"Ο έντιμος βίος δεν μπορεί να μετριέται μόνο από το τυπικό λευκό ποινικό μητρώο, αλλά και από το ουσιαστικό βάρος της ευθύνης απέναντι σε κάθε ανθρώπινη ζωή" τονίζει σε δελτίο Τύπου που εξέδωσε ο Σύλλογος Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών της 23ης Ιουλίου 2018 στην Ανατολική Αττική, με αφορμή την απόφαση του Αρείου Πάγου που επικύρωσε οριστικά την ενοχή των καταδικασθέντων για την τραγωδία, παραπέμποντας ωστόσο σε εκ νέου κρίση το ζήτημα των ελαφρυντικών για τρεις εκ των τεσσάρων που προσέφυγαν στο ανώτατο δικαστήριο.
Στο δελτίο Τύπου του Συλλόγου, που υπογράφει η πρόεδρος Κάλλι Αναγνώστου και ο γενικός γραμματέας Γιώργος Καΐρης, αναφέρονται τα εξής: "Σε νέα δίκη στέλνει ο ‘Αρειος Πάγος τους τρεις από τους τέσσερις καταδικασθέντες για την ‘υπόθεση’ της φονικής πυρκαγιάς της 23ης Ιουλίου 2018 στην Ανατολική Αττική.
Στην απόφασή του, ο Άρειος Πάγος, αναγνωρίζει την ενοχή των καταδικασθέντων, αναγνωρίζει τις πράξεις, τις παραλείψεις και τις ευθύνες τους για τους 102 (αναγνωρισμένους στο βούλευμα) από 120 νεκρούς και για τους 32 (βάσει βουλεύματος) από τους 57 εγκαυματίες.
Και όμως, ταυτόχρονα, θέτει σε εκ νέου συζήτηση την έκτιση των ποινών τους.
Η απόφαση αφορά τον τότε αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος, Σωτήρη Τερζούδη, τον τότε υπαρχηγό, Βασίλη Ματθαιόπουλο, και τον τότε γενικό γραμματέα Πολιτικής Προστασίας Ιωάννη Καπάκη, που καταδικάστηκαν για ανθρωποκτονία και σωματικές βλάβες από αμέλεια κατά συρροή.
Παρότι δεν αμφισβητείται, ούτε η ενοχή τους, ούτε η τέλεση των αδικημάτων, ο ‘Αρειος Πάγος έκρινε ότι πρέπει να επανεξεταστεί το ενδεχόμενο ελάφρυνσης των ποινών τους λόγω ‘πρότερου σύννομου βίου’.
Τι σημαίνει, όμως, τελικά ‘σύννομος βίος’;
Το ότι κάποιος δεν είχε πριν καταγεγραμμένες ποινικές καταδίκες, δεν αρκεί για να αποδείξει ότι έζησε σύννομα ή και έντιμα. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για πρόσωπα που κατείχαν θέσεις ύψιστης ευθύνης και των οποίων οι αποφάσεις, οι παραλείψεις ή η ανεπάρκεια, συνέβαλαν σε εθνική εγκληματική τραγωδία.
Ο έντιμος βίος δεν μπορεί να μετριέται μόνο από το τυπικό λευκό ποινικό μητρώο, αλλά και από το ουσιαστικό βάρος της ευθύνης απέναντι σε κάθε ανθρώπινη ζωή.
Και ενώ οι καταδικασμένοι διεκδικούν ελαφρύνσεις, τα θύματα δεν επανέρχονται. Οι νεκροί δεν γυρίζουν πίσω. Οι εγκαυματίες δεν ξαναβρίσκουν την πρότερη ζωή τους.Οι οικογένειες συνεχίζουν να ζουν με την απώλεια και τον πόνο. Και η δικαίωση μας διαρκώς απομακρύνεται.
Την ίδια στιγμή, δε, εκκρεμεί και άλλη δίκη εις βάρος τους, όπως και για το σύνολο των 21 κατηγορουμένων, για επιπλέον θύματα των ίδιων αδικημάτων.
Πώς, λοιπόν, θεμελιώνεται στην πράξη ο ‘πρότερος σύννομος βίος’;
Και μήπως ο κατακερματισμός της υπόθεσης σε πολλαπλές δίκες και η μη συμπερίληψη δεδομένων, παίζουν καθοριστικό ρόλο ακόμη και σήμερα στις εξελίξεις, αφού τελικά θολώνουν τα νερά και το τοπίο γύρω από τα πραγματικά περιστατικά αλλά και τους κατηγορούμενους/καταδικασθέντες;
Γιατί διαφορετικά, ούτε για πλημμελήματα θα δικάζονταν, ούτε ανάμεσα μας θα κυκλοφορούσαν όσοι εκθέτουν σε θανατηφόρο κίνδυνο τις ζωές μας με λευκά ποινικά μητρώα.
Τουλάχιστον, απορρίφθηκε το αίτημα του Κωνσταντίνου Αγγελόπουλου, του ανθρώπου από τον οποίο ξεκίνησε η φωτιά.
Το βασικό ερώτημα βέβαια παραμένει και αυτό ανοιχτό σαν πληγή οκτώ χρόνια μετά:
Πού είναι η δική μας Δικαιοσύνη;".
Η απόφαση του Αρείου Πάγου
Ο Άρειος Πάγος απέρριψε τις αιτήσεις αναίρεσης των Σ. Τερζούδη, Β. Ματθαιόπουλου και Ι. Καπάκη, καθιστώντας αμετάκλητη την ενοχή τους για ανθρωποκτονία από αμέλεια και σωματικές βλάβες από αμέλεια σχετικά με την τραγωδία στο Μάτι, που στοίχισε τη ζωή σε 104 ανθρώπους και προκάλεσε 57 σοβαρούς τραυματισμούς.
Οι τρεις καταδικασθέντες, που ήδη εκτίουν τις ποινές τους, παραμένουν με τελεσίδικη συνολική ποινή 340 ετών, εκ των οποίων εκτιτέα τα πέντε.
Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο έκανε δεκτό μόνο το σκέλος της αναίρεσης που αφορά τη μη χορήγηση του ελαφρυντικού του άρθρου 84 παρ. 2α ΠΚ. Έτσι, η υπόθεση αναπέμπεται στο Εφετείο αποκλειστικά για νέα κρίση ως προς:
- τη χορήγηση ή μη του ελαφρυντικού,
- τις επιμέρους ποινές φυλάκισης,
- τις συνολικές ποινές,
- την εκτιτέα ποινή για καθέναν από τους τρεις.
Στην απόφαση αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι "αναιρείται εν μέρει" η προηγούμενη κρίση του Α΄ Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών ως προς το ελαφρυντικό και τις συνακόλουθες ποινικές συνέπειες.
Αναιρείται εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση του Α΄Τριμ. Εφ. Πλημ/των Αθηνών ως προς το μέρος της που αφορά την απόρριψη της ελαφρυντικής περίστασης του αρθρ. 84 παρ. 2 στοιχ α. ΠΚ στον καθένα από τους τρεις πρώτους αναιρεσείοντες, Σ. Τ., Β.Μ. και Ι. Κ., αλλά και σε περίπτωση παραδοχής της ως προς τις επιβληθείσες στον καθένα απ αυτούς ποινές φυλάκισης, καθώς επίσης και τις συνολικές ποινές φυλάκισης που καθορίστηκαν σε βάρος των τριών πρώτων αναιρεσειόντων, όπως και για την ορισθείσα εκ μέρους του καθενός από αυτούς εκτιτέα ποινή φυλάκισης" αναφέρεται στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου χαρακτηριστικά.