Ποιον απεικονίζει η κεφαλή στο προαύλιο του Πολυτεχνείου;

Ένα έργο του γλύπτη Μέμνου Μακρή, το κεφάλι του φίλου και συνοδοιπόρου του ιστορικού Νίκου Σβορώνου.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Ποιον απεικονίζει η κεφαλή στο προαύλιο του Πολυτεχνείου;

Όσο περνούν τα χρόνια όλο και λιγότεροι γνωρίζουν πια σε ποιον ανήκει το καφάλι του μνημειακού γλυπτού που βρίσκεται μέσα στον περίβολο του Πολυτεχνείου και στο οποίο καταθέτουν κάθε χρόνο στεφάνι πολιτικοί και απλοί πολίτες. Το κεφάλι συμβολίζει την εξέγερση των φοιτητών το 1973. Μάλιστα το γλυπτό βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την πόρτα του Πολυτεχνείου που καταστράφηκε από την εισβολή των τανκς.

Ποιον απεικονίζει η κεφαλή στο προαύλιο του Πολυτεχνείου;

Το γλυπτό είναι του περίφημου Έλληνα γλύπτη Μέμου Μακρή, του οποίου ένα εξίσου σημαντικό έργο κοσμούσε και την είσοδο της Εθνικής Πινακοθήκης. Ο Μέμος Μακρής γεννήθηκε το 1913 και θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς Έλληνες γλύπτες. Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα με δασκάλους τους Μιχάλη Τόμπρο, Επαμ. Θωμόπουλο και Κ. Δημητριάδη. Αναμίχθηκε γρήγορα στην καλλιτεχνική και πολιτιστική ζωή της δεκαετίας του '30, ενώ στη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής ανέπτυξε αντιστασιακή δράση. Μετά την απελευθέρωση συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι. Απελάθηκε από τη Γαλλία το 1950, λόγω των αριστερών πολιτικών πεποιθήσεών του και βρήκε πολιτικό άσυλο στην Ουγγαρία. Στην Ουγγαρία έζησε πολλά χρόνια και δραστηριοποιήθηκε ενεργά στην καλλιτεχνική, πολιτική και πολιτιστική κίνηση της χώρας, όπου καθιερώθηκε ως ένας από τους γλύπτες που εξέφραζαν την επίσημη αισθητική του κράτους με συνθέσεις μέσα στο πνεύμα του σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Το 1964, του αφαιρέθηκε η ελληνική υπηκοότητα, την οποία επανέκτησε το 1975 μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα. Το 1978 στην Εθνική Πινακοθήκη, πραγματοποιήθηκε η πρώτη αναδρομική έκθεσή του στην Ελλάδα.

Ο Μέμος Μακρής στην Καλών Τεχνών
Ο Μέμος Μακρής στην Καλών Τεχνών

Ωστόσο η κεφαλή που έχει φιλοτεχνήσει δε συνδέεται άμεσα με την εξέγερση του πολυτεχνείου, αλλά με τον καθηγητή και σημαντικό Έλληνα ιστορικό Νίκο Σβορώνο. Γεννημένος το 1911, ο Σβορώνος, σχεδόν συνομήλικος του Μακρή, μετά τις σπουδές του στη Φιλοσοφική Αθηνών, εντάχθηκε στις τάξεις του ΕΑΜ και του ΕΛ.ΑΣ, όπου διετέλεσε στρατιωτικός διοικητής Βύρωνα-Καισαριανής.

Τον Δεκέμβριο του 1945, χάρις τις ενέργειες του διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου Οκτάβ Μερλιέ και με υποτροφία της Γαλλικής Δημοκρατίας, κατέφυγε στη Γαλλία με το πλοίο «Ματαρόα». Εκεί γνωρίστηκε με το Μέμο Μακρή, επιβάτη και αυτόν του θρυλικού πλοίου. Στο Παρίσι, ο Σβορώνος γράφτηκε στην EcolePratique des Hautes Etudes και στην Ecoles des Langes Orienatales. Το 1955 του αφαιρέθηκε η ελληνική ιθαγένεια και το 1961 απέκτησε τη γαλλική.

Επέστρεψε στην Ελλάδα μετά τη δικτατορία και δίδαξε στα πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Κρήτης, διετέλεσε μέλος της διοικούσας επιτροπής του Πανεπιστημίου Κρήτης και διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, και ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Αθηνών (1976) και Θεσσαλονίκης (1977).

Ο Νίκος Σβορώνος σε νεανική ηλικία
Ο Νίκος Σβορώνος σε νεανική ηλικία

Η απόφαση να τοποθετηθεί το συγκεκριμένο γλυπτό στο χώρο του Πολυτεχνείου πάρθηκε όταν μετά τη μεταπολίτευση, πρύτανης του Πολυτεχνείου εκλέχθηκε ο Γ. Βουδούρης, μέλος του ΚΚΕ. Ήταν φίλος με τον γλύπτη Μέμο Μακρή, του οποίου υπήρχαν πολλά έργα του στην Ουγγαρία, όπου ζούσε ως πολιτικός πρόσφυγας. Ένα από τα έργα του ήταν το μπρούτζινο κεφάλι με τα χαρακτηριστικά του μεγάλου Έλληνα ιστορικού Νίκου Σβορώνου, και αυτού μέλους του ΚΚΕ. Με ενέργειες του Βουδούρη, το γλυπτό τοποθετήθηκε λίγα χρόνια μετά την μεταπολίτευση.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΤΙ ΣΥΝΕΒΗ 24 Οκτ 2021 | 13:13

Σοκ στην Ελευσίνα: Χτύπησαν μαθητή με ρόπαλο - Αναζητούνται οι δράστες

Ο μαθητής δέχτηκε επίθεση στην Ελευσίνα ενώ βρισκόταν σε εκδρομή με το σχολείο του.

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ 24 Οκτ 2021 | 13:06

Φωτιά σε μάντρα αυτοκινήτων στο Μαρούσι - Κάηκαν οχήματα

Στο σημείο επιχειρούν 12 πυροσβέστες με 4 οχήματα και ειδικό κλιμακοφόρο όχημα.

''ΕΙΜΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΟΥ ΤΕΚΝΟ'' 24 Οκτ 2021 | 12:37

Μίκης Θεοδωράκης: Επιστολή "βόμβα" του Νίκου Κουρή μετά το άνοιγμα της διαθήκης - "Δεν διεκδικώ περιουσιακά στοιχεία"

Στο φως της δημοσιότητας η επιστολή του Νίκου Κουρή - Δηλώνει πως δεν ζητά την εξέταση DNA της Μαργαρίτας Θοεδωράκη για κληρονομικούς λόγους.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΟΥ METEO 24 Οκτ 2021 | 11:56

Αγριεύει ο καιρός από το βράδυ - Πού θα "χτυπήσουν" βροχές και καταιγίδες [χάρτες]

Από Δευτέρα έρχονται ενισχυμένοι βοριάδες και πτώση θερμοκρασίας κατά πέντε βαθμούς - Έως την Πέμπτη θα κρατήσουν οι βροχές.

ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΒΑΛΛΙΣΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ 24 Οκτ 2021 | 11:20

Πέραμα: Έρευνα για τους 30 και πλέον πυροβολισμούς στην καταδίωξη - Οργισμένη η οικογένεια του 20χρονου

"Φως" στην υπόθεση του Περάματος αναμένεται να ρίξουν οι διάλογοι των αστυνομικών της ΔΙΑΣ με το Κέντρο Επιχειρήσεων - Ήταν σε άμυνα, εκτιμά ο Κρικέτος.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΤΗΚΕ ΣΕ 28 ΧΡΟΝΙΑ 24 Οκτ 2021 | 11:03

Φρίκη στα Τρίκαλα: 50χρονος ασελγούσε στην 7χρονη ανιψιά του για τέσσερα χρόνια

Ο 50χρονος επί τέσσερα έτη, δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα ασελγούσε στην 7χρονη ανιψιά του.

ΣΕ ΙΣΧΥ ΑΠΟ ΔΕΥΤΕΡΑ 24 Οκτ 2021 | 10:47

Αντίστροφη μέτρηση για τον δακτύλιο: Οι άδειες, οι εξαιρέσεις και το νέο ωράριο από Δευτέρα

Επανέρχεται ο δακτύλιος με τα μονά - ζυγά στο κέντρο της Αθήνας. Όλες οι αλλαγές.

ΟΛΟΝΥΧΤΙΑ ΜΑΧΗ 24 Οκτ 2021 | 09:57

Επεισόδια στη Θεσσαλονίκη: Μολότοφ, χημικά και κρότου λάμψης - 4 συλλήψεις [εικόνες-βίντεο]

Προηγήθηκε πορεία στη Θεσσαλονίκη σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον θανάσιμο τραυματισμό του 20χρονου στο Πέραμα.

ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΥΤΟΦΩΡΟΥ 24 Οκτ 2021 | 09:33

Πέραμα: Στον ανακριτή την Τετάρτη οι 7 αστυνομικοί - Έως τότε κρατούνται στη ΓΑΔΑ

Οι επτά αστυνομικοί κατηγορία αντιμετωπίζουν την κατηγορία της ανθρωποκτονίας με ενδεχόμενο δόλο μετά την αιματηρή καταδίωξη στο Πέραμα.

ΝΕΕΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ 24 Οκτ 2021 | 08:58

Νέα Ερυθραία: "Πυροβολούσε συχνά, σημάδευε στην ταράτσα ομοίωμα ανθρώπου" - Σοκάρουν οι γείτονες του πιστολέρο

Ολόκληρο οπλοστάσιο βρέθηκε στο σπίτι του 40χρονου πιστολέρο στη Νέα Ερυθραία - Πυροβολούσε συχνά λένε οι γείτονες.

ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ 24 Οκτ 2021 | 08:35

Ο Ρουβίκωνας πέταξε τρικάκια έξω από το σπίτι της Κεραμέως - "Δεν μας φοβίζουν" απαντά η υπ. Παιδείας

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χαρακτήρισε φασιστική την πράξη του Ρουβίκωνα και ζήτησε καταδίκη από όλους.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙ ΩΡΕΣ 24 Οκτ 2021 | 08:20

ΕΟΔΥ: Σε αυτά τα 37 σημεία θα πραγματοποιούνται σήμερα δωρεάν rapid test

Σε κεντρικά σημεία σε όλη τη χώρα θα πραγματοποιούνται σήμερα, Κυριακή 24 Οκτωβρίου, δωρεάν rapid test από τα κλιμάκια του ΕΟΔΥ.

24 Οκτ 2021 | 08:08

Εορτολόγιο: Ποια ονόματα γιορτάζουν σήμερα, Κυριακή 24 Οκτωβρίου

Δείτε τι γιορτή είναι σήμερα, σύμφωνα με το εορτολόγιο.