Follow us

Σαν σήμερα: Ο Γιωργος Σεφέρης εκφωνεί την ιστορική ομιλία του στα Νόμπελ - Ολη η Ελλάδα σε ένα λόγο

Στις 10 Δεκεμβρίου του 1963, ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης βραβεύεται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας και γίνεται έτσι ο πρώτος Έλληνας που κατακτά αυτήν την κορυφαία διεθνή διάκριση.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Σαν σήμερα: Η ιστορική δήλωση του Γιώργου Σεφέρη κατά της χούντας το 1969

Ο διπλωμάτης και ποιητής Γιώργος Σεφέρης υπήρξε ο πρώτος Έλληνας που τιμήθηκε με Νόμπελ και συγκεκριμένα με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Στις 10 Δεκεμβρίου 1963, στην τελετή απονομής που έγινε στη Στοκχόλμη, παρέλαβε το επίζηλο βραβείο από τον βασιλιά της Σουηδίας Γουσταύο.

Από τη δεκαετία του ‘50 η ποίηση του Σεφέρη ήταν γνωστή και αναγνωρισμένη στο εξωτερικό. Το 1955 και το 1961 ήταν υποψήφιος για το Νόμπελ. Δύο χρόνια αργότερα, οι φήμες έδιναν κι έπαιρναν στην Αθήνα ότι θα ήταν αυτός ο νικητής. Οι φήμες επιβεβαιώθηκαν το μεσημέρι της 24ης Οκτωβρίου, όταν έφθασε στην Αθήνα το τηλεγράφημα της Σουηδικής Ακαδημίας, που ανήγγειλε τη χαρμόσυνη είδηση. Ο Σεφέρης είχε κερδίσει το βραβείο "για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες". Η Σουηδική Ακαδημία είχε ξεπληρώσει ένα χρέος της προς την Ελλάδα, καθώς στο παρελθόν είχε παρακάμψει τις υποψηφιότητες του Νίκου Καζαντζάκη και του Άγγελου Σικελιανού.

Στις 10 Δεκεμβρίου έγινε η τελετή απονομής των βραβείων Νόμπελ και το ίδιο βράδυ ο Σεφέρης εκφώνησε ένα σύντομο λόγο στο δείπνο που παρατέθηκε για τους νομπελίστες στο Δημαρχείο της Στοκχόλμης, ενώ την επομένη έδωσε διάλεξη στη Σουηδική Ακαδημία. Στην ομιλία του συνόψισε τις πεποιθήσεις του για την άμεση και αδιάσπαστη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας από την αρχαιότητα ως τη σημερινή εποχή: " …Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα…".

Σαν σήμερα: Ο Γιωργος Σεφέρης εκφωνεί την ιστορική ομιλία του στα Νόμπελ - Ολη η Ελλάδα σε ένα λόγο

Η Ομιλία του Γιώργου Σεφέρη

Τούτη την ώρα αισθάνομαι πως είμαι ο ίδιος μια αντίφαση. Αλήθεια, η Σουηδική Ακαδημία έκρινε πως η προσπάθειά μου σε μια γλώσσα περιλάλητη επί αιώνες, αλλά στην παρούσα μορφή της περιορισμένη, άξιζε αυτή την υψηλή διάκριση. Θέλησε να τιμήσει τη γλώσσα μου, και να – εκφράζω τώρα τις ευχαριστίες μου σε ξένη γλώσσα*. Σας παρακαλώ να μου δώσετε τη συγγνώμη που ζητώ πρώτα- πρώτα από τον εαυτό μου.

Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά· κανόνας της είναι η δικαιοσύνη.

Στην αρχαία τραγωδία, την οργανωμένη με τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος που ξεπερνά το μέτρο πρέπει να τιμωρηθεί από τις Ερινύες. O ίδιος νόμος ισχύει και όταν ακόμη πρόκειται για φυσικά φαινόμενα: "Ήλιος ουχ υπερβήσεται μέτρα" λέει ο Ηράκλειτος· "ει δε μη, Ερινύες μιν Δίκης επίκουροι εξευρήσουσιν"**.
Συλλογίζομαι πως δεν αποκλείεται ολωσδιόλου να ωφεληθεί ένας σύγχρονος επιστήμων, αν στοχαστεί τούτο το απόφθεγμα του Ίωνα φιλοσόφου. Όσο για μένα συγκινούμαι παρατηρώντας πως η συνείδηση της δικαιοσύνης είχε τόσο πολύ διαποτίσει την ελληνική ψυχή, ώστε να γίνει κανόνας και του φυσικού κόσμου. Και ένας από τους διδασκάλους μου, των αρχών του περασμένου αιώνα, γράφει: "…θα χαθούμε, γιατί αδικήσαμε…"***.

Αυτός ο άνθρωπος ήταν αγράμματος· είχε μάθει να γράφει στα τριάντα πέντε χρόνια της ηλικίας του. Αλλά στην Ελλάδα των ημερών μας, η προφορική παράδοση πηγαίνει μακριά στα περασμένα όσο και η γραπτή. Το ίδιο και η ποίηση. Είναι για μένα σημαντικό το γεγονός ότι η Σουηδία θέλησε να τιμήσει και τούτη την ποίηση και όλη την ποίηση γενικά, ακόμη και όταν αναβρύζει ανάμεσα σ’ ένα λαό περιορισμένο. Γιατί πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα – και τι θα γινόμασταν, αν η πνοή μας λιγόστευε; Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης – κι ένας Θεός το ξέρει αν τα δεινά μας δεν τα χρωστάμε στη στέρηση εμπιστοσύνης.
Παρατήρησαν, τον περασμένο χρόνο, γύρω από τούτο το τραπέζι, την πολύ μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις ανακαλύψεις της σύγχρονης επιστήμης και στη λογοτεχνία· παρατήρησαν πως ανάμεσα σ’ ένα αρχαίο ελληνικό δράμα και ένα σημερινό η διαφορά είναι λίγη. Ναι, η συμπεριφορά του ανθρώπου δε μοιάζει να έχει αλλάξει βασικά. Και πρέπει να προσθέσω πως νιώθει πάντα την ανάγκη ν’ ακούει τούτη την ανθρώπινη φωνή που ονομάζουμε ποίηση. Αυτή τη φωνή που κινδυνεύει να σβήσει κάθε στιγμή από στέρηση αγάπης και ολοένα ξαναγεννιέται. Κυνηγημένη, ξέρει πού να ‘βρει καταφύγιο· απαρνημένη, έχει το ένστικτο να πάει να ριζώσει στους πιο απροσδόκητους τόπους. Γι’ αυτή δεν υπάρχουν μεγάλα και μικρά μέρη του κόσμου. Το βασίλειό της είναι στις καρδιές όλων των ανθρώπων της γης. Έχει τη χάρη ν’ αποφεύγει πάντα τη συνήθεια, αυτή τη βιομηχανία. Χρωστώ την ευγνωμοσύνη μου στη Σουηδική Ακαδημία, που ένιωσε αυτά τα πράγματα· που ένιωσε πως οι γλώσσες, οι λεγόμενες περιορισμένης χρήσης, δεν πρέπει να καταντούν φράχτες, όπου πνίγεται ο παλμός της ανθρώπινης καρδιάς· που έγινε ένας Άρειος Πάγος ικανός:

να κρίνει με αλήθεια επίσημη την άδικη μοίρα της ζωής, για να θυμηθώ το Σέλλεϋ, τον εμπνευστή, καθώς μας λένε, του Αλφρέδου Νομπέλ, αυτού του ανθρώπου που μπόρεσε να εξαγοράσει την αναπόφευκτη βία με τη μεγαλοσύνη της καρδιάς του.

Σ’ αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει ν’ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.

Όταν, στο δρόμο της Θήβας, ο Oιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: ο άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Oιδίποδα.
* Η ομιλία γράφτηκε και δόθηκε στα γαλλικά.
** "δεν πρέπει ο Ήλιος να ξεπερνάει το μέτρο· διαφορετικά, οι ίδιες οι Ερινύες θα προσφερθούν ως βοηθοί της Δικαιοσύνης"
*** Ο Σεφέρης αναφέρεται στο Μακρυγιάννη, ο οποίος όμως αποδίδει τη συγκεκριμένη φράση σε έναν Τούρκο μπέη.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ "ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ" 07 Ιουν 2022 | 10:54

Μητσοτάκης για Τουρκία: Ελπίζω η προκλητική ρητορική να μην εκφραστεί στο πεδίο - Γραφικές οι διεκδικήσεις της

Να μην μεταφέρει την προκλητική της ρητορική και στο πεδίο ζήτησε ο Κ. Μητσοτάκης από την Τουρκία. Χαρακτήρισε γραφικές τις διεκδικήσεις της.

ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ 02 Ιουν 2022 | 20:44

Live: Η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στη Μυτιλήνη

Στη Μυτιλήνη βρίσκεται ο Αλέξης Τσίπρας - Ανοιχτή ομιλία σε κεντρική πλατεία

ΔΕΙΤΕ ΖΩΝΤΑΝΑ 02 Ιουν 2022 | 18:51

Live: Η ομιλία Μητσοτάκη στην Αστυπάλαια για τη β' φάση "Έξυπνο και Βιώσιμο Νησί" - Μαζί του o πρόεδρος του Ομίλου VW

Στην Αστυπάλαια ο πρωθυπουργός, στο πλαίσιο της εκδήλωσης για την πορεία υλοποίησης του έργου "Astypalea: smart & sustainable island"

ΤΙ ΘΑ ΠΕΙ Ο ΠΡΩΗΝ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ 01 Ιουν 2022 | 09:16

Απόψε η ομιλία Καραμανλή στο Μέγαρο Μουσικής παρουσία πλήθους υπουργών και βουλευτών - Στο επίκεντρο τα ελληνοτουρκικά

Ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής θα μιλήσει σε επετειακή εκδήλωση συμπλήρωσης 40 χρόνων από την ίδρυση της Πανελλαδικής Οργάνωσης Γυναικών "Παναθηναϊκή".

Η ΝΟΤΙΟΤΕΡΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΟΣΕΙΡΑ 28 Ιουν 2022 | 08:50

Κρήτη: Δημοφιλής προορισμός για τους Ελληνες τα Αστερούσια Ορη - Φαράγγια, βουνοκορφές, παραλίες, μονοπάτια

Ως ένας από τους πλέον δημοφιλείς προορισμούς για τους Έλληνες που επισκέπτονται την Κρήτη έχουν αναδειχθεί τα Αστερούσια Όρη, που αποτελούν και τη νοτιότερη ελληνική οροσειρά.

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ 28 Ιουν 2022 | 08:19

Τζανάκης: Θα φτάσουμε τα 30.000 κρούσματα – Μετά τις 15 Ιουλίου η κορύφωση της πανδημίας

Ο καθηγητής τόνισε ότι η ανοδική πορεία των κρουσμάτων θα κρατήσει περίπου έναν μήνα και πως η κορύφωση του πανδημικού κύματος αναμένεται μετά τις 15 Ιουλίου

ΤΡΑΓΙΚΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ 28 Ιουν 2022 | 08:14

Τραγωδία στη Σαντορίνη: Σκοτώθηκε 55χρονος οδηγός φορτηγού μέσα στο γκαράζ του πλοίου "Διονύσιος Σολωμός"

Ο άτυχος οδηγός στη Σαντορίνη, στην προσπάθεια να συνδέσει και να απομακρύνει ρυμούλκα φορτηγού από το γκαράζ του πλοίου, χτυπήθηκε πιθανότατα από το ίδιο το φορτηγό ή τη ρυμούλκα.

ΣΤΙΣ 13:00 28 Ιουν 2022 | 08:06

Πανελλήνιες 2022 - Τέλος η αγωνία: Ανακοινώνονται σήμερα οι βαθμοί των υποψηφίων - Οι 3 τρόποι για να τους δείτε

Τέλος η αγωνία για χιλιάδες υποψηφίους των Πανελληνίων 2022 σε ΕΠΑΛ και ΓΕΛ, καθώς ανακοινώνονται σήμερα, Τρίτη, οι βαθμοί.

5 ΣΥΛΛΗΨΕΙΣ 28 Ιουν 2022 | 08:04

Αγιος Δημήτριος: Πόλεμος μεταξύ συμμοριών ανηλίκων με μαχαίρια και γκλοπ - Είπαν ότι τσακώθηκαν για μια... κοπέλα

Παραμένει άγνωστο αν οι νεαροί είχαν δώσει "ραντεβού" ή αν η μία από τις "αντίπαλες" ομάδες επισκέφτηκε τον Άγιο Δημήτριο στα πλαίσια των επιθέσεων επίδειξης δύναμης και επικυριαρχίας.

ΤΑ ΞΗΜΕΡΩΜΑΤΑ 28 Ιουν 2022 | 07:55

Τροχαίο - σοκ στο Χαλάνδρι: Νεκρός 18χρονος οδηγός ΙΧ - "Καρφώθηκε" σε δέντρο και το ξερίζωσε [βίντεο]

Νεκρός ο 18χρονος οδηγός του ΙΧ που "καρφώθηκε" σε δέντρο στο Χαλάνδρι τα ξημερώματα.

ΝΕΕΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ 28 Ιουν 2022 | 07:51

Λαβράκια από το σαφάρι για μπράβους στη Μύκονο: Ο χρυσαυγίτης και ο Γεωργιανός που βασάνιζε με ηλεκτρικό σίδερο

Οι έλεγχοι του Τμήματος Δίωξης Εκβιαστών στα νυχτερινά μαγαζιά της Μυκόνου, αποκάλυψαν τους δράστες της δολοφονικής επίθεσης σε βάρος του γνωστού ξενοδόχου του νησιού.

ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΩΝ 28 Ιουν 2022 | 07:41

Φονικό στην Ραφήνα: Από το "τι κοιτάς ρε" στην τουαλέτα έφτασαν να του σπάσουν το κεφάλι με σιδερογροθιά

Σύμφωνα με κατάθεση μάρτυρα, ο ένας από τους δύο δράστες κατάφερε αλλεπάλληλα χτυπήματα με σιδερογροθιά στο κεφάλι του θύματος, ενώ ο δεύτερος υποστηρίζει ότι κλώτσησε τον 42χρονο όταν κατέληξε αιμόφυρτος στο έδαφος.

ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ 28 Ιουν 2022 | 07:40

Κεραμεικός: Μία μοναδική τοιχογραφία για όσους πάλεψαν με τον καρκίνο - Η προσωπική ιστορία πένθους [εικόνες]

Ο Tristan Eaton απο το L.A. και η Ιωάννα Λουπασάκη απο το Βερολίνο, επισκέφτηκαν την Αθήνα για να δημιουργήσουν μια μοναδική τοιχογραφία εμπνευσμένη και αφιερωμένη σε όλους όσοι πάλεψαν με τον καρκίνο.