26 χρόνια χωρίς την Μελίνα Μερκούρη: Η Ευρωπαία που γεννήθηκε και πέθανε Ελληνίδα

Μια γυναίκα που έλαμψε σε όλο τον κόσμο, μια ανεπανάληπτη προσωπικότητα που η μνήμη της τιμάται το 2020 με ποικίλες εκδηλώσεις.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Μελίνα

Το 2020 είναι αφιερωμένο στην "τελευταία Ελληνίδα θεά", όπως όλοι αποκαλούν τη Μελίνα Μερκούρη που πέθανε σαν σήμερα 6 Μαρτίου 1994. Η Μελίνα Μερκούρη, η Μελίνα όλων των Ελλήνων και των ξένων, που χαρακτηρίστηκε ως μία από τις σημαντικότερες Ελληνίδες του 20ου αιώνα, γεννήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 1920. Όπως έχει ανακοινώσει το Υπουργείο Πολιτισμού, κατά τη διάρκεια της χρονιάς θα πραγματοποιηθεί ένα πλήθος εκδηλώσεων σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μελίνα Μερκούρη.

Από τις πλέον εμβληματικές προσωπικότητες που ταυτίστηκαν με τον ελληνικό πολιτισμό, γνωστή με το μικρό της όνομα εντός και εκτός των συνόρων της χώρας, η ψηλόλιγνη Μελίνα με το βροντερό γέλιο και τον αλέγκρο χαρακτήρα, διέγραψε μια λαμπερή πορεία τόσο στη μεγάλη οθόνη όσο και στην πολιτική σκηνή, ενώ το όνομά της συνδέθηκε με τον αγώνα για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα.

26 χρόνια χωρίς την Μελίνα Μερκούρη: Η Ευρωπαία που γεννήθηκε και πέθανε Ελληνίδα

Μια Ευρωπαία που γεννήθηκε και πέθανε Ελληνίδα

Η Μελίνα Μερκούρη, ήταν μια Ευρωπαία που γεννήθηκε και πέθανε Ελληνίδα, που έλαμψε στο θέατρο και τον κινηματογράφο, που η χούντα της αφαίρεσε την ελληνική ιθαγένεια για τον αντιδικτατορικό της αγώνα, η γυναίκα που οραματίστηκε την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, άντεξε 16 ανασχηματισμούς ως υπουργός Πολιτισμού των κυβερνήσεων Ανδρέα Παπανδρέου και ίδρυσε τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα.

Η Ελληνίδα που συγκίνησε τον κόσμο υπήρξε μία από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου και ηγετική μορφή του αντιδικτατορικού αγώνα. Ήταν η γυναίκα που έκανε γνωστή στα πέρατα του κόσμου την Ελλάδα όσο καμία άλλη. Η Μελίνα του "Ποτέ την Κυριακή" που αναστάτωσε τις Κάννες με το συρτάκι, η Μελίνα του αντιδικτατορικού αγώνα που ενόχλησε τους συνταγματάρχες σε βαθμό που της αφαίρεσαν την ιθαγένεια, η Μελίνα των Γλυπτών του Παρθενώνα που διεκδίκησε την επιστροφή τους μέχρι το θάνατο της, η Αμαλία -- Μαρία (όπως τη βάφτισαν) Μερκούρη, η υπουργός Πολιτισμού των κυβερνήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου.

Σπάνια ένας άνθρωπος, μόνο με το μικρό του όνομα, μένει στη συνείδηση του κόσμου και η Μελίνα Μερκούρη το είχε καταφέρει. Ήταν η Μελίνα της "Στέλλας", η Ίλια στα "Παιδιά του Πειραιά", η "Μήδεια", η "Φαίδρα", η παρηκμασμένη σταρ Αλεξάνδρα ντελ Λάγκο στο θεατρικό "Γλυκό πουλί της νιότης".

Πίστευε ακράδαντα ότι "ο πολιτισμός είναι η βαριά βιομηχανία μας". Ότι είναι ένα σοβαρό εξαγώγιμο προϊόν και ότι έχει μεγάλη σημασία και αξία η ανάδειξή του. "Η Ελλάδα πρέπει να πρωταγωνιστεί για τον Πολιτισμό. Η Ελλάδα αυτό είναι. Η κληρονομιά της, η περιουσία της. Και αν το χάσουμε αυτό δεν είμαστε κανείς" είχε πει η ίδια σε μια συνέντευξη της στην ΕΡΤ.

Μελίνα

Ο αγώνας για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα

Οραματιζόταν μέχρι τον θάνατό της την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο. Η ίδια ξεκίνησε την εκστρατεία θίγοντας το θέμα επίσημα στη Διεθνή Διάσκεψη Υπουργών Πολιτισμού της UNESCO τον Ιούλιο του 1982 στο Μεξικό. "Πρέπει να καταλάβετε τι σημαίνουν τα Γλυπτά του Παρθενώνα για μας", δήλωνε. "Είναι το καμάρι μας. Είναι οι θυσίες μας. Είναι το υπέρτατο σύμβολο ευγένειας. Είναι φόρος τιμής στη δημοκρατική φιλοσοφία. Είναι η φιλοδοξία και το όνομά μας. Είναι η ουσία της ελληνικότητάς μας". Και τόνιζε "Αν με ρωτήσετε εάν θα ζω όταν τα Γλυπτά του Παρθενώνα επιστρέψουν στην Ελλάδα, σας λέω πως ναι, θα ζω. Αλλά κι αν ακόμη δεν ζω πια, θα ξαναγεννηθώ".

Προκειμένου να υποβοηθηθεί το αίτημα της επιστροφής των Γλυπτών, το 1989 προκήρυξε διαγωνισμό για την κατασκευή ενός νέου Μουσείου της Ακρόπολης, δίνοντας παράλληλα έμφαση στις εργασίες αναστήλωσης της Ακρόπολης αλλά και στη διάσωση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Το 1983 έθεσε το ερώτημα "Πώς είναι δυνατόν μια κοινότητα που στερείται την πολιτιστική της διάσταση να μπορεί να αναπτυχθεί;" ενώπιον των υπουργών Πολιτισμού της τότε ΕΟΚ, σημειώνοντας πως ο πολιτισμός "είναι η ψυχή της κοινωνίας" και πως η ευρωπαϊκή ταυτότητα "βρίσκεται ακριβώς στο σεβασμό της ιδιαιτερότητας και στο να δημιουργήσουμε ένα παράδειγμα ζωντανό μέσα από ένα διάλογο των πολιτισμών της Ευρώπης. Η φωνή μας είναι καιρός να ακουστεί με την ίδια δύναμη όπως αυτή των τεχνοκρατών. Ο πολιτισμός, η τέχνη και η δημιουργία, δεν είναι λιγότερο σημαντικά από το εμπόριο, την οικονομία, την τεχνολογία". Έτσι ξεκίνησε ο θεσμός της "Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης", που υλοποιήθηκε το 1985 με πρώτη Πολιτιστική Πρωτεύουσα την Αθήνα.

Μελίνα

"Στέλλα", "Φαίδρα", "Ilya darling"

Γεννημένη τον Οκτώβριο του 1920 η Μελίνα Μερκούρη ήταν η αγαπημένη εγγονή του δημάρχου Αθηναίων Σπύρου Μερκούρη και κόρη του βουλευτή της ΕΔΑ και υπουργού Σταμάτη Μερκούρη. Σπούδασε θέατρο στη Δραματική Σχολή του Εθνικού (1943-46) και έκανε το ντεμπούτο της στη σκηνή το 1945 με το ρόλο της Λαβίνια στο έργο του Ευγένιου Ο' Νηλ "Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα" (θίασος Κατερίνας, θέατρο "Κεντρικόν").. Η πρώτη της όμως μεγάλη επιτυχία έρχεται με το "Λεωφορείον ο πόθος" του Τένεσι Ουίλιαμς, παράσταση του "θεάτρου τέχνης", όπου ερμηνεύει τον ρόλο της Μπλάνς Ντιμπουά (1949). Συνεχίζει τη συνεργασία της με τον Κάρολο Κουν και το "Θέατρο Τέχνης" και εμφανίζεται σε έργα των Άλντους Χάξλεϊ, Άρθουρ Μίλερ, Φίλιπ Τζόρνταν και Αντρέ Ρουσέν.

Ακολουθεί μια περίοδος που ζει στο Παρίσι, όπου εμφανίζεται σε μπουλβάρ των Ζακ Ντεβάλ και Μαρσέλ Ασάρ. Εκεί γνωρίζει τον Ζαν Κοκτώ, τον Ζαν Πωλ Σαρτρ, την Κολέτ και τη Φρανσουάζ Σαγκάν. Το 1953 παίρνει το έπαθλο "Μαρίκα Κοτοπούλη". Δύο χρόνια αργότερα, με την επιστροφή της στην πατρίδα, της γίνεται η πρόταση να πρωταγωνιστήσει στη "Στέλλα" του Μιχάλη Κακογιάννη. Η εμφάνισή της στο φεστιβάλ Καννών το 1956 θα είναι μοιραία, αφού εκεί θα γνωρίσει τον Αμερικανό σκηνοθέτη Ζυλ Ντασσέν, κατοπινό σύντροφό της διά βίου, ο οποίος και τη σκηνοθέτησε στις ταινίες "Ποτέ την Κυριακή" (1960), "Φαίδρα" (1962), "Τοπκαπί" (1964) και "A Dream of Passion" (1978).

Με τον ρόλο της Ίλια στο "Ποτέ την Κυριακή" αλλά και τη θεατρική μεταφορά του έργου στη Νέα Υόρκη - Ilya darling, η Μελίνα Μερκούρη αποκτά πλέον διεθνή φήμη. Για τη συμμετοχή της στην ταινία θα πάρει στις Κάννες το βραβείο γυναικείας ερμηνείας (μαζί με την Ζαν Μορό για το Moderato Cantabile).

Μελίνα

Η Μελίνα Μερκούρη πάλεψε για την ανατροπή της χούντας από το εξωτερικό όπου βρισκόταν. Για την αντιδικτατορική της δράση, η χούντα θα της αφαιρέσει την ελληνική ιθαγένεια στις 12 Ιουλίου του 1967. Εκείνη θα απαντήσει με το ιστορικό πλέον: "Γεννήθηκα Ελληνίδα και θα πεθάνω Ελληνίδα".

Με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας γύρισε στην Ελλάδα και πολιτεύτηκε. Εκλέχθηκε με το ΠΑΣΟΚ το 1981 και ανέλαβε καθήκοντα υπουργού Πολιτισμού, αξίωμα που διατήρησε ως το τέλος της πρώτης οκταετίας των κυβερνήσεων Παπανδρέου. Στην είδηση του θανάτου της, στις 6 Μαρτίου του 1994, ο διεθνής Τύπος προέβη σε αναλυτικά αφιερώματα για τη ζωή της, ενώ στο Μπρόντγουεϊ τα θέατρα παρέμειναν κλειστά την ώρα που πάνω από ένα εκατομμύριο συγκινημένοι πολίτες την συνόδευαν στην τελευταία της κατοικία, στο Α΄ Νεκροταφείο. Κηδεύτηκε με τιμές αρχηγού κράτους.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

19 Σεπ 2021 | 08:34

Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα, Κυριακή 19 Σεπτεμβρίου

Μην ξεχάσετε να στείλετε τις ευχές σας σε όσους και όσες γιορτάζουν

ΠΙΘΑΝΟΤΑΤΑ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 18 Σεπ 2021 | 21:54

Ερχονται ανακοινώσεις για την 3η δόση εμβολίου - Ποιες ομάδες θα λάβουν το sms

Όλα δείχνουν πως μέσα στις επόμενες ημέρες, πιθανά τη Δευτέρα, θα υπάρξουν ανακοινώσεις για την 3η δόση εμβολιασμού κατά του κορονοϊού.

ΔΕΝ ΠΗΡΑΝ ΕΚΤΑΑΣΗ 18 Σεπ 2021 | 21:12

Παύλος Φύσσας: Επεισόδια στη Νίκαια στο τέλος της πορείας με πέτρες και μολότοφ - 8 χρόνια από τη δολοφονία του

Πέτρες, μολότοφ και χημικά στο τέλος της ειρηνικής κα μαζικής πορείας για τον Φύσσα.

Η ΑΠΙΣΤΕΥΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 18 Σεπ 2021 | 20:22

Επέζησε από την πτώση των πύργων στη Νέα Υόρκη - Τον νίκησε ο κορονοϊός στην Κρήτη

Εφυγε από τη ζωή χτυπημένος από τον κορονοϊό, έχοντας ξεγελάσει τον θάνατο στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 18 Σεπ 2021 | 19:42

Κακοκαιρία: Το μπουρίνι "σάρωσε" και τις παραλίες της Χαλκιδικής [Βίντεο]

Το ξανφικό μπουρίνι που κτύπησε το απόγευμα του Σαββάτου τις παραλίες της Χαλκιδικής, προκάλεσε πολλά προβλήματα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΞΑΦΝΙΚΟ ΜΠΟΥΡΙΝΙ 18 Σεπ 2021 | 19:40

Θεσσαλονίκη: Μητέρα και ο 16χρονος γιος της τραυματίστηκαν σε καραμπόλα επτά αυτοκινήτων

Το ξαφνικό μπουρίνι που κτύπησε νωρίς το μεσημέρι του Σαββάτου τη συμπρωτεύουσα, είχε ως συνέπεια να προκληθεί καραμπόλα επτά αυτοκινήτων και τον τραυματισμό ενός 16χρονου και της μητέρας του.

Ο ΔΡΑΣΤΗΣ ΣΥΝΕΛΗΦΘΗ 18 Σεπ 2021 | 19:01

Μυτιλήνη: Σκύλος κακοποιήθηκε άγρια από τον ιδιοκτήτη του - Χτύπησε και 14χρονο που προσπάθησε να τον σταματήσει [Βίντεο]

Ιδιοκτήτης σκύλου στη Μυτιλήνη άρχισε να κτυπά άγρια το κατοικίδιο με κλωτσιές και μπουνιές, ενώ Επιτέθηκε και σε 14χρονο που προσπάθησε να τον σταματήσει.

ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ 18 Σεπ 2021 | 18:59

Παύλος Φύσσας: Οκτώ χρόνια από τη δολοφονία του - Συγκεντρώσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη

Πριν οκτώ χρόνια ο Παύλος Φύσσας έπεφτε νεκρός από το μαχαίρι του Γιώργου Ρουπακιά. Αντιφασιστικές συγκεντρώσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ 18 Σεπ 2021 | 17:59

Κορονοϊός: Αυξημένα τα κρούσματα στην Αττική - Έφτασαν τα 531 - 296 στη Θεσσαλονίκη

Η Αττική κατέγραψε 100 επιπλέον παραπάνω κρούσματα κορονοϊού σε σχέση με την Παρασκευή, φτάνοντας συνολικά το Σάββατο τα 531.

ΣΕ 24 ΩΡΕΣ 18 Σεπ 2021 | 17:33

Κορονοϊός: 2.190 νέα κρούσματα - 37 θάνατοι και 348 διασωληνωμένοι

Στους 37 ανέρχονται οι άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους σήμερα Σάββατο από τον κορονοϊό, 348 είναι διασωληνωμένοι, ενώ τα κρούσματα έφτασαν τα 2.190.

ΣΥΓΚΙΝΗΜΕΝΗ Η ΓΑΛΛΙΔΑ ΠΡΩΤΗ ΚΥΡΙΑ 18 Σεπ 2021 | 17:12

Μπριζίτ Μακρόν και Μαρέβα Μητσοτάκη κοντά στα παιδιά με καρκίνο - Επίσκεψη στο νοσοκομείο "Ελπίδα" [Εικόνες]

Το θαυμασμό τους για τη δύναμη και το κουράγιο των παιδιών και των οικογενειών τους στο νοσοκομείο "Ελπίδα", εξέφρασαν Μπριζιτ Μακρόν και Μαρέβα Μητσοτάκη.

ΚΑΙ ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΑ 18 Σεπ 2021 | 17:00

Άλλαξε ο καιρός στη Θεσσαλονίκη: Μπουρίνι με ισχυρούς ανέμους και βροχή [βίντεο]

Άλλαξε το σκηνικό του καιρού το μεσημέρι του Σαββάτου στη Θεσσαλονίκη με συννεφιά, δυνατό αέρα και βροχή.