Έντεκα εκκενώσεις καταλήψεων μέσα σε πέντε χρόνια τροφοδοτούν το "σκληρό αντιεξουσιαστικό πυρήνα" της Θεσσαλονίκης. Δύο από αυτές, το πρώην στέκι του Βιολογικού και η Libertatia, φέρεται να συνδέονται με την τριπλή δολοφονική επίθεση στα γραφεία των στελεχών της Νέας Δημοκρατίας, που είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο της μητέρας της πολιτεύτριας Αφροδίτης Νέστορα.
Τουλάχιστον πέντε άτομα που αποτυπώνονται σε βιντεοληπτικό υλικό να κινούνται ανάμεσα στα σημεία των τριών εμπρησμών, αναζητούνται από την Αντιτρομοκρατική Υπηρεσία μέσα σε μια "δεξαμενή" περίπου 30 υπόπτων ηλικίας 25 έως 30 ετών με παρουσία σε καταλήψεις της πόλης.
Εμπρησμοί, συμπλοκές με αστυνομικούς κατά τη διάρκεια συγκεντρώσεων και άλλες ενέργειες που απασχολούν τις αρχές στη συμπρωτεύουσα, σύμφωνα με αρμόδιους αξιωματικούς έχουν ως "πρωταγωνιστές", πρόσωπα τα οποία έχουν εκδιωχθεί από στέκια και καταλήψεις μετά τις αλλεπάλληλες επιχειρήσεις εκκενώσεων.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, μόνο τα τελευταία δύο χρόνια, έχουν πραγματοποιηθεί συνολικά οκτώ εκκενώσεις καταλήψεων σε όλη τη χώρα. Σε αυτές τις επιχειρήσεις έχουν συλληφθεί 13 άτομα. Οι επτά από τις εκκενώσεις, έλαβαν χώρα το 2025.
"Στη Θεσσαλονίκη πριν από τρία χρόνια υπήρχαν δεκάδες καταλήψεις, με σκληρά άτομα που χρησιμοποιούσαν ως ορμητήρια αυτές τις καταλήψεις. Υπήρχαν καταλήψεις ενεργές και πολύ σκληρές μέσα στο Πανεπιστήμιο. Σήμερα το Πανεπιστήμιο κλείνει στις 22:00 το βράδυ για όλα. Αυτά όλα δεν υπάρχουν", ανέφερε με νόημα ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.
Μόνο στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, οι αρχές είχαν εκκενώσει την τελευταία τετραετία, καταλήψεις στο πρώην Στέκι Βιολογικού, στο αυτοδιαχειριζόμενο κυλικείο Ιατρικής και στη Σχολή Θετικών Επιστημών.
Καθοδηγητές… "παλιάς κοπής"
Κοινή παρουσία σε αυτές τις καταλήψεις φέρεται να έχουν παλιοί γνώριμοι των αρχών, αλλά και το "νέο αίμα" των αχαρτογράφητων προσώπων. Οι πρώτοι λειτουργούν ως στρατολογητές ενώ οι δεύτεροι σύμφωνα με αρμόδιους αξιωματικούς "γεμίζουν" τη δεξαμενή του αντιεξουσιαστικού χώρου. Είναι ενδεικτικό ότι στις επιχειρήσεις εκκενώσεων οι προσαγωγές κατά ένα ποσοστό που αγγίζει το 70% αφορούν άτομα άγνωστα στις αρχές, ηλικίας από 15 έως 25 χρόνων.
Το "νέο αίμα", σύμφωνα με αξιωματικούς της ΕΛ.ΑΣ., συντονίζεται, όπως έχει διδάξει το παρελθόν από "παλιό" κέντρο, που κατευθύνει και καθοδηγεί στην εκδήλωση επιθέσεων. Οι αρμόδιοι αξιωματικοί δεν αποκλείουν να υπάρχει κεντρικός συντονισμός αυτών των μικρών ομάδων, οι οποίες έχουν αξιολογηθεί επιχειρησιακά, και ανάλογα προβαίνουν σε χαμηλού αλλά και αναβαθμισμένου χαρακτήρα ενέργειες, όπως από το σπάσιμο μιας τζαμαρίας έως τις εμπρηστικές επιθέσεις με τα γκαζάκια ή καταδρομικά χτυπήματα.
"Υπάρχουν νοσταλγοί της παλιάς κατάστασης. Άτομα πολύ εκ των οποίων είναι και εγκληματίες και έχουν θητεύσει στις φυλακές. Προφανώς οι ίδιοι δεν εμφανίζονται χωρίς όμως να έχουν αλλάξει την ιδεολογία της βίας και του μίσους. Αυτοί λοιπόν βάζουν μικρά παιδία, νέα παιδιά να δράσουν με αυτό τον τρόπο. Να όμως που και τα γκαζάκια σκοτώνουν", σημείωνε μετά τους δολοφονικούς εμπρησμούς, ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.
Τρεις εκκενώσεις
Στο μικροσκόπιο της Αντιτρομοκρατικής για τον πυρήνα των εμπρηστών βρίσκεται η κατάληψη της Libertatia που λειτουργούσε για χρόνια σε διατηρητέο κτίριο στη Λεωφόρο Στρατού. Τον Ιανουάριο του 2018, ο χώρος είχε καταστραφεί σχεδόν ολοσχερώς από εμπρησμό που σημειώθηκε στο περιθώριο συλλαλητηρίου για το Μακεδονικό.
Η πρώτη επιχείρηση της Αστυνομίας είχε πραγματοποιηθεί στις 23 Αυγούστου του 2020, λίγες ημέρες μετά από την εκκένωση μίας άλλης κατάληψης της πόλης, της Terra Incognita. Οι αρχές είχαν προχωρήσει σε 12 προσαγωγές ατόμων που βρίσκονταν στον χώρο και εκτελούσαν εργασίες.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, στις 28 Αυγούστου του 2024, η ΕΛ.ΑΣ. προχώρησε σε νέα επιχείρηση έπειτα από καταγγελία για παράνομες οικοδομικές εργασίες στο διατηρητέο κτίριο κατά την οποία προσήχθησαν τουλάχιστον 10–11 άτομα.
Παρά το γεγονός ότι ο χώρος σφραγίστηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες, στις 25 Σεπτεμβρίου του 2024, πραγματοποιήθηκε για τρίτη φορά εκκένωση, καθώς άτομα του αντιεξουσιαστικού χώρου προχώρησαν σε ανακατάληψη του κτιρίου. Κατά την επιχείρηση της Αστυνομίας προσήχθησαν 19 άτομα, με τα τέσσερα να συλλαμβάνονται για παράβαση της νομοθεσίας περί όπλων και κατά περίπτωση για διατάραξη κοινής ειρήνης και περί προστασίας αρχαιοτήτων. Οι κατηγορούμενοι, ηλικίας 24 έως 29 ετών βρίσκονται έκτοτε στο μικροσκόπιο των αρχών.
Κατάληψη... 34 ετών
Από το 1987 μέχρι και το 2021, το πρώην Στέκι του Βιολογικού στο ισόγειο του κτιρίου του Τμήματος Βιολογίας της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΑΠΘ, αποτελούσε μία από τις μακροβιότερες καταλήψεις σε ελληνικό πανεπιστήμιο.
Τα ξημερώματα της 31ης Δεκεμβρίου 2021 πραγματοποιήθηκε αιφνιδιαστική επιχείρηση της ΕΛ.ΑΣ. κατά την οποία όμως δεν εντοπίστηκαν άτομα στον χώρο. Μεταξύ άλλων κατασχέθηκαν: κράνη, ξύλινα κοντάρια, μπουκάλια και δοχεία με εύφλεκτα υλικά.
Άμεσα ξεκίνησαν εργασίες κατεδάφισης εσωτερικών κατασκευών που είχαν δημιουργηθεί κατά τη διάρκεια της κατάληψης, ενώ η Πρυτανεία ανακοίνωσε ότι ο χώρος θα μετατρεπόταν σε βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών. Αυτές οι εργασίες πυροδότησαν κύμα αντιδράσεων και παρουσία των... ΜΑΤ για την ασφαλή ολοκλήρωση της βιβλιοθήκης. Για σχεδόν δύο μήνες, τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2022, στους χώρους του εργοταξίου σημειώθηκαν επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων.
Εκκενώσεις καταλήψεων
- 2025: 7 εκκενώσεις, 12 συλλήψεις
- 2026: 1 εκκένωση, 1 σύλληψη