Απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (μεταξύ άλλων) σε δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές NATURA, καθώς και των αιολικών σε Αττική, Θεσσαλονίκη και περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων, προβλέπει το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση σήμερα από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ).
Όπως σημειώνει το ΥΠΕΝ, για πρώτη φορά προχωρά ταυτόχρονα η θεσμοθέτηση τριών Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων: για τον τουρισμό, τη βιομηχανία και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, διασφαλίζοντας έτσι ότι τα σχέδια αυτά δεν αλληλοσυγκρούονται, αλλά συνδέονται λειτουργικά και στρατηγικά. "Αυτός ο συντονισμένος χωρικός σχεδιασμός αποτελεί ένα ολιστικό μοντέλο ανάπτυξης που πρώτη φορά υιοθετείται στη χώρα. Γιατί μόνο έτσι μπορούμε να αποφύγουμε τις αντιθέσεις του παρελθόντος: τις συγκρούσεις χρήσεων γης, την απουσία σχεδίου, την αβεβαιότητα", αναφέρει το υπουργείο.
Χωροταξικό για τις ΑΠΕ: Κύρια σημεία
Α. Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς
Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:
- Σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000
- Σε δάση και δασικές εκτάσεις
- Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
- Σε εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση
- Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους
- Σε κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και άλλα μνημεία μείζονος σημασίας, καθώς και οριοθετημένες αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α
- Σε περιοχές με προστατευόμενες ή/και εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες
- Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ
- Σε ακτές κολύμβησης
Τίθενται νέα κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης:
- Μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς: 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα.
- Τήρηση ελάχιστων αποστάσεων από οικιστικές δραστηριότητες και ποσοστά κάλυψης οπτικού ορίζοντα παρατηρητή.
- Ειδική μελέτη θέασης σε περίπτωση εγκατάστασης εντός ζώνης 1.500 μ. από μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς και 1.000 μ. από ζώνες απόλυτης προστασίας (Ζώνη Α).
Β. Για τους αιολικούς σταθμούς
Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:
- Στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης
- Εντός περιοχών με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 m
- Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
- Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και στους πυρήνες των εθνικών δρυμών
- Εντός των ζωνών απόλυτης προστασίας της φύσης
- Σε νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ., εκτός αναγκών δημοσίου συμφέροντος
- Σε περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης και εκτός σχεδίου για τουριστικές χρήσεις
- Σε λατομικές περιοχές και μεταλλευτικές ζώνες που λειτουργούν επιφανειακά
- Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται από το ΥΠΕΝ
- Σε ακτές κολύμβησης
Ειδικές Ζώνες: Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) επιτρέπονται αιολικοί σταθμοί μόνο αν:
- Προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη
- Το αιολικό δυναμικό είναι > 7,5 m/s
Επιτρέπονται μόνο σε Περιοχές Καταλληλότητας με αιολικό δυναμικό > 4 m/s, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους περιορισμούς (υψόμετρο, ΖΕΠ, NATURA, Τοπία Ιδιαίτερου Κάλλους κτλ.) και την υπολειπόμενη έκταση της Δημοτικής Ενότητας.
Μέγιστο ποσοστό κάλυψης εδάφους στο νησιωτικό χώρο: 4% ανά Δημοτική Ενότητα.
Εξαιρέσεις
- Έργα ήδη σε λειτουργία
- Έργα με ολοκληρωμένη περιβαλλοντική αδειοδότηση ή έγκριση τυπικής πληρότητας
- Εξαιρούμενοι σταθμοί ΑΠΕ (π.χ. βιομάζα/βιοαέριο <1MW, γεωθερμικοί <1MW, μικρές Α/Γ <60kW, μπαταρίες <1MW)
- Σταθμοί αντλησιοταμίευσης και μεγάλοι υδροηλεκτρικοί >15MW
- Φωτοβολταϊκοί σταθμοί σε στέγες κτιρίων
Η διαβούλευση θα διαρκέσει έως τις 24 Ιουνίου 2026 στη διεύθυνση: https://ypen.gov.gr/diavouleusi