Σοβαρά προβλήματα προκαλεί η κακοκαιρία που πλήττει την Κρήτη, με ισχυρές βροχές και καταιγίδες να έχουν δημιουργήσει πλημμυρικά φαινόμενα σε πολλές περιοχές του νησιού. Η Πυροσβεστική βρίσκεται σε διαρκή κινητοποίηση, ενώ μηνύματα του 112 καλούν τους πολίτες να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη σε Ηράκλειο, Ρέθυμνο και Λασίθι, όπου καταγράφονται υπερχειλίσεις ποταμών, κατολισθήσεις, ζημιές στο οδικό δίκτυο και προβλήματα σε κατοικίες και επιχειρήσεις.
Κακοκαιρία: Τραγική εξέλιξη στο Ρέθυμνο
Χωρίς τις αισθήσεις του εντοπίστηκε ο ηλικιωμένος κτηνοτρόφος που αγνοούνταν στην περιοχή των Καρινών του Δήμου Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου.
Ο άνδρας εντοπίστηκε από πυροσβέστες στη θέση "Καβαλάρης", καταπλακωμένος από φερτά υλικά. Στην επιχείρηση συμμετείχαν δέκα πυροσβέστες με τρία οχήματα, ενώ στις έρευνες χρησιμοποιήθηκε και drone της ομάδας "Ίκαρος".
Κακοκαιρία: Υπερχείλισε ο Δρακουλιάρης στο Ηράκλειο
Στο Ηράκλειο, η έντονη βροχόπτωση προκάλεσε την υπερχείλιση του ποταμού Δρακουλιάρη στις περιοχές Μαλάδες και Φοινικιά. Ισχυρές δυνάμεις της Πυροσβεστικής έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή, πραγματοποιώντας αντλήσεις υδάτων και επιχειρήσεις απομάκρυνσης πολιτών από σημεία που έχουν πλημμυρίσει.
Στην Άνω Φοινικιά, δύο άτομα χρειάστηκε να απομακρυνθούν από το όχημά τους, το οποίο είχε ακινητοποιηθεί εξαιτίας φερτών υλικών που είχαν καλύψει το οδόστρωμα.
Για την αντιμετώπιση της κατάστασης έχει κινητοποιηθεί και ο Δήμος Ηρακλείου, διαθέτοντας μηχανήματα έργου.
Κακοκαιρία: Νέα μηνύματα του 112
Οι Αρχές έχουν προχωρήσει σε διαδοχικές προειδοποιήσεις προς τους κατοίκους περιοχών που αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο.
Μήνυμα του 112 εκδόθηκε για περιορισμό των μετακινήσεων στις περιοχές Μαλάδες και Φοινικιά, ενώ αντίστοιχες προειδοποιήσεις είχαν προηγηθεί για τη Μινώα Πεδιάδα και τον Δήμο Αγίου Νικολάου.
Η Πολιτική Προστασία καλεί τους πολίτες να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις και να μην επιχειρούν να περάσουν από πλημμυρισμένους δρόμους και σημεία όπου υπάρχει έντονη ροή νερού.
Γούβες: Αυτοκίνητα παρασύρθηκαν στη θάλασσα
Στον Δήμο Χερσονήσου, οι Γούβες αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα από την ένταση των φαινομένων. Τμήμα του παραλιακού δρόμου έχει υποστεί ζημιές, ενώ τουλάχιστον τρία αυτοκίνητα παρασύρθηκαν από τα ορμητικά νερά και κατέληξαν στη θάλασσα.
Πλημμυρικά προβλήματα καταγράφονται και στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας, με δρόμους να έχουν κλείσει εξαιτίας της συσσώρευσης υδάτων.
Μεγάλες ζημιές στον Μυλοπόταμο
Ιδιαίτερα δύσκολη παραμένει η κατάσταση και στον Μυλοπόταμο. Στο Πέραμα, η στάθμη του Γεροποτάμου έχει ανέβει σημαντικά, προκαλώντας ανησυχία για νέα πλημμυρικά φαινόμενα.
Στα Ζωνιανά, νερά εισέβαλαν σε υπόγειο κατοικίας, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές. Σύμφωνα με τον ιδιοκτήτη, καταστράφηκαν οικοσκευές και αποθηκευμένα προϊόντα, ενώ χάθηκαν μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και λαδιού.
Παράλληλα, σοβαρές ζημιές έχουν σημειωθεί στο οδικό δίκτυο, ενώ γέφυρα στην περιοχή της Μονής Διοσκουρίου κατέρρευσε.
Λασίθι: Πλημμύρισαν δρόμοι και χώροι στάθμευσης
Σοβαρά προβλήματα αντιμετωπίζει και το Λασίθι. Στο Παλαίκαστρο Σητείας, μεγάλες ποσότητες νερού πλημμύρισαν χώρο στάθμευσης, με αρκετά αυτοκίνητα να καλύπτονται από λασπόνερα.
Προβλήματα καταγράφονται και στο Οροπέδιο Λασιθίου, όπου η κυκλοφορία στον Κάμπο απαγορεύτηκε εξαιτίας της έντονης βροχόπτωσης. Κατολισθήσεις έχουν σημειωθεί και στον δρόμο στο ύψος της Κεράς.
Οι συνεχείς βροχοπτώσεις έχουν προκαλέσει ζημιές και σε καλλιέργειες της περιοχής.
Κλειστά σχολεία σε αρκετές περιοχές
Η κακοκαιρία έχει οδηγήσει στην αναστολή λειτουργίας σχολικών μονάδων σε αρκετές περιοχές της Κρήτης.
Στο Λασίθι τα σχολεία παραμένουν κλειστά, ενώ αντίστοιχα μέτρα έχουν ληφθεί σε Χανιά, Ρέθυμνο, Μυλοπόταμο και Μινώα Πεδιάδα. Σε περιοχές όπου δεν πραγματοποιούνται διά ζώσης μαθήματα, η εκπαιδευτική διαδικασία γίνεται μέσω τηλεκπαίδευσης.
Απαγόρευση πρόσβασης σε φαράγγια και μονοπάτια
Η Περιφέρεια Κρήτης έχει αποφασίσει την προληπτική απαγόρευση διέλευσης, παραμονής και κυκλοφορίας σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας σε ολόκληρο το νησί.
Το μέτρο αφορά φαράγγια, φυσιολατρικά μονοπάτια, ορειβατικές και περιπατητικές διαδρομές, συμπεριλαμβανομένου του δικτύου Ε4, καθώς και περιοχές με έντονο ανάγλυφο.
Η απαγόρευση ισχύει από το βράδυ της Τετάρτης 30 Σεπτεμβρίου έως και την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026.
Νέα επιδείνωση από την Παρασκευή
Σύμφωνα με την ΕΜΥ, οι ισχυρές βροχές και καταιγίδες θα συνεχιστούν κατά διαστήματα στο νότιο Αιγαίο και κυρίως στην Κρήτη.
Στο νησί αναμένεται πρόσκαιρη εξασθένηση των φαινομένων έως το μεσημέρι της Παρασκευής, όμως από το απόγευμα της ίδιας ημέρας και κυρίως το Σάββατο προβλέπεται νέα επιδείνωση.
Παράλληλα, στο Αιγαίο θα πνέουν πολύ θυελλώδεις βορειοανατολικοί άνεμοι, με ένταση που κατά τόπους θα φτάνει τα 8 έως 9 μποφόρ.
Προειδοποίηση Αρναούτογλου για την Κρήτη: "Το νερό της βροχής που τόσο έλειπε μπορεί τώρα να γίνει απειλή"
Τα δύσκολα είναι ακόμα μπροστά, καθώς ο Σάκης Αρναούτογλου προειδοποιεί ότι "το νερό που τόσο έλειψε από την Κρήτη μπορεί τις επόμενες ημέρες να μετατραπεί σε απειλή", κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τα μεγάλα ύψη βροχής που αναμένονται έως το πρωί της Κυριακής 4 Οκτωβρίου, στο νησί.
Ο κ. Αρναούτογλου προειδοποιεί για ορμητικά νερά, πλημμυρικά φαινόμενα και κατολισθήσεις που μπορούν να εκδηλωθούν με μεγάλη ταχύτητα.
Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνει σε ανάρτησή του, "Μεγάλη προσοχή χρειάζεται στην Κρήτη τις επόμενες ημέρες, έως το πρωί της Κυριακής 4 Οκτωβρίου. Οι ενδείξεις για πολύ μεγάλα ύψη βροχής, σε συνδυασμό με τα βουνά, τις απότομες πλαγιές και τα φαράγγια του νησιού, δημιουργούν προϋποθέσεις για ορμητικά νερά και πλημμυρικά φαινόμενα που μπορούν να εξελιχθούν γρήγορα.
Τα βουνά μπορούν να ενισχύσουν την ίδια τη βροχή. Όταν ο άνεμος μεταφέρει υγρό αέρα προς τις ορεινές πλαγιές, ο αέρας αναγκάζεται να ανέβει και ψύχεται. Η υγρασία του συμπυκνώνεται, σχηματίζονται σύννεφα και, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, η βροχή δυναμώνει. Έτσι, στα ορεινά μπορεί να πέφτει πολύ περισσότερο νερό από όσο αντιλαμβάνεται κάποιος που βρίσκεται χαμηλότερα.
Οι προγνώσεις δίνουν ενδείξεις για ποσότητες που σε ορισμένα σημεία μπορεί να φτάσουν τα 150 έως 200 χιλιοστά μέσα σε ένα 24ωρο, ακόμη και να τα ξεπεράσουν. Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι δεν μιλάμε για ένα μόνο 24ωρο. Έχουμε μπροστά μας τρία διαδοχικά 24ωρα, στα οποία οι προγνώσεις επιμένουν κατά τόπους για ανάλογα κατά τόπους ύψη βροχής. Για να καταλάβουμε την ποσότητα, 100 χιλιοστά βροχής σημαίνουν 100 λίτρα νερού σε κάθε τετραγωνικό μέτρο. Σε ένα μόνο στρέμμα, αυτό αντιστοιχεί σε 100.000 λίτρα νερού από τη βροχή!!!
Το μέρος αυτού του νερού που δεν απορροφάται από το έδαφος μπορεί να κατηφορίσει και να συγκεντρωθεί στα ρέματα. Οι πλαγιές και οι χαράδρες που τροφοδοτούν ένα ρέμα λειτουργούν σαν ένα μεγάλο χωνί. Μαζεύουν νερό από μια μεγάλη έκταση και το οδηγούν σε λίγα, στενά περάσματα. Αν η βροχή είναι έντονη, η στάθμη μπορεί να ανέβει γρήγορα και μια συνήθως στεγνή κοίτη να μετατραπεί σε ορμητικό χείμαρρο.
Πώς τα νερά φτάνουν χαμηλά ακόμα κι όταν έχει σταματήσει η βροχή
Γι’ αυτό ο κίνδυνος μπορεί να εμφανιστεί μακριά από το σημείο όπου πέφτει η περισσότερη βροχή. Σε έναν οικισμό ή έναν δρόμο μπορεί να βρέχει λίγο, αλλά ψηλότερα να πέφτουν μεγάλες ποσότητες νερού που κατευθύνονται προς τα εκεί. Τα νερά μπορούν να φτάσουν αργότερα, ακόμη και αφού η βροχή στο συγκεκριμένο σημείο έχει σταματήσει. Η εικόνα του καιρού έξω από το σπίτι μας δεν αρκεί για να κρίνουμε αν ένα κοντινό ρέμα είναι ασφαλές.
Μαζί με το νερό μπορεί να κατεβαίνουν χώματα, πέτρες, κλαδιά και άλλα υλικά. Αυτά μπορούν να φράξουν περάσματα κάτω από δρόμους και γέφυρες ή να δυσκολέψουν την απορροή. Το νερό τότε μπορεί να υπερχειλίσει και να κινηθεί προς δρόμους, αυλές, υπόγεια και καταστήματα. Σε ευάλωτες πλαγιές υπάρχει επίσης ενδεχόμενο κατολισθήσεων και πτώσεων βράχων, με αποτέλεσμα ζημιές ή διακοπή της κυκλοφορίας.
Αν οι ισχυρές βροχές επαναληφθούν στις ίδιες περιοχές, η κατάσταση μπορεί να επιβαρυνθεί. Το ήδη βρεγμένο έδαφος μπορεί να έχει μικρότερη δυνατότητα να απορροφήσει επιπλέον νερό, ενώ τα ρέματα μπορεί να έχουν ήδη αυξημένη ροή. Μια νέα δυνατή βροχόπτωση μπορεί έτσι να προκαλέσει περισσότερη απορροή από την προηγούμενη.
Το αν θα εκδηλωθούν προβλήματα και πόσο σοβαρά θα είναι εξαρτάται από την ένταση και τη διάρκεια της βροχής, την έκταση στην οποία πέφτει, την κατάσταση του εδάφους και το πόσο ελεύθερα μπορεί να φύγει το νερό. Ένα μεγάλο άθροισμα βροχής μέσα σε ένα 24ωρο απαιτεί προσοχή, αλλά αν σημαντικό μέρος του πέσει συγκεντρωμένο σε λίγες ώρες, ο κίνδυνος μεγαλώνει.
Η Κρήτη έχει ήδη δοκιμαστεί από παρατεταμένες περιόδους ανομβρίας και ξηρασίας. Η ανάγκη για βροχή, όμως, δεν σημαίνει ότι το νησί μπορεί να δεχθεί με ασφάλεια οποιαδήποτε ποσότητα νερού, με οποιαδήποτε ταχύτητα. Όταν πολύ νερό πέφτει απότομα, ένα μέρος του μπορεί να φύγει ορμητικά προς τη θάλασσα, παρασύροντας χώμα και προκαλώντας ζημιές. Μια ισχυρή βροχόπτωση δεν αναπληρώνει αυτομάτως το νερό που έλειψε επί μήνες.
Αυτή η μετάβαση από την παρατεταμένη ανομβρία στις έντονες και επαναλαμβανόμενες βροχοπτώσεις δεν απέχει από όσα περιμένουμε σε έναν κόσμο που θερμαίνεται εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας. Η ανθρωπογενής κλιματική κρίση ενισχύει τα άκρα του κύκλου του νερού καθώς υψηλότερες θερμοκρασίες αυξάνουν την εξάτμιση και εντείνουν την ξηρασία, ενώ η θερμότερη ατμόσφαιρα μπορεί να συγκρατήσει περισσότερους υδρατμούς και να τροφοδοτήσει εντονότερες βροχές, όταν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες όπως στην περίπτωση της Κρήτης.
Ο καιρός μπορεί έτσι να μοιάζει "εμμονικός" και να επιμένει για μεγάλο διάστημα είτε στην ανομβρία όπως και βίωση η Κρήτη ή σε διαδοχικές ισχυρές βροχοπτώσεις οι οποίες και ήδη ξεκίνησαν.
Μια έγκαιρη προειδοποίηση μπορεί να κρατήσει μια οικογένεια μακριά από έναν δρόμο που κινδυνεύει να πλημμυρίσει. Γι’ αυτό, ως Ευρωβουλευτής, έχω ήδη ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκεκριμένες απαντήσεις για το αν οι ευρωπαϊκοί πόροι για μετεωρολογικά ραντάρ και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης έχουν μετατραπεί σε υποδομές που λειτουργούν στην πράξη. Η αξία τους μετριέται στον χρόνο που δίνουν στον πολίτη για να προστατευθεί.
Για τον πολίτη, όλα αυτά σημαίνουν ότι μια καθημερινή διαδρομή μπορεί προσωρινά να γίνει επικίνδυνη. Το νερό που καλύπτει έναν δρόμο μπορεί να κρύβει ισχυρό ρεύμα, μεγαλύτερο βάθος ή ζημιά στο οδόστρωμα. Δεν επιχειρούμε να το διασχίσουμε, ούτε πεζή ούτε με αυτοκίνητο. Περιορίζουμε τις μετακινήσεις όταν εκδηλώνονται έντονα φαινόμενα και αποφεύγουμε φαράγγια και κοίτες ρεμάτων όταν υπάρχει κίνδυνος ισχυρών βροχών στην περιοχή που τα τροφοδοτεί, ακόμη κι αν εκεί όπου βρισκόμαστε δεν βρέχει".
Σε επιφυλακή ο κρατικός μηχανισμός
Η Περιφέρεια Κρήτης έχει θέσει τον μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας σε κατάσταση Red Code έως και την Κυριακή 4 Οκτωβρίου.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες παραμένουν σε αυξημένη ετοιμότητα, ενώ οι πολίτες καλούνται να ακολουθούν τις οδηγίες των Αρχών, να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις και να μην επιχειρούν να διασχίσουν πλημμυρισμένα σημεία, ρέματα και δρόμους με ορμητικά νερά.