Δικαίωμα να ζητούν αποζημίωση στην περίπτωση που οι μισθοί τους υπολείπονται των συναδέλφων τους άνω του 5% για την παροχή ίδιας εργασίας, αποκτούν οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα με το νομοσχέδιο που προωθεί το υπουργείο Εργασίας σε εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2023/970.
Το δικαίωμα σε αποζημίωση θα ενεργοποιείται αν οι εργοδότες δεν προβούν σε διορθώσεις, δηλαδή σε αυξήσεις μισθών για να καλύψουν τις μισθολογικές διαφορές ως 5%. Σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει συμμόρφωση στη διόρθωση του χάσματος στις οι εργαζόμενοι έχουν το δικαίωμα να διεκδικούν αποζημίωση.
Το χάσμα στους μισθούς ανδρών, γυναικών σύμφωνα με έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ, φτάνει σε ορισμένους κλάδους ως 25,3%, ενώ στο σύνολο των εργαζομένων κατά μέσο όρο είναι 13,4%. Μισθολογικές διαφορές υπάρχουν όχι μόνο ανάλογα με το επάγγελμα αλλά και με την ηλικία.
Την απόσταση στις αμοιβές ανδρών – γυναικών έρχεται να γεφυρώσει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας για την ίση αμοιβή στην εργασία που αναμένεται να παρουσιαστεί στο υπουργικό συμβούλιο την ερχόμενη Τρίτη.
Με τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου θεσπίζονται μια σειρά από υποχρεώσεις για τους εργοδότες ώστε να αμβλυνθούν οι διαφορές μισθών για την παροχή ίδιας εργασίας.
Οι υποχρεώσεις των εργοδοτών είναι:
- Να αναγράφουν –όταν αναζητούν προσωπικό μέσω αγγελίας- το αρχικό επίπεδο αμοιβής ή το εύρος της είτε μέσα στην αγγελία είτε πριν από τη συνέντευξη. Παράλληλα, απαγορεύεται να ζητούν πληροφορίες για τις προηγούμενες αποδοχές του υποψηφίου.
- Να χορηγούν στους εργαζομένους πληροφορίες σχετικά με το ατομικό επίπεδο αμοιβής και τα μέσα επίπεδα αμοιβής, κατανεμημένα ανά φύλο και ανά κατηγορία εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας με αυτούς κατόπιν αιτήματος του εργαζομένου.
- Να διαθέτουν μισθολογικές δομές, δηλαδή έγγραφες, τεκμηριωμένες μεθοδολογίες ή διαδικασίες συγκριτικής αξιολόγησης των θέσεων εργασίας, προκειμένου να διασφαλισθεί η ίση αμοιβή για όμοια ή ίσης αξίας εργασία.
Προβλέπεται διόρθωση των αμοιβών όταν σωρευτικά συντρέχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) η υποβολή μισθολογικών στοιχείων καταδεικνύει διαφορά στο μέσο επίπεδο αμοιβής μεταξύ γυναικών και ανδρών εργαζομένων τουλάχιστον πέντε τοις εκατό 5%,
β) η διαφορά αυτή δεν δικαιολογείται με αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, και
γ) οι εργοδότες δεν έχουν προβεί σε διόρθωση της διαφοράς εντός 6 μηνών από την υποβολή των στοιχείων.
Σε κάθε περίπτωση που υφίσταται διάκριση στις αμοιβές λόγω φύλλου εναπόκειται στον εργοδότη να αποδείξει ότι δεν υπήρξε τέτοια διάκριση.
Σύμφωνα με στοιχεία που προέρχονται από τις μισθολογικές καταστάσεις 2,7 εκατ. μισθωτών πλήρους απασχόλησης όπως καταγράφονται στις ΑΠΔ του ΕΦΚΑ και αφορούν στον Ιούνιο του 2025 ο μέσος μισθός των γυναικών πλήρους απασχόλησης ανερχόταν σε 1.329,71 ευρώ και υπολείπονταν κατά 13,3% των ανδρών που είχαν μέση μηνιαία αμοιβή 1.532,59 ευρώ.
Στο Δημόσιο το χάσμα δεν υφίσταται καθώς οι υπάλληλοι (άνδρες και γυναίκες) διέπονται ως προς το μισθολογικό τους καθεστώς από τις διατάξεις του ενιαίου μισθολογίου που είναι κοινές για όλους, χωρίς διακρίσεις.
Το χάσμα των αμοιβών δεν είναι μόνο στους μισθούς αλλά περνάει και στις συντάξεις. Το συνταξιοδοτικό χάσμα το 2023 στις γυναίκες ηλικίας 65-79 ετών ανήλθε στο 22,6% έναντι του 39,2% που ήταν το 2010. Αυτό σημαίνει ότι οι συντάξεις των γυναικών ήταν 22,6% μικρότερες έναντι των συντάξεων των ανδρών. Ο μέσος όρος του συνταξιοδοτικού χάσματος στην Ε.Ε. ήταν 25,3%.
Διαφορές μισθών ως 25,3%
Σύμφωνα με την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ το μεγαλύτερο χάσμα αμοιβών παρατηρείται στον τομέα Ενημέρωση και Επικοινωνία, με τις αμοιβές των γυναικών να είναι χαμηλότερες των ανδρών κατά 24,5%, 24,9% και 25,3% για τα έτη 2022, 2023 και 2024 αντίστοιχα.
Το μικρότερο μισθολογικό χάσμα καταγράφεται στον τομέα "Άλλες δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών" με 4,4%, 5,2% και 3,8% για τα έτη 2022, 2023 και 2024 αντίστοιχα.
Οι μεγαλύτερες μισθολογικές ανισότητες καταγράφονται κυρίως σε 10 τομείς. Στην κορυφή βρίσκεται ο κλάδος της ενημέρωσης και επικοινωνίας, όπου το χάσμα φτάνει το 25,3%. Ακολουθεί το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, με 20,1%, ποσοστό που παραμένει σταθερά υψηλό.
Στην τρίτη θέση βρίσκονται οι χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες με 19,0%, ενώ η διαχείριση ακίνητης περιουσίας καταγράφει χάσμα μισθών 18,7%. Υψηλές ανισότητες εμφανίζει και η μεταποίηση με 17,4%.
Ακολουθούν οι δραστηριότητες σχετικές με την υγεία και την κοινωνική μέριμνα με 14,4%, οι επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες με 11,8%, καθώς και η μεταφορά και αποθήκευση με 10,1%.
Τη δεκάδα συμπληρώνουν η εκπαίδευση με 10,0% και οι τέχνες, διασκέδαση και ψυχαγωγία με 9,8%.
Στις νέες ηλικίες κάτω των 25 ετών, οι γυναίκες παίρνουν περισσότερα από τους άνδρες.
Στις ηλικίες 25-34 ετών, τα ποσοστά αντιστρέφονται υπέρ των ανδρών και το χάσμα αμοιβών από 4,2% το 2022, αυξάνεται στο 6,1% το 2023 και φθάνει στο 6,4% το 2024.
Στην ηλικιακή ομάδα 35-44 ετών το μισθολογικό χάσμα είναι στο 11,9%.
Στις ηλικίες 45-54 ετών, τα ποσοστά παραμένουν σταθερά υψηλά με διαφορές μισθών υπέρ των ανδρών 15,4% το 2022, 15,9% το 2023 και 15,3% το 2024.
Στις ηλικίες 55-64 ετών το χάσμα αμοιβών διαμορφώνεται σε 16,4%.
Στην ηλικιακή ομάδα άνω των 65 ετών, το χάσμα μισθών από 27,1% που ήταν το 2022, υποχώρησε στο 25,1% το 2023 και μειώθηκε περαιτέρω στο 21,5% το 2024.
Πηγή: capital