Όταν το χρηματιστήριο της Ελλάδας έκλεισε για πέντε εβδομάδες το 2015, καθώς επιβλήθηκαν έλεγχοι κεφαλαίων και οι τράπεζες της χώρας κατέρρεαν υπό το βάρος της κρίσης χρέους, η επιστροφή στο καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς φαινόταν κάτι μακρινό.
Οι μετοχές των ελληνικών τραπεζών κατέρρευσαν κατά 94% εκείνη τη χρονιά και η ρευστότητα εξαφανίστηκε, αφήνοντας την αγορά μικρότερη ακόμη και από της Αιγύπτου ή του Μαρόκου. Μια δεκαετία αργότερα, η Ελλάδα πλησιάζει ξανά τον ανεπτυγμένο κόσμο. Καθώς η MSCI Inc. βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στην αναβάθμιση της χώρας από αναδυόμενη σε ανεπτυγμένη αγορά, οι εταιρείες δηλώνουν ότι οι ελληνικές μετοχές είναι σε καλή θέση για να προσελκύσουν παγκόσμια κεφάλαια, καθώς η οικονομία εξελίσσεται στη μεγαλύτερη ιστορία ανάκαμψης της ευρωζώνης.
"Η Ελλάδα αναπτύσσεται ταχύτερα από την Ευρώπη, ο τραπεζικός τομέας είναι πιο συγκεντρωμένος και οι ελληνικές τράπεζες έχουν ισχυρή κερδοφορία", δήλωσε ο Ιάσονας Κεπαπτσόγλου, επικεφαλής επενδυτικών σχέσεων της Alpha Bank SA, μιας από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες της χώρας. "Είσαι ένα πολύ μικρό ψάρι, κάτι που δεν είναι πολύ καλό, αλλά βρίσκεσαι σε έναν τεράστιο ωκεανό", συμπλήρωσε, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η MSCI εξετάζει την επανακατάταξη της Ελλάδας ως ανεπτυγμένης χρηματιστηριακής αγοράς και θα ανακοινώσει την απόφασή της έως τις 31 Μαρτίου. Η Ελλάδα υποβαθμίστηκε σε αναδυόμενη αγορά το 2013, στο αποκορύφωμα της κρίσης κρατικού χρέους —για πρώτη φορά που μια ανεπτυγμένη χώρα υποβαθμίστηκε. Κάποια στιγμή, η χώρα κινδύνευε ακόμη και να ενταχθεί στην κατηγορία "standalone" της MSCI, που προορίζεται για μικρές ή δύσκολα προσβάσιμες αγορές, όπως η Τζαμάικα ή η Μποτσουάνα.
Η χρηματιστηριακή αγορά της Ελλάδας έχει σημειώσει μεγάλη άνοδο σε αξία. Περίπου 18,3 τρισ. δολάρια παρακολουθούν οι χρηματιστηριακοί δείκτες της MSCI. Οι κατηγοριοποιήσεις των χωρών έχουν δυσανάλογη επιρροή στην κατανομή παγκόσμιων χαρτοφυλακίων και, όπως φάνηκε στην περίπτωση της Ινδονησίας νωρίτερα φέτος, μπορούν να επηρεάσουν τις χρηματοπιστωτικές ρυθμιστικές αρχές. Η FTSE Russell και η S&P Global, ήδη κατατάσσουν την Ελλάδα ως ανεπτυγμένη αγορά.
Οι συμμετέχοντες στην αγορά είχαν προθεσμία έως τις 16 Μαρτίου να υποβάλουν σχόλια προς την MSCI σχετικά με την αναβάθμιση της Ελλάδας, σύμφωνα με εκπρόσωπο της εταιρείας, ο οποίος αρνήθηκε να σχολιάσει το περιεχόμενο των απαντήσεων.
Για τις ελληνικές εταιρείες που ήδη προσελκύουν διεθνείς επενδυτές, η αλλαγή θα μπορούσε να διευρύνει το επενδυτικό κοινό. Η Lamda Development SA, που μετατρέπει το πρώην αεροδρόμιο της πόλης στο μεγαλύτερο "έξυπνο" αστικό έργο της Ευρώπης — το έργο που ονομάζεται The Ellinikon — δηλώνει ότι μια τέτοια αναβάθμιση θα φέρει βαθύτερες πηγές θεσμικού κεφαλαίου στην αγορά.
"Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα θα είναι μια θετική εξέλιξη για την Ελλάδα", δήλωσε ο Απόστολος Ζαφόλιας, επικεφαλής στρατηγικής και επενδυτικών σχέσεων της Lamda. "Θα έχετε πρόσβαση σε μια πολύ μεγαλύτερη και ποιοτικότερη δεξαμενή κεφαλαίων."
Ωστόσο, υπάρχει συζήτηση για το αν είναι καλύτερο να έχεις μεγαλύτερη παρουσία σε έναν μικρότερο δείκτη ή μικρότερη παρουσία, αλλά συμμετοχή σε ένα ευρύτερο φάσμα χαρτοφυλακίων. Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες της Ελλάδας παραμένουν σχετικά μικρές, με τη μεγαλύτερη, την Eurobank SA, με αποτίμηση περίπου 12,4 δισ. ευρώ (14,4 δισ. δολάρια), να είναι μικρότερη από τους περισσότερους ευρωπαϊκούς ανταγωνιστές.
Μια μετακίνηση εκτός των αναδυόμενων αγορών θα προκαλούσε αρχικά εκροές από τα ειδικά funds. Αν και αυτές πιθανότατα θα εξισορροπηθούν με την πάροδο του χρόνου από εισροές λόγω ένταξης στις ανεπτυγμένες αγορές, οι επιπτώσεις θα είναι άνισες μεταξύ των εταιρειών, με τις μικρότερες να επηρεάζονται αρνητικά, σύμφωνα με τον Sunil Koul, επικεφαλής στρατηγικής μετοχών αναδυόμενων αγορών στην Goldman Sachs Group Inc..
Ο Κεπαπτσόγλου της Alpha Bank περιέγραψε το δίλημμα μεταξύ μεγέθους και πρόσβασης στο παγκόσμιο κεφάλαιο ως εξής: "Κάποιοι θα πουν ότι το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό και άλλοι ότι έχεις άφθονη τροφή."
Η Ελλάδα αντιπροσωπεύει περίπου το 0,5% του δείκτη MSCI Emerging Markets με οκτώ εταιρείες. Αν αναβαθμιστεί, οι αναλυτές της JPMorgan Chase & Co. εκτιμούν ότι το βάρος της στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών θα είναι σημαντικά μικρότερο και ότι η συνολική επίδραση από τα παθητικά κεφάλαια θα είναι ελαφρώς αρνητική — περίπου 300 εκατ. δολάρια εκροών.
Η αναβάθμιση του Ισραήλ το 2009 προσφέρει ένα από τα σπάνια ιστορικά παραδείγματα. Ο βασικός δείκτης του υποχώρησε γύρω από την αρχική ανακοίνωση της MSCI, καθώς οι επενδυτές των αναδυόμενων αγορών, που δεν επιτρέπεται να κατέχουν μετοχές ανεπτυγμένων αγορών, πούλησαν. Όμως, όταν η αλλαγή τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 2010, περίπου 2,2 δισ. δολάρια εκροών αντισταθμίστηκαν από περίπου 3 δισ. δολάρια εισροών, σύμφωνα με εκτίμηση της εποχής.
Πέρα από τους μηχανισμούς των δεικτών, η χρηματιστηριακή αγορά της Ελλάδας έχει ήδη σημειώσει αξιοσημείωτη ανάκαμψη.
Η συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς υπερβαίνει πλέον αυτήν της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας, ενώ ο μέσος ημερήσιος όγκος συναλλαγών στον δείκτη ASE έχει αυξηθεί στα 370 εκατ. ευρώ φέτος από περίπου 84 εκατ. ευρώ πριν από μία δεκαετία. Ο βασικός δείκτης έχει επίσης σημειώσει άνοδο περίπου 330% από το χαμηλό της πανδημίας τον Μάρτιο του 2020, περισσότερο από το διπλάσιο σε σχέση με τον δείκτη των ανεπτυγμένων αγορών της MSCI Inc..
Αυτή η ανάκαμψη αντικατοπτρίζει τη συνολικότερη μεταστροφή της χώρας από την κρίση χρέους, η οποία εξάλειψε περίπου το ένα τέταρτο της οικονομικής παραγωγής. Η ελληνική αγορά ομολόγων απέκτησε ξανά επενδυτική βαθμίδα το 2023, μετά από 13 χρόνια σε καθεστώς "σκουπιδιών", και η οικονομία της αναπτύσσεται πλέον ταχύτερα από πολλές αντίστοιχες ευρωπαϊκές χώρες.
Η ανάκαμψη και οι προσδοκίες για περαιτέρω ανάπτυξη έχουν προσελκύσει νέο επενδυτικό ενδιαφέρον. Η εξαγορά της Hellenic Exchanges SA από την Euronext NV έγινε δεκτή θετικά από την ελληνική κυβέρνηση ως ένδειξη ομαλοποίησης και ως βήμα προς βαθύτερη ενοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών.
Δέκα χρόνια μετά την επιβολή ελέγχων κεφαλαίων που είχαν κλείσει το χρηματιστήριο της Αθήνας στην κορύφωση της κρίσης, οι επενδυτές βλέπουν πλέον μια θεμελιωδώς διαφορετική Ελλάδα. Μια πιθανή αναβάθμιση από τη MSCI αυτόν τον μήνα θα υπογράμμιζε αυτή τη μεταβολή.
"Η Ελλάδα έχει περάσει από μια ιστορία επιβίωσης σε μια ιστορία σχετικής αξίας και δομής της αγοράς, με την αναβάθμιση να λειτουργεί περισσότερο ως καταλύτης παρά ως βασική επενδυτική υπόθεση", δήλωσε ο Thanassis Drogossis της ελληνικής χρηματιστηριακής Pantelakis Securities SA. "Η αγορά συζητείται πλέον ξανά ως προορισμός τοποθετήσεων και όχι ως περίπτωση distress."
Πηγή: capital.gr