε 2020 | 16:57

"Βόμβα" κορονοϊού στα Τρίκαλα - Πάνω από 100 κρούσματα σε Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών

Έγιναν πάνω από 500 τεστ κορονοϊού στη Σχολή των Τρικάλων - Σε καραντίνα οι σπουδαστές.

ΦΟΒΟΙ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ 10 Νοε 2020 | 11:33

Κορονοϊός: Ανησυχία στα Τρίκαλα - Τέσσερις γιατροί θετικοί σε λίγες ώρες

Συνολικά τέσσερις γιατροί είναι θετικοί στον κορονοϊό στα Τρίκαλα.

ΔΕΝ ΜΕΤΑΝΙΩΣΕ 06 Νοε 2020 | 10:50

Φρίκη στα Τρίκαλα: Στη φυλακή ο πα-τέρας που ασελγούσε στις δύο του κόρες

Ένας 44χρονος πατέρας από τα Τρίκαλα βίασε συστηματικά τη μία του κόρη και ασελγούσε στην άλλη.

ΕΚΛΕΙΣΕ ΤΜΗΜΑ 05 Νοε 2020 | 06:44

Νοσοκομείο Τρικάλων: 12 εργαζόμενοι σε καραντίνα - 4 θετικοί στον κορονοϊό

Έκλεισαν τμήματα στο νοσοκομείο- Σε εφαρμογή το σχέδιο αντιμετώπισης κρουσμάτων.

ΕΝΤΟΠΙΣΤΗΚΕ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΕΣΤ 02 Νοε 2020 | 07:45

Κορονοϊός: Νέο κρούσμα στη Σχολή Μόνιμων Υπαξιωματικών στα Τρίκαλα - To πέμπτο σε δέκα ημέρες

Θύμα του κορονοϊού σπουδαστής της ΣΜΥ στα Τρίκαλα. Είναι το πέμπτο κρούσμα κορωνοϊού που εκδηλώνεται στη Σχολή μέσα σε 10 μέρες.

ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ ΣΤΑ ΤΡΙΚΑΛΑ 27 Οκτ 2020 | 11:24

Κορονοϊός - Ανησυχία στα Τρίκαλα: 10 επιβεβαιωμένα κρούσματα μέσα σε λίγες ώρες

Τα κρούσματα κορονοϊού και στην πόλη των Τρικάλων φαίνεται πως αυξάνονται δραματικά.

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΓΕΝΕΥΗΣ 24 Νοε 2020 | 08:21

Δερμιτζάκης: Να υπάρξει παράτασης μιας εβδομάδας στο lockdown - Ποιο μήνα θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα

Την άποψη ότι πρέπει να γίνει παράταση στο lockdown, για να βεβαιωθούμε ότι σταθεροποιείται η μείωση των κρουσμάτων κορονοϊού, εξέφρασε ο κ. Δερμιτζάκης.

ΟΛΑ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 24 Νοε 2020 | 08:18

Σπέτσες: Θρίλερ με τη δολοφονία 26χρονου - Γιος καθηγητή του Μετσόβιου Πολυτεχνείου ο 22χρονος ύποπτος

Μυστήριο καλύπτει την υπόθεση δολοφονίας του 26χρονου στις Σπέτσες.

ΤΑ ΠΡΟΣΤΙΜΑ ΒΡΟΧΗ 24 Νοε 2020 | 08:14

Απείθαρχοι κυνηγοί: Σπάνε την καραντίνα και βγαίνουν για κυνήγι [βίντεο]

Η μετακίνηση με προορισμό το κυνήγι έχει απαγορευτεί, αλλά οι κυνηγοί ...παρανομούν.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 24 Νοε 2020 | 08:10

Κορονοϊός - Πρωτοφανής καταγγελία: "Με ενημέρωσαν για τον θάνατο της μητέρας μου δύο ημέρες μετά"

Μία απίστευτη καταγγελία έκανε ένας άνδρας, για το νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν η μητέρα του, καθώς είχε διαγνωσθεί θετική στον κορονοϊό, η οποία κατέληξε.

ΨΥΧΡΑΙΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΥΡΑΓΙΟ 24 Νοε 2020 | 08:02

Αρκάς: Το νέο καυστικό σκίτσο για την ψυχολογία μας επί κορονοϊού

Με ένα σκίτσο ο Αρκάς τα λέει όλα για την κούραση και την πίεση λόγω καραντίνας.