Ο κύκλος των καμένων δασών: Οι ειδικοί εξηγούν πώς να αποφύγουμε τις καταστροφικές πυρκαγιές

Τα 60.000 στρέμματα δάσους που κατέκαψε η πυρκαγιά στα Γεράνεια Ορη, κι ενώ βρισκόμαστε στην αρχή της αντιπυρικής περιόδου, ήταν ακόμη ένα σήμα κινδύνου για τους ειδικούς.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM

Τα 60.000 στρέμματα δάσους που κατέκαψε η πυρκαγιά στα Γεράνεια Ορη, κι ενώ βρισκόμαστε στην αρχή της αντιπυρικής περιόδου, ήταν ακόμη ένα σήμα κινδύνου για τους ειδικούς.

Για τους ίδιους, όμως, το μέγεθος της καταστροφής δεν αποτέλεσε έκπληξη. Όπως εκτιμούν, ένας συνδυασμός παραγόντων που ξεκινά από την έλλειψη ετοιμότητας και φτάνουν ως την κλιματική αλλαγή, μπορεί να φέρει ένα τέτοιο αποτέλεσμα.

"Οι πυρκαγιές είναι αναπόφευκτες" λέει χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ο Γιώργος Καρέτσος, ερευνητής στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων. "Μπορούμε όμως να περιορίσουμε τις συνέπειες τους" προσθέτει ο ίδιος.

Η "ακραία" Μεσόγειος και η κλιματική αλλαγή

Ο ίδιος υπενθυμίζει πως μπορεί το μεσογειακό κλίμα να είναι ήπιο, φημίζεται όμως και για τις…ακρότητες του. "Μπορούμε να δούμε ακραίες θερμοκρασίες το καλοκαίρι αλλά και τον χειμώνα" αναφέρει. Αν όμως η μεσογειακή ζώνη είναι μια πυριτιδαποθήκη, η κλιματική αλλαγή είναι ένας επιταχυντής του φαινομένου. Είναι κάτι που επισημαίνει ο Νίκος Μπόκαρης, δασολόγος και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης του κλάδου:

"Η κλιματική αλλαγή ανοίγει την περίοδο του κινδύνου. Εκεί που παλαιότερα μιλάγαμε για 1,5 με δύο επικίνδυνους μήνες, τώρα μπορεί να μιλάμε για τέσσερις", σημειώνει. Ο λόγος είναι πως η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την ξηροθερμική περίοδο. Αυτό σημαίνει πως ξεραίνεται η καύσιμη ύλη, καθώς μειώνεται η υγρασία. Έτσι, και με την τυχόν προσθήκη πολύ δυνατών ανέμων, δημιουργούνται οι πολύ επικίνδυνες συνθήκες για την εκδήλωση πυρκαγιάς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ο κύκλος των πυρκαγιών

Για τους ειδικούς, το σημαντικό κάτω από αυτές τις συνθήκες είναι να επανέλθει η περιοδικότητα του φαινομένου εκεί όπου ήταν κάποτε. "Είναι άλλο να καίγεται ένα δάσος κάθε εκατό χρόνια και άλλο κάθε είκοσι" εξηγεί ο Γιώργος Καρέτσος.

"Τα δικά μας οικοσυστήματα θέλουν πάνω από 25 με 30 χρόνια για να επανέλθουν στην πρότερη μορφή τους. Όταν η αποκατάσταση διαρκεί τόσα χρόνια, εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς γιατί είναι τόσο επώδυνο να βλέπεις μια καταστροφή να ολοκληρώνεται μέσα σε λίγες ώρες" προσθέτει. Αν οι πυρκαγιές όμως ακολουθήσουν τον "φυσικό τους χρόνο", τότε τα δάση προλαβαίνουν να ωριμάσουν και να αναγεννηθούν.

Τα αρχαία δρυοδάση και ο "εμπρηστής" πεύκο

Δεν είναι πάντως λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν πως με διαφορετική βλάστηση από εκείνη των κωνοφόρων, και ειδικά του πεύκου, θα είχαμε και λιγότερες πυρκαγιές. Μήπως λοιπόν να αναδασώναμε τα δάση με άλλα δέντρα; Απαντώντας, ο Γιώργος Καρέτσος πιάνει το νήμα από την αρχαιότητα όταν οι πεδινές περιοχές της Αττικής ήταν καλυμμένες από δρυοδάση: "Όλα τα οικοσυστήματα στη χώρα μας έχουν τη σφραγίδα του ανθρώπου εδώ και χιλιάδες χρόνια. Τα δάση μας έχουν καεί ξανά και ξανά πολλές φορές. Δεν είναι όμως εύκολο να επαναφέρουμε τα οικοσυστήματα στους αρχαίους χρόνους" αναφέρει. Μια από τις βασικές αιτίες αυτής της αδυναμίας μπορεί να αναζητηθεί στο έδαφος. "Πέρα από τα καμένα δάση που κληρονομούμε έπειτα από μια πυρκαγιά, έχουμε και τεράστιες απώλειες σε εδάφη", όπως εξηγεί ο κ. Καρέτσος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

"Δεν έχουν τη δυνατότητα επομένως να στηρίξουν άλλα είδη που είναι πιο απαιτητικά και απαιτούν βαθύ έδαφος. Ακόμη όμως και αν μπορούσαν να στηρίξουν κάποια πλατύφυλλη βλάστηση, αυτή είναι βραδυαυξής, χρειάζεται δηλαδή έναν πολύ μεγάλο κύκλο, των εκατό ή και των διακοσίων χρόνων, για να τα δούμε σε μορφή δάσους".

Οι τρεις διαστάσεις της άμυνας

Αν λοιπόν το πευκοδάσος είναι εκεί, είναι επειδή το αποζητά το περιβάλλον. "Τα κωνοφόρα είναι λιτοδίαιτα είδη, ειδικά η χαλεύκιος πεύκη, το κυπαρίσσι κλπ και μπορούν να αναπτυχθούν σε "ρηχά” εδάφη. Άλλωστε και η ίδια η φύση αυτό επιλέγει. Η φυσική αναγέννηση ενός πευκοδάσους είναι εξασφαλισμένη", σημειώνει. Για τον ίδιο, τις πυρκαγιές τις αντιμετωπίζουμε σε τρεις διαστάσεις: Την πρόληψη, την καταστολή και την αποκατάσταση. "Το λάθος που κάνουμε είναι πως δίνουμε βάρος στην καταστολή. Θα πρέπει όμως να δώσουμε βάρος στην πρόληψη" αναφέρει. Κι αυτό είναι κάτι με το οποίο συμφωνεί ο κ. Μπόκαρης.

"Υπάρχουν επιβαρυντικοί παράγοντες που δεν φανταζόμαστε, όπως είναι οι χρήσεις γης. Τα δάση στην Κορίνθια είχαν παραχωρηθεί σε ρητινοκαλλιεργητές και είναι πολύ πιθανό, όταν εγκαταλείφθηκε αυτή η δραστηριότητα να έμεινε ρητίνη στο υπέδαφος", σημειώνει. "Είναι σημαντική επομένως η πρόληψη, όπως πολύ σημαντική είναι η δημιουργία ενός οργανωμένου συστήματος πρόληψης και καταστολής με εκατέρωθεν συνεργασία, διαθέσιμους πόρους και προσωπικό", καταλήγει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΣΤΗΝ ΠΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΕΚΙΣΤΡΑ 30 Ιουλ 2021 | 09:13

Φωτιά στην Αχαΐα - Συγκινούν οι πυροσβέστες: Εικόνες από τη στιγμή που σώζουν ζώα από το πύρινο μέτωπο

Συγκινούν οι φωτογραφίες με τους πυροσβέστες να σώζουν και να δίνουν νερό στα αδέσποτα στις φωτιές στην Αχαΐα.

ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΠΡΩΙ 30 Ιουλ 2021 | 08:14

Φωτιά στην Κηφισιά: Διακοπή κυκλοφορίας στην οδό Κοκκιναρά

Σύμφωνα με την πυροσβεστική η φωτιά καίει σε περιοχή με χαμηλή βλάστηση στον Κοκκιναρά.

ΚΑΙΓΕΤΑΙ Η ΑΤΤΑΛΕΙΑ 29 Ιουλ 2021 | 22:17

Φωτιά στην Τουρκία - Δραματικές στιγμές στην Αττάλεια - Τρεις νεκροί, συλλυπητήρια από τον Δένδια

Σύμφωνα με την AFAD, 122 άνθρωποι έχουν επηρεαστεί και 58 λαμβάνουν θεραπεία, εξαιτίας των πυρκαγιών στη Νότια Τουρκία

ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΟΙ ΙΣΧΥΡΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ 29 Ιουλ 2021 | 14:28

Οριοθετήθηκε η μεγάλη φωτιά στην Πάτρα στον Προφήτη Ηλία: Παραμένει σε επιφυλακή η Πυροσβεστική

Στην Πάτρα ξέσπασε αργά το μεσημέρι της Πέμπτης νέα φωτιά και εκκενώθηκαν περιοχές. Τελικά η Πυροσβεστική μπόρεσε και την οριοθέτησε.

ΣΕ ΕΓΡΗΓΟΡΣΗ Η ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ 29 Ιουλ 2021 | 07:44

Φωτιά στην Αχαΐα: Ολονύχτια μάχη στη Δροσιά - Οριοθετήθηκε η φωτιά στην Ελεκίστρα [εικόνες -βίντεο]

Σε επιφυλακή βρίσκεται η Πυροσβεστική με τη φωτιά στη Δροσιά. Σε ύφεση το πύρινο μέτωπο στην Ελεκίστρα.

ΝΕΟ ΜΕΤΩΠΟ 28 Ιουλ 2021 | 21:06

Φωτιά στην Αχαΐα: Μαίνεται η πυρκαγιά στη Δροσιά - Ειδοποίηση από το 112 για εκκένωση οικισμών

Ολονύχτια μάχη με τη φωτιά στη Δροσιά Αχαΐας - Εκκενώνονται οι οικισμοί Κάτω Δροσιά, Πηγάδια, Μπαράκες, Σκιαδά, Ξηροχώρι, Σταυροδρόμι, Σκούρας, Καρδάσι, Καρπέτα και ΑγίαΤριάδα

ΠΟΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΑΦΟΡΑ 28 Ιουλ 2021 | 18:22

Η Vodafone στηρίζει τους συνδρομητές της στην Αττική

Η έμπρακτη αλληλεγγύη της Vodafone στους πληγέντες από την φωτιά στη Σταμάτα.

ΓΙΑ ΠΛΗΜΜΕΛΗΜΑ 28 Ιουλ 2021 | 16:53

Φωτιά στη Σταμάτα: Ποινική δίωξη στον 64χρονο μελισσοκόμο για εμπρησμό από αμέλεια

Σύμφωνα με τις Αρχές, ο 64χρονος έχει μελίσσια στον λόφο πάνω από το νεκροταφείο της Σταμάτας, σημείο απ' όπου φαίνεται να ξεκίνησε η φωτιά.

28 Ιουλ 2021 | 16:26

Μεγάλη φωτιά έξω από την Πάτρα - Εκκενώθηκε ο οικισμός Σούλι - Καίγονται σπίτια [Εικόνες - Βίντεο]

Εκκενώθηκε το Σούλι, αποχωρούν οι κάτοικοι από Εγλυκάδα και Ριγανόκαμπο - Τραυματίστηκε πυροσβέστης, μάχη να μην περάσει η φωτιά την Περιμετρική της Πάτρας

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 28 Ιουλ 2021 | 15:21

"Καμπανάκι" Χρυσοχοΐδη: Ορατός ο κίνδυνος να "κλείσει" η Ιος λόγω της έξαρσης των κρουσμάτων κορονοϊού

Αύριο μεταβαίνουν στην Ίο πάνω από 30 αστυνομικοί ενώ στη Μύκονο έχουν σταλεί 186 αστυνομικοί.

ΣΕ ΧΑΜΗΛΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ 28 Ιουλ 2021 | 12:15

Φωτιά στο Ελληνικό - Κοντά στο παλιό αεροδρόμιο

Φωτιά έχει ξεσπάσει σε χαμηλή βλάστηση κοντά στο παλιό αεροδρόμιο.

ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ 28 Ιουλ 2021 | 12:14

Αχαΐα: Μάχη με τις φλόγες στη Δροσιά - Εκκενώνεται το χωριό - Κινείται προς Ηλεία το πύρινο μέτωπο

Μεγάλη είναι η φωτιά που ξέσπασε στην περιοχή της Δροσιάς Αχαϊας, στον Ερύμανθο. Δόθηκε εντολή εκκένωσης του χωριού.

ΦΩΤΙΑ ΚΑΙΕΙ ΞΕΡΑ ΧΟΡΤΑ 28 Ιουλ 2021 | 09:31

Φωτιά στο Κορωπί - Καίει ξερά χόρτα σε παράδρομο της Αττικής Οδού

Σε εξέλιξη βρίσκεται πυρκαγιά στον παράδρομο της Αττικής Οδού, στο ύψος του προαστιακού σιδηροδρόμου στο Κορωπί.