Οι καμουζέλλες, τα αλευρώματα, ο Εσπερινός του «Συγχώριου» και η κοκάλα

Σε όλα τα νησιά της Δωδεκανήσου, υπάρχουν ιδιαίτερα και ξεχωριστά έθιμα

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Οι καμουζέλλες, τα αλευρώματα, ο Εσπερινός του «Συγχώριου» και η κοκάλα

Με τα παραδοσιακά μασκαρέματα (τις καμουζέλλες) και με γλέντια όπου κυριαρχούν τα πειράγματα γιορτάζονται οι Απόκριες σε όλα τα νησιά της Δωδεκανήσου, σε αρκετά εκ των οποίων υπάρχουν ιδιαίτερα και ξεχωριστά έθιμα. Τον τόνο δίνουν πάντως τα καρναβάλια που πραγματοποιούνται σε όλα τα χωριά της Ρόδου και στα περισσότερα νησιά, στα οποία συμμετέχουν άνθρωποι κάθε ηλικίας σε ολοήμερο και πολλές φορές και σε ολονύκτιο γλέντι.

Ξεχωρίζει στη Ρόδο ο εορτασμός των Αποκριών στο χωριό Αρχάγγελος της Ρόδου, ένα χωριό που κρατά τις παραδόσεις και τα έθιμα από τους περασμένους αιώνες, από γενιά σε γενιά.

Το αποκορύφωμα του εορτασμού είναι το σκηνικό της Καθαράς Δευτέρας όπου επικρατούν τα «μουζώματα» και τα «αλευρώματα», παράλληλα με το γλέντι, τις μεταμφιέσεις και τη σάτιρα.

Οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού και οι επισκέπτες είναι υποχρεωτικό να βάψουν μαύρα τα πρόσωπα τους και να κυκλοφορούν έτσι, όλη τη διάρκεια της Καθαράς Δευτέρας. Όσοι δεν το κάνουν μόνοι τους υποχρεώνονται να το κάνουν, έστω και με το ζόρι ενώ, την ίδια τύχη έχουν και οι επισκέπτες του χωριού.

Μέρος του εορτασμού είναι και τα «αλευρώματα» στα οποία επιδίδονται μεγάλοι και μικροί κάνοντας ακόμα πιο ξεχωριστό τον εορτασμό της Καθαράς Δευτέρας στο συγκεκριμένο χωριό.

Το έθιμο με τα «μουζώματα» έχει τις ρίζες του αρκετές δεκαετίες πίσω και σύμφωνα με κάποιους λαογράφους είναι κατάλοιπο των Διονυσιακών γιορτών. Τα παλαιότερα χρόνια οι κάτοικοι του χωριού την ημέρα της Καθαράς Δευτέρας ντύνονταν με προβιές από πρόβατα και κατσίκια, που ετοίμαζαν το προηγούμενο χρονικό διάστημα και κάλυπταν τα πρόσωπα τους με πίτουρα και σπασμένο κάρβουνο στο οποίο έριχναν λίγο λάδι. Τώρα, το βάψιμο των προσώπων γίνεται με σύγχρονα μέσα.

Κως

Την Κυριακή της Αποκριάς στα χωριά Κέφαλο και την Αντιμάχεια αναβιώνει το έθιμο με τις «καμουζέλες», που κρατάει εδώ και μισό αιώνα στο νησί της Κω. Οι «καμουζέλες» ή ελαφάκια, στα παλιά τα χρόνια, ήταν μασκαράδες βαμμένοι με κάρβουνα, σκεπασμένοι με «χράμια» (πολύχρωμες υφαντές κουβέρτες) και κραδαίνοντας την «κοκάλα» γύρναγαν στους δρόμους του χωριού πειράζοντας και διασκεδάζοντας τους κατοίκους.

Το έθιμο περιλαμβάνει πλούσια παραδοσιακή μουσική, ευτράπελα, ποτά και παραδοσιακούς μεζέδες, ενώ αργά το βράδυ γίνεται το κάψιμο του στοιχειού.

Οι καμουζέλλες, τα αλευρώματα, ο Εσπερινός του «Συγχώριου» και η κοκάλα

Λέρος

Οι Αποκριές γιορτάζονται με τις «καμουζέλες», μασκαράτες, και τους αυτοσχέδιους ποιητές που σκαρώνουν περιπαικτικά στιχάκια τα οποία απαγγέλλουν παιδιά ντυμένα καλογεράκια πηγαίνοντας από σπίτι σε σπίτι. Το ίδιο έθιμο έχουν επίσης και στη Σύμη.

Απόκριες στην Κάρπαθο

Η Κάρπαθος δικάζει αποκριάτικα τις ανήθικες πράξεις, τα στραβά και τα ανάποδα. Την Καθαρά Δευτέρα λειτουργεί το Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων. Κάποιοι κάνουν άσχημες χειρονομίες σε κάποιους άλλους και συλλαμβάνονται από τους Τζαφιέδες (χωροφύλακες) για να οδηγηθούν στο Δικαστήριο, που το αποτελούν οι σεβάσμιοι του νησιού. Τα αυτοσχέδια αστεία και τα γέλια ακολουθεί τρικούβερτο γλέντι, με την περίφημη μουσική παράδοση της Καρπάθου.

Οι καμουζέλλες, τα αλευρώματα, ο Εσπερινός του «Συγχώριου» και η κοκάλα - εικόνα 2

Ο Εσπερινός του «Συγχώριου» στην Κάλυμνο

Ένα παλαιό και μοναδικό έθιμο αναβιώνει στο νησί της Καλύμνου «Το Συγχώριο».

Στο πλαίσιο των παραδόσεων του ιστορικού καθεδρικού ιερού ναού Παναγίας Κεχαριτωμένης Χώρας Καλύμνου, στην αυλή του Ναού, πριν αρχίσει ο Εσπερινός του «Συγχώριου», ο χορός ξεκινάει στις 3 το μεσημέρι, ενώπιον Αρχών και αρκετού κόσμου. Νέες και νέοι με παραδοσιακές στολές, αλλά και όλος ο λαός που βρίσκεται στο προαύλιο του Ναού, χορεύουν παραδοσιακούς σκοπούς, υπό τους ήχους των οργανοπαιχτών.

Μετά τον παραδοσιακό χορό, κατά τις 5 το απόγευμα, ο μητροπολίτης χτυπάει την καμπάνα, που ο ήχος της σημαίνει, κατά την παράδοση, το τέλος των χορών της Αποκριάς, και την έναρξη της Μεγάλης Τεσσαρακοστής με τον Κατανυκτικό Εσπερινό. Το τέλος του «Συγχώριου» ολοκληρώνεται με τους ασπασμούς ιερέων – εκκλησιάσματος, κατά μήκος του τέμπλου, σε συμβολική πράξη αμοιβαίας συγχώρησης.

Οι καμουζέλλες, τα αλευρώματα, ο Εσπερινός του «Συγχώριου» και η κοκάλα - εικόνα 3

Το αποκριάτικο έθιμο της κοκάλας στην Κω

Φτιαγμένη από κεφάλι γαϊδάρου (με την κατάλληλη επεξεργασία) και προσαρμοσμένη σε ξύλο έτσι ώστε να μπορεί να την χειρίζεται όποιος την κρατούσε, σκεπασμένος με ένα χράμι, η κοκάλα ήταν ο φόβος και ο τρόμος της Αποκριάς. Με το που σκοτείνιαζε, έβγαινε στα δρομάκια των χωριών συνήθως παρέα με λίγα άτομα ντυμένα καμουζέλες-αλαφάκια. Στο μπροστινό μέρος είχε κρεμασμένη μια κουδούνα και έτσι γίνονταν αντιληπτή από μακριά.

ΦΩΤΟ: im-leka.gr, ΑΠΕ/ΜΠΕ, EUROKINISSI, kosvoice.gr

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΟΔΥ 28 Ιαν 2022 | 17:32

Κορονοϊός: Σταθερά πάνω από 100 οι θάνατοι - Μειώθηκαν στους 605 οι διασωληνωμένοι - 22.362 νέα κρούσματα

Σήμερα Παρασκευή ανακοινώθηκαν 22.362 νέα κρούσματα, 107 θάνατοι, 605 διασωληνωμένοι

ΑΔΙΑΝΟΗΤΗ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ 28 Ιαν 2022 | 17:23

Απεγνωσμένοι οι κάτοικοι στο Χαλάνδρι: 5η μέρα χωρίς ρεύμα - Σε ξενοδοχεία οι ευπαθείς ομάδες

Χωρίς ηλεκτροδότηση τουλάχιστον έξι γειτονιές του Χαλανδρίου.

ΣΤΗ ΘΕΣΣΛΟΝΙΚΗ 28 Ιαν 2022 | 17:22

Για κακούργημα θα δικαστεί 37χρονος που διέρρευσε "ροζ" βίντεο και φωτογραφίες πρώην συντρόφου φίλου του

Για κακούργημα παραπέμπεται να δικαστεί 37χρονος που κατηγορείται για διαρροή "ροζ" βίντεο και φωτογραφίες πρώην συντρόφου φίλου του

ΘΥΜΑ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΑΠΑΤΗΣ 28 Ιαν 2022 | 17:15

Άρης Σερβετάλης: Χάκερ ζητούσε χρήματα από τον λογαριασμό του στο Instagram -Η δημόσια συγγνώμη του ηθοποιού

Θύμα χάκερ έπεσε ο Άρης Σερβετάλης. Αγνωστος "εισέβαλε" στο προφίλ του, ζητώντας 20 ευρώ προκειμένου να βοηθηθούν ορφανά

ΦΕΡΕΙ ΣΟΒΑΡΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ 28 Ιαν 2022 | 17:12

Δύσκολες ώρες για τη φάλαινα στον Άλιμο: Πολύ σοβαρή η κατάστασή της - Τι έδειξαν οι εξετάσεις [Εικόνες]

Πολύ σοβαρή κρίνεται η κατάσταση της υγείας της φάλαινας που εκβράστηκε σε παραλία του Αλίμου - Ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος

ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΤΗΡΙΟ 28 Ιαν 2022 | 16:59

Και 40χρονη "ξεσκεπάζει" τον ιερέα: "Μου ζήτησε να βρεθούμε βράδυ στην εκκλησία, μιλούσε τόσο χυδαία..." [Βίντεο]

Ο 37χρονος ιερεάς που φέρεται να βίασε ανήλικη στα Κάτω Πατήσια ζήτησε από μία 40χρονη γυναίκα που πήγε να εξομολογηθεί να βρεθούν βράδυ στην εκκλησία

ΠΩΣ ΒΙΩΣΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ 28 Ιαν 2022 | 16:32

Ποια είναι η Καίτη Γκραμμά που πρωταγωνιστεί στη διαφήμιση της Pantene - Το transgender μοντέλο [Βίντεο]

Πως βίωσε τη συμμετοχή της στο διαφημιστικό της Pantene η Καίτη Γκραμμά

ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΑΘΗΚΑΝ 28 Ιαν 2022 | 16:24

Η Θεσσαλονίκη τον 19ο αιώνα: Εβραίοι τενεκετζήδες, Βούλγαροι ιπποκόμοι, Έλληνες γιαουρτσήδες και Τούρκοι πεταλωτές [Εικόνες]

Σταμνάς, σαράφης, λούστρος και αχθοφόρος είναι μόνο μερικά από τα επαγγέλματα που υπήρχαν στη Θεσσαλονίκη στα τέλη του 19ου αιώνα

ΤΙ ΕΙΠΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΥΛΟ ΧΑΙΚΑΛΗ 28 Ιαν 2022 | 16:11

Πέτρος Ξεκούκης: "Μπορεί κάποιες να πήγαν οικειοθελώς με τον Πέτρο Φιλιππίδη"

"Φοβάμαι ότι είναι πολύ δύσκολο να ξαναδουλέψει ο Πέτρος Φιλιππίδης. O κόσμος δεν ξεχνάει"

ΤΑ ΞΗΜΕΡΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 28 Ιαν 2022 | 15:52

Σοκ για αποπλάνηση 14χρονης από 40χρονο: Τους έπιασαν επ' αυτοφώρω σε ξενοδοχείο ημιδιαμονής - Η ανάρτηση που τον "έκαψε"

Ο 40χρονος οδήγησε τη 14χρονη στο ξενοδοχείο ημιπαραμονής. Πώς εντοπίστηκε. Η σύλληψη του άνδρα.

ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ 28 Ιαν 2022 | 15:20

Κορονοϊός: Ευχάριστα νέα για το τριών μηνών βρέφος στην Πάτρα - Βγήκε από τη ΜΕΘ

Συνεχίζει τη νοσηλεία του στην Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Πάτρας το τριών μηνών βρέφος που προσβλήθηκε από κορονοϊό.

ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ ΚΑΙ ΟΜΩΣ... ΕΛΛΗΝΙΚΟ 28 Ιαν 2022 | 15:04

Απίστευτο: Ζητά αποζημίωση από τον Δήμο Αλίμου για δένδρο που έπεσε στο αυτοκίνητό του ενώ είχε αρνηθεί να το κόψουν

Αρνήθηκε στους υπαλλήλους του δήμου να κόψουν το δένδρο που είχε γείρει από το χιόνι, αυτό έπεσε και πλάκωσε το αυτοκίνητο του και τώρα ο ιδιοκτήτης του ζητά αποζημίωση

Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟ INSTAGRAM 28 Ιαν 2022 | 14:52

"Ως τότε μόνη θα μετράω σημάδια στο κορμί": Το τραγούδι για τη Γεωργία Μπίκα από τον Ηλία Μπόγδανο [βίντεο]

Ο Ηλίας Μπόγδανος έγραψε ένα τραγούδι για τις κακοποιημένες γυναίκες, με αφορμή την υπόθεση της 24χρονης Γεωργίας Μπίκα.