Συνήγορος του Πολίτη: «Γολγοθάς» η ζωή των ατόμων με αναπηρία στην Ελλάδα

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία στην Ελλάδα καταγράφει ο Συνήγορος του Πολίτη στην πρώτη σχετική έκθεσή του

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Συνήγορος του Πολίτη: «Γολγοθάς» η ζωή των ατόμων με αναπηρία στην Ελλάδα

Αδυναμία πρόσβασης σε κοινόχρηστους χώρους, δημόσια κτίρια και μέσα μεταφοράς, διακρίσεις στο εργασιακό περιβάλλον, περιορισμό των δικαιούχων προνοιακών επιδομάτων και αναπηρικών συντάξεων, αδυναμία ένταξης των παιδιών στη σχολική εκπαίδευση. Αυτά είναι μερικά μόνο από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με ειδικές ανάγκες στην Ελλάδα και τα οποία καταγράφει ο Συνήγορος του Πολίτη στην πρώτη του σχετική έκθεση.

Η έκθεση, που θα συντάσσεται σε ετήσια βάση, αφορά στην εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. Σημειώνεται ότι το 2017 η ελληνική πολιτεία νομοθέτησε μηχανισμό για την εξωτερική, ανεξάρτητη παρακολούθηση της εφαρμογής της συγκεκριμένης Σύμβασης και ανέθεσε την αρμοδιότητα αυτή στον Συνήγορο του Πολίτη.

Ανάμεσα στα προβλήματα που διαπιστώνονται είναι η προσβασιμότητα των ΑΜΕΑ στα μέσα μαζικής μεταφοράς, κυρίως λεωφορεία και τρόλεϊ που λόγω παλαιάς κατασκευής έχουν στενούς χώρους και κακή συντήρηση και δεν παρέχουν διασφάλιση για την έγκαιρη και ασφαλή μετακίνηση. Ακόμα και για τα νεότερα οχήματα που φέρουν ειδικές ράμπες έχουν διατυπωθεί παράπονα στον Συνήγορο ότι πολλές φορές δεν λειτουργούν λόγω κακής συντήρησης, ενώ οι στάσεις των λεωφορείων στην πλειονότητά τους δεν είναι κατάλληλα διαμορφωμένες, ώστε να είναι προσβάσιμες. Αντίθετα, τα μέσα σταθερής τροχιάς ως πιο σύγχρονα βρίσκονται σε καλύτερο επίπεδο. Στη σωστή κατεύθυνση κρίνεται η προσθήκη πινακίδων πληροφόρησης στις στάσεις, αλλά δεν απευθύνεται σε όλες τις κατηγορίες ΑΜΕΑ, όπως τους τυφλούς.

Την ίδια ώρα, οι θεσπισμένες ειδικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία σε κοινόχρηστους χώρους που προορίζονται για την κυκλοφορία πεζών συχνά δεν εφαρμόζονται είτε λόγω των κλίσεων είτε λόγω της στενότητας ή ανυπαρξίας πεζοδρομίων. Αδυναμία πρόσβασης έχουν και πολλά δημόσια κτίρια, μεταξύ των οποίων ακόμα και δικαστήρια, παρά το γεγονός ότι κρίνεται αναγκαία η ειδική μέριμνα για την πρόσβαση των ΑΜΕΑ στην παροχή νομικών πληροφοριών και υπηρεσιών ώστε να διασφαλιστεί το δικαίωμα πραγματικής πρόσβασης στη δικαιοσύνη.

Στην εργασία σημειώνεται ότι οι υποθέσεις που αφορούν διάκριση λόγω αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης εμφανίζουν σταδιακή αύξηση ενώ αφορούν λιγότερο τον ιδιωτικό και περισσότερο τον δημόσιο τομέα. Επίσης, ενώ με νόμο του 1998 ορίζονται συγκεκριμένες ποσοστώσεις για τις προσλήψεις ατόμων με αναπηρία στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, οι ποσοστώσεις αυτές έχουν εξαιρετικά περιορισμένη εφαρμογή στον ιδιωτικό τομέα.

Εξάλλου, με τις αλλεπάλληλες αλλαγές στην ασφαλιστική νομοθεσία, λόγω της δημοσιονομικής προσαρμογής, η θέση των πολιτών με αναπηρία έχει επιδεινωθεί, επειδή μειώθηκαν στην ουσία τα κατώτατα ποσά συντάξεων και ταυτόχρονα μειώθηκε ή εξαλείφθηκε το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΑΣ) που συμπλήρωνε τις συντάξεις. Εξίσου σοβαρό, όμως, κρίνεται και το πρόβλημα της συρρίκνωσης των δικαιούχων, λόγω των αλλαγών που επήλθαν στους κανόνες απόδοσης ποσοστών αναπηρίας και την εφαρμογή τους. Πρόσωπα που επί χρόνια λάμβαναν σύνταξη αναπηρίας ή προνοιακό επίδομα βρέθηκαν να στερούνται εισόδημα ή να λαμβάνουν μικρότερη σύνταξη.

Σχετικά με την πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα υγείας διαπιστώνεται ότι οι υπηρεσίες υγείας δεν εξειδικεύονται σε παροχές πρόληψης και αποκατάστασης των ΑΜΕΑ, αλλά είναι περισσότερο εστιασμένες στις ανάγκες πιστοποίησης της αναπηρίας. Επίσης, το κόστος συμμετοχής στη φαρμακευτική δαπάνη είναι αρκετά υψηλό.

Αναφορά γίνεται και στην πρόσβαση στο ψηφιακό περιβάλλον, η οποία στην πράξη δεν διασφαλίζεται, καθώς διαπιστώνεται ότι ελάχιστες ιστοσελίδες είναι πλήρως προσβάσιμες για ΑΜΕΑ. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα παρουσιάζεται ο ΟΑΕΔ. Μολονότι οι αιτήσεις των υποψήφιων δικαιούχων για τα προγράμματα κοινωφελούς χαρακτήρα υποβάλλονται αποκλειστικά με ηλεκτρονικό τρόπο μέσω της διαδικτυακής πύλης του ΟΑΕΔ, απουσιάζουν οι κατάλληλες μορφές υποστήριξης για τα άτομα με αναπηρία.

Η υποστήριξη των παιδιών

Σε σχέση με τα παιδιά, σημειώνεται ότι η εθνική νομοθεσία και οι εφαρμοζόμενες πολιτικές προστατεύουν σε έναν ορισμένο βαθμό το παιδί με αναπηρία, ιδίως στο πλαίσιο της επιδοματικής/προνοιακής και της εκπαιδευτικής πολιτικής, χωρίς ωστόσο στην πράξη να ανταποκρίνονται στο εύρος και το πλήρες περιεχόμενο των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων του. Επίσης, έχει διαπιστωθεί η γενικότερη έλλειψη ενός πλαισίου υπηρεσιών ψυχικής υγείας και κοινωνικής προστασίας, ιδίως σε επίπεδο πρόληψης, καθώς και η έλλειψη εξειδικευμένων υποστηρικτικών υπηρεσιών και προγραμμάτων για τα παιδιά και τις οικογένειές τους. Τα παραπάνω, σημειώνει ο Συνήγορος του Πολίτη, μειώνουν την κοινωνική προστασία των παιδιών και τα καθιστούν ευάλωτα στην παραμέληση, την εγκατάλειψη και την ιδρυματοποίηση.

Επίσης, από αναφορές στην ανεξάρτητη Αρχή προκύπτει συχνά δυσχέρεια αποδοχής παιδιών με αναπηρία σε δημοτικούς βρεφονηπιακούς σταθμούς, με συνήθη αιτιολογία για τη μη αποδοχή τους την έλλειψη κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού. Ωστόσο, η αδυναμία έγκαιρης ένταξης των παιδιών αυτών σε βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς σημειώνεται ότι εμποδίζει την πρώιμη συμπερίληψή τους στη μαθησιακή διαδικασία μαζί με τους συνομηλίκους τους, δυσχεραίνει την αναγκαία υποστήριξη των εργαζόμενων γονέων τους και αυξάνει τις προϋποθέσεις για έναν μελλοντικό αποκλεισμό.

Στις άλλες βαθμίδες σχολικής εκπαίδευσης εντοπίζεται ότι στην πράξη δεν έχει καταστεί δυνατή η λειτουργία ενός συστήματος συνεκπαίδευσης μεταξύ γενικών και ειδικών σχολείων, ενώ διαπιστώνονται προβλήματα σε σχέση με την οργάνωση, τους πόρους, το ανθρώπινο δυναμικό, τις μεθόδους διδασκαλίας, το εκπαιδευτικό υλικό, τις αντιλήψεις και τις πρακτικές στην εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία.

Εξάλλου, όσον αφορά στο παράρτημα ΑΜΕΑ Λεχαινών του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, για το οποίο νέα βίντεο έχουν αναρτηθεί σε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες, ο Συνήγορος σημειώνει ότι διενήργησε αυτοψία το 2018 και στην τελευταία επίσκεψή του παρατήρησε σημαντική βελτίωση στο Ίδρυμα, καθώς δεν παρατηρούνται μηχανικές καθηλώσεις με ιμάντες, έχει ελαχιστοποιηθεί η χρήση κουβουκλίων και η φαρμακευτική καταστολή. Οι αλλαγές οφείλονται ιδίως στην εφαρμογή πιλοτικού προγράμματος παρέμβασης προς την κατεύθυνση της αποϊδρυματοποιήσης από το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού. Ωστόσο, η ανεξάρτητη αρχή αναφέρει ότι το πιλοτικό πρόγραμμα έχει περιορισμένη χρονική διάρκεια, με συνέπεια να δημιουργείται ανησυχία για πιθανή επαναφορά των φιλοξενούμενων παιδιών στην προγενέστερη κατάσταση.

Πρόσφυγες ΑΜΕΑ

Ειδική αναφορά γίνεται για τα άτομα με αναπηρία που βρέθηκαν στην Ελλάδα με τα πρόσφατα προσφυγικά ρεύματα. Ο Συνήγορος του Πολίτη εξηγεί ότι η νομοθεσία περιέχει ειδική μέριμνα για τον εντοπισμό και την προστασία των ατόμων με αναπηρία κατά την είσοδο και την εξέταση του αιτήματος ασύλου τους, ωστόσο διαπιστώνεται ότι κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας προκύπτουν προβλήματα, όπως η ανεπάρκεια ή πλήρης έλλειψη κατάλληλων προνοιακών δομών, η διαβίωση σε συχνά ακατάλληλες συνθήκες στα νησιά, καθώς και οι καθυστερήσεις των γνωματεύσεων περί ευαλωτότητας του κλιμακίου ιατρικού ελέγχου και ψυχοκοινωνικής στήριξης, με αποτέλεσμα τις καθυστερήσεις την παραπομπή των ευάλωτων στην κανονική διαδικασία του ασύλου στην ενδοχώρα.

Επίσης, στο πλαίσιο της διοικητικής κράτησης αλλοδαπών ενόψει αναγκαστικής επιστροφής στις χώρες καταγωγής τους έχει διαπιστωθεί η κράτηση σε προαναχωρησιακά κέντρα και ατόμων με ασθένειες, ιδιαίτερα ψυχικές χωρίς πάντα να διασφαλίζεται η κατάλληλη ψυχιατρική μέριμνα και παρακολούθηση.

ΦΩΤΟ EUROKINISSI

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΕΓΙΝΑΝ ΠΡΟΣΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΣΥΛΛΗΨΕΙΣ 28 Οκτ 2020 | 12:21

Θεσσαλονίκη 28η Οκτωβρίου: Επεισόδια προκάλεσαν εθνικιστές - Τραυματίστηκε αστυνομικός [εικόνες - βίντεο]

Μικρής έκτασης επεισόδια σημειώθηκαν στις 10.30 το πρωί στην Ηλιούπολη Θεσσαλονίκης μεταξύ εθνικιστών και αστυνομικών.

ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΔΙΑΦΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ 28 Οκτ 2020 | 12:21

Κορονοϊός-Πάτρα: Αγνόησαν την απαγόρευση και ήθελαν κάνουν "παρέλαση" - Ένταση με δυνάμεις της ΕΛΑΣ [Βίντεο]

Παρά την απαγόρευση πραγματοποίησης παρελάσεων λόγω κορονοϊού ομάδα ατόμων δτην Πάτραμε Ι.Χ. και δίκυκλα επιχειρεί να κάνει μηχανοκίνητη πορεία.

"ΥΠΕΡΒΑΙΝΕΙ ΚΑΘΕ ΕΜΠΟΔΙΟ" 28 Οκτ 2020 | 11:58

Σακελλαροπούλου: Η ιστορία μας διδάσκει ότι η πατρίδα μας δυναμώνει όταν είναι ενωμένη

Η Κατερίνα Σακελλαροπούλου κατέθεσε στεφάνι στο Ηρώο του Γ' Σώματος Στρατού. Άδειο το Σύνταγμα και χωρίς παρέλαση.

ΤΑ ΞΗΜΕΡΩΜΑΤΑ 28 Οκτ 2020 | 11:54

Τραγωδία στο Νάυπλιο: ΙΧ έπεσε σε μαντρότοιχο και πήρε φωτιά - Νεκρός ένας 26χρονος [Βίντεο]

Τροχαίο δυστύχημα, με θύμα έναν 26χρονο, σημειώθηκε σήμερα τα ξημερώματα στο 4ο χιλιόμετρο επαρχιακής οδού Ναυπλίου- Τολού.

28 Οκτ 2020 | 11:35

"Καλλιστώ": Τη σύλληψη του πλοιάρχου του εμπορικού "Maersk Launceston" ζήτησε ο εισαγγελέας

Σύλληψη του Πολωνού πλοιάρχου του φορτηγού πλοίου μεταφοράς κοντέινερ Maersk Launceston για πρόκληση ναυαγίου από αμέλεια μετά τη σύγκρουση με το "Καλλιστώ".

«ΟΧΙ, ΤΟ ΠΙΟ ΗΧΗΡΟ ΜΗΝΥΜΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ» 28 Οκτ 2020 | 11:14

28 Οκτωβρίου: Το συγκινητικό μήνυμα του πιλότου του F-16 - "Αθάνατες οι τολμηρές Ελληνικές ψυχές" [Βίντεο]

Το μήνυμα του πιλότου της ομάδας "Ζευς" σε όλη την Ελλάδα "από την Ορεστιάδα ως το Καστελόριζο".

«5.000 ΜΕ 6.000 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ» 28 Οκτ 2020 | 10:38

Εφιαλτικό "καμπανάκι" από Δερμιτζάκη: Φοβάμαι ότι μπορεί να ζήσουμε στην Ελλάδα σκηνές Ιταλίας

"Φοβάμαι ότι μπορεί να ζήσουμε στην Ελλάδα σκηνές Ιταλίας με 5.000 και 6.000 κρούσματα την ημέρα" προειδοποίησε ο Μανώλης Δερμιτζάκης.

ΠΤΗΣΕΙΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΚΑΙ ΕΛΙΚΟΠΤΕΡΩΝ 28 Οκτ 2020 | 10:26

28η Οκτωβρίου: Υπό την αυστηρή τήρηση των μέτρων προστασίας οι εκδηλώσεις

Χωρίς στρατιωτικές και μαθητικές παρελάσεις εορτάζεται η φετινή επέτειος της 28ης Οκτωβρίου.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΠΟΥ ΣΥΓΚΙΝΟΥΝ 28 Οκτ 2020 | 09:36

28 Οκτωβρίου 1940: Γράμματα από το μέτωπο - "Μας εδόθη η τιμή να λάβουμε πρώτοι μέρος στα μάχας"

Οι περιγραφές από το μέτωπο του πολέμου αλλά και τα νοσοκομεία κυριαρχούν στα γράμματα που έστελναν οι στρατιώτες στις οικογένειές τους το 1940.

ΕΠΙ ΠΟΔΟΣ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ 28 Οκτ 2020 | 08:31

"Κίρκη": Ξεκίνησε η κακοκαιρία από τα νοτιοδυτικά - Πού και πότε θα χτυπήσουν τα έντονα καιρικά φαινόμενα

Η κακοκαιρία Κίρκη έχει αρχίσει να επηρεάζει τα νοτιοδυτικά τμήματα της χώρας μας.

ΚΟΚΚΙΝΙΖΕΙ Ο ΧΑΡΤΗΣ 28 Οκτ 2020 | 08:16

Κορονοϊός: Σπάνε όλα τα ρεκόρ τα κρούσματα - Ένα βήμα πριν από το lockdown η Θεσσαλονίκη

Η χειρότερη μέρα χθες για την πανδημία στην Ελλάδα - Ο κορονοϊός απειλεί με λουκέτο τη Θεσσαλονίκη

80 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ 40 28 Οκτ 2020 | 08:15

28 Οκτωβρίου 1940: Οταν όλοι ξεκίνησαν με το "χαμόγελο στα χείλη" για το μέτωπο [Εικόνες - βίντεο]

Οι Αθηναίοι την 28η Οκτωβρίου 1940 βγήκαν στους δρόμους με ενθουσιασμό - "Τραγουδούν, γελούν, κάνουν σαν παιδιά που ξεκινούν για μια ευχάριστη εκδρομή".

ΜΟΛΙΣ 22 ΕΤΩΝ Ο ΥΠΟΠΤΟΣ 27 Οκτ 2020 | 22:51

Διπλό έγκλημα στα Χανιά: Αυτός είναι ο άνδρας που αναζητείται για τη δολοφονία του ηλικιωμένου ζευγαριού [εικόνες]

Οι Αρχές εκτιμούν ότι ο ύποπτος δολοφόνησε το ζευγάρι στα Χανιά για να το ληστέψει.