Ανοδος 40% της χονδρικής ρεύματος σε 2 μέρες – Πώς επηρεάζει την αγορά ηλεκτρισμού η κρίση στον Κόλπο

Ισχυρές αναταράξεις καταγράφονται στη χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και η εκτίναξη των τιμών του φυσικού αερίου αρχίζουν να μεταφέρονται στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ενέργειας.

Στην Ελλάδα, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στο χρηματιστήριο ενέργειας καταγράφει άλμα σχεδόν 40% μέσα σε δύο ημέρες, καθώς από τα 83,39 ευρώ ανά μεγαβατώρα την περασμένη Κυριακή, διαμορφώνεται για την Τρίτη 17 Μαρτίου στα 116,2 ευρώ/MWh.

Η απότομη αυτή μεταβολή αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων: την επιδείνωση των καιρικών συνθηκών που αυξάνει τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, αλλά κυρίως τη σημαντική άνοδο της τιμής του φυσικού αερίου, η οποία αποτελεί τον βασικό παράγοντα διαμόρφωσης των τιμών στο ευρωπαϊκό σύστημα οριακής τιμολόγησης.

Ο ρόλος του φυσικού αερίου

Η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή έχει ήδη επηρεάσει τις ενεργειακές αγορές διεθνώς. Σύμφωνα με ανάλυση του ενεργειακού think tank Ember, το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από μονάδες φυσικού αερίου στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά πάνω από 50% μέσα στις πρώτες δέκα ημέρες της σύγκρουσης.

Διαβάστε Επίσης

"Οχι" της Ελλάδας στην εμπλοκή στον πόλεμο - Εκτός Ορμούζ η φρεγάτα Υδρα, συμμετοχή μόνο στις "Ασπίδες"

Η αύξηση αυτή συνδέεται άμεσα με την άνοδο της τιμής του φυσικού αερίου στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF. Το συμβόλαιο επόμενου μήνα διαμορφώθηκε την περίοδο 2–6 Μαρτίου κοντά στα 45 ευρώ/MWh, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 50% σε σχέση με την εβδομάδα πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, ενώ αργότερα έφτασε τα 50,87 ευρώ/MWh.

Η αγορά επηρεάζεται έντονα από την κατάσταση στον Περσικό Κόλπο, καθώς η σύγκρουση έχει ουσιαστικά περιορίσει τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και LNG.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για την ασφάλεια εφοδιασμού και ωθεί ανοδικά τις τιμές των καυσίμων διεθνώς.

Πώς μεταφέρεται η κρίση στις τιμές ρεύματος

Η άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου μεταφέρεται σχεδόν άμεσα στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, λόγω του ευρωπαϊκού μοντέλου οριακής τιμολόγησης (marginal pricing).

Στο σύστημα αυτό, η τιμή της αγοράς καθορίζεται από την τελευταία και ακριβότερη μονάδα παραγωγής που απαιτείται για να καλυφθεί η ζήτηση. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές –και ιδιαίτερα στην Ελλάδα– η μονάδα αυτή είναι συνήθως μονάδα ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο.

Έτσι, κάθε άνοδος της τιμής του αερίου μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε υψηλότερη χονδρική τιμή ρεύματος.

Σύμφωνα με την Ember, η αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου επηρεάζει πολύ περισσότερο το κόστος ηλεκτροπαραγωγής ακόμη και από το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών CO₂ στο ευρωπαϊκό σύστημα ETS. Μάλιστα, η επίδραση του αερίου στο κόστος παραγωγής είναι διπλάσια σε σχέση με εκείνη των δικαιωμάτων άνθρακα.

Διαβάστε Επίσης

Ανήσυχοι οι καταναλωτές: "Κόβεις από παντού για να βάλεις βενζίνη" - Άλμα στις τιμές των καυσίμων [βίντεο]

Η ευρωπαϊκή εικόνα

Η επίδραση της ανόδου του φυσικού αερίου δεν είναι ίδια σε όλες τις χώρες της Ευρώπης.

Σε αγορές όπου το φυσικό αέριο κυριαρχεί στο ενεργειακό μίγμα, η επίδραση είναι ιδιαίτερα έντονη. Για παράδειγμα στην Ιταλία, οι μονάδες φυσικού αερίου καθόρισαν την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στο 89% των ωρών μέχρι στιγμής φέτος. Στη Γερμανία και στην Ολλανδία, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται γύρω στο 40%. Αντίθετα, σε χώρες με μεγάλη διείσδυση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας η εξάρτηση από το φυσικό αέριο είναι μικρότερη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ισπανία, όπου η ταχεία ανάπτυξη της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας έχει μειώσει σημαντικά τη σύνδεση των τιμών ρεύματος με το φυσικό αέριο. Εκεί, το αέριο καθόρισε την τιμή της αγοράς μόλις στο 15% των ωρών το 2026, όταν το 2019 το ποσοστό αυτό ξεπερνούσε το 75%.

Οι επιπτώσεις για την ελληνική αγορά

Η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού παραμένει σχετικά ευάλωτη στις διακυμάνσεις του φυσικού αερίου, καθώς οι μονάδες αερίου εξακολουθούν να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο τόσο στην κάλυψη της ζήτησης όσο και στην ευελιξία του συστήματος.

Η απότομη άνοδος της χονδρικής τιμής αποτελεί μια πρώτη ένδειξη του τρόπου με τον οποίο η διεθνής κρίση μεταφέρεται στις εγχώριες αγορές ενέργειας. Εάν η κρίση παραταθεί και οι τιμές του φυσικού αερίου παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, τότε είναι πιθανό να δούμε νέες ανοδικές πιέσεις τόσο στη χονδρική όσο και στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας τους επόμενους μήνες. Η νέα αυτή αναταραχή στις αγορές ενέργειας επαναφέρει στο προσκήνιο το βασικό ζήτημα της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα. Όπως επισημαίνουν αναλυτές της Ember, οι γεωπολιτικές κρίσεις αποδεικνύουν για ακόμη μια φορά ότι η εξάρτηση από το φυσικό αέριο μπορεί να μετατραπεί σε πηγή έντονων οικονομικών κραδασμών.

Η μακροπρόθεσμη απάντηση σε τέτοιου είδους κρίσεις, σημειώνουν, βρίσκεται στην ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την αποθήκευση, την ευελιξία της ζήτησης και την ηλεκτροποίηση της οικονομίας.

Σε κάθε περίπτωση, η κρίση στον Περσικό Κόλπο υπενθυμίζει πόσο στενά συνδεδεμένες παραμένουν οι αγορές ενέργειας με τις γεωπολιτικές εξελίξεις – και πόσο γρήγορα αυτές μπορούν να μεταφραστούν σε αυξήσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.

Διαβάστε Επίσης

Ιρανικές επιθέσεις σε Ισραήλ και χώρες του Κόλπου - IDF: "Ο πόλεμος αναμένεται να διαρκέσει τουλάχιστον άλλες 3 βδομάδες"

Πηγή: capital

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr