Την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενεργοποίηση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής εξασφάλισε η Ελλάδα, με το μέτρο να αναμένεται να επικυρωθεί από το Ecofin. Η εξέλιξη δημιουργεί περιθώρια για επενδύσεις που υπολογίζεται ότι θα φτάσουν σχεδόν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, χαρακτήρισε την απόφαση σημαντική σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο. Όπως σημείωσε, επιβεβαιώνει την αξιοπιστία της χώρας και την ικανότητά της να συμβάλλει στη διαμόρφωση ευρωπαϊκών πολιτικών. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ρήτρα δίνει τη δυνατότητα να προχωρήσουν κρίσιμες επενδύσεις για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους, την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας και τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Οικονομικών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε το "πράσινο φως" ειδικά για την Ελλάδα, εγκρίνοντας τη διεύρυνση της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να καλύπτει και παρεμβάσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας. Το σχετικό αίτημα είχε κατατεθεί στις 6 Αυγούστου 2026.
Τα έργα θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους, ενώ οι συγκεκριμένες δαπάνες θα εξαιρούνται από τα όρια αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που προβλέπει το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο. Το περιθώριο ανέρχεται σε έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028. Παρά την εξαίρεση αυτή, οι δαπάνες θα εξακολουθήσουν να υπολογίζονται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.
Μεταξύ των παρεμβάσεων που σχεδιάζεται να ενταχθούν στο πλαίσιο βρίσκεται πρόγραμμα επιδότησης μπαταριών για συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προϋπολογισμού 200 εκατ. ευρώ. Προβλέπεται επίσης πανελλαδική δράση ύψους 200 εκατ. ευρώ για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, με στόχο να ωφεληθούν 100.000 δικαιούχοι.
Στις δράσεις περιλαμβάνεται ακόμη ειδικό πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης για τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, με διαθέσιμα κονδύλια 50 εκατ. ευρώ.
Ο σχεδιασμός προβλέπει, παράλληλα, την ενεργειακή αναβάθμιση 109 δημόσιων κτιρίων και πανεπιστημίων μέσω του προγράμματος "ΗΛΕΚΤΡΑ", με προϋπολογισμό 117 εκατ. ευρώ. Για το πρόγραμμα "ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ", που αφορά 246 σχολικές μονάδες, προβλέπονται 45 εκατ. ευρώ.
Στο ίδιο πακέτο έργων περιλαμβάνονται δράσεις για τη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα στη βιομηχανία, σιδηροδρομικές παρεμβάσεις ύψους 320 εκατ. ευρώ για την ασφάλεια και την επέκταση του δικτύου, καθώς και υποδομές φόρτισης λεωφορείων, με προϋπολογισμό 20 εκατ. ευρώ.