Ιστορικό ρεκόρ αναμένεται να καταγράψουν το 2026 οι εκπτώσεις στον ΕΝΦΙΑ, με το συνολικό "πακέτο" των ελαφρύνσεων να σπάει για πρώτη φορά το φράγμα των 100 εκατ. ευρώ.
Η νέα χρονιά έφερε σημαντικές αλλαγές στον χάρτη των απαλλαγών, καθώς ενεργοποιήθηκε και το νέο γεωγραφικό κριτήριο για τους μικρούς οικισμούς, ενώ τουλάχιστον διπλάσιο σε σχέση με πέρυσι θα είναι το κονδύλι που θα απαιτηθεί για να χρηματοδοτηθεί η έκπτωση φόρου για τα πλήρως ασφαλισμένα ακίνητα. Όσοι έχουν συνάψει ασφαλιστήριο συμβόλαιο για τα σπίτια τους -κύριες ή και δευτερεύουσες κατοικίες- θα πρέπει να επιδείξουν ιδιαίτερη προσοχή καθώς θα πρέπει να γίνει ηλεκτρονικά η αντιστοίχιση του συμβολαίου με το ακίνητο το αργότερο μέχρι τις 16 Φεβρουαρίου οπότε και εκπνέει η σχετική προθεσμία.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Υπουργείου Οικονομικών, το 2026 θα είναι η χρονιά όπου θα κορυφωθεί η πολιτική των "ειδικών εκπτώσεων" (βάσει περιουσίας, πληθυσμού και ασφάλισης), με το συνολικό όφελος για τους φορολογούμενους να εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 100 εκατ. ευρώ, ενώ για το 2027 ο πήχης ανεβαίνει ακόμη ψηλότερα, στα 140-150 εκατ. ευρώ.
"Έκρηξη" στην έκπτωση λόγω ασφάλισης
Ο μεγάλος πρωταγωνιστής των ελαφρύνσεων είναι η έκπτωση για τα ασφαλισμένα ακίνητα. Το Υπουργείο Οικονομικών προχωρά σε διπλασιασμό της πρόβλεψης του κονδυλίου για το 2026, εκτιμώντας ότι θα απαιτηθούν 41-42 εκατ. ευρώ, έναντι των 21 εκατ. ευρώ που διατέθηκαν στα εκκαθαριστικά του 2025.
Η αλματώδης αυτή αύξηση αποδίδεται σε δύο βασικούς παράγοντες:
Στο αυξημένο ενδιαφέρον των ιδιοκτητών: Μετά τον διπλασιασμό του ποσοστού της έκπτωσης (από 10% σε 20%), χιλιάδες ιδιοκτήτες έσπευσαν να ασφαλίσουν τις κατοικίες τους ή να τροποποιήσουν τα συμβόλαιά τους ώστε να καλύπτουν όλους τους κινδύνους και να "κλειδώσουν" τη μείωση φόρου.
Στην υποχρεωτικότητα για τα ακριβά ακίνητα: Η υποχρεωτική ασφάλιση για κατοικίες αντικειμενικής αξίας άνω των 500.000 ευρώ (με ποινή τον αποκλεισμό από κρατικές αποζημιώσεις) διεύρυνε σημαντικά τη δεξαμενή των ασφαλισμένων ιδιοκτητών που δικαιούνται την έκπτωση.
Είναι χαρακτηριστικό ότι από τους μόλις 215.171 δικαιούχους του 2024 (με κόστος 7 εκατ. ευρώ), φτάσαμε στους 359.434 το 2025, ενώ για το 2026 αναμένεται νέο ρεκόρ συμμετοχής. Πιθανόν να φτάσουμε κοντά στο όριο των 500.000. Αξίζει να σημειωθεί ότι όσοι ενδιαφέρονται να διεκδικήσουν και αυτοί την έκπτωση φόρου ασφαλίζοντας το ακίνητό τους, θα πρέπει να σπεύσουν. Διότι όσο πιο νωρίς μέσα στη χρονιά κάνεις την ασφάλιση, τόσο μεγαλύτερη είναι η έκπτωση επί του φόρου που αναλογεί (με μέγιστο όριο το 20%).
Πρεμιέρα για το "γεωγραφικό κριτήριο"
Για πρώτη φορά το 2026 ενεργοποιείται η γενναία μείωση του ΕΝΦΙΑ με βάση τον πληθυσμό. Το μέτρο αφορά κύριες κατοικίες σε περιοχές και οικισμούς με λιγότερους από 1.500 κατοίκους.
Για το 2026: Προβλέπεται μείωση του φόρου κατά 50%, με το δημοσιονομικό κόστος να υπολογίζεται στα 35 εκατ. ευρώ.
Για το 2027: Η έκπτωση θα μετατραπεί σε πλήρη απαλλαγή (100%), εκτοξεύοντας το κόστος στα 70-75 εκατ. ευρώ.
Υπολογίζεται ότι το μέτρο αφορά περίπου 700.000 ακίνητα και 1 εκατομμύριο δικαιώματα, δίνοντας ανάσα στην ελληνική περιφέρεια.
Οι χαμένοι των εισοδηματικών κριτηρίων
Στον αντίποδα, η παραδοσιακή έκπτωση που χορηγείται με βάση εισοδηματικά κριτήρια βαίνει μειούμενη. Η αύξηση των ονομαστικών εισοδημάτων, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το εισοδηματικό όριο παραμένει "παγωμένο" στα 9.000 ευρώ, έχει θέσει εκτός νυμφώνος εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους. Από 1,3 εκατ. δικαιούχους το 2021, ο αριθμός έχει πέσει κάτω από τις 900.000, με το κόστος για το κράτος να περιορίζεται πλέον στα 33 εκατ. ευρώ.
Γιατί δεν μειώνονται τα έσοδα του Κράτους;
Παρά τις αυξημένες εκπτώσεις – ρεκόρ, τα συνολικά έσοδα του Δημοσίου από τον ΕΝΦΙΑ αναμένεται να παραμείνουν σταθερά άνω των 2,3 δισ. ευρώ. Αυτό συμβαίνει διότι:
Αυξάνεται συνεχώς η "βάση" υπολογισμού του φόρου λόγω της έντονης οικοδομικής δραστηριότητας και της ανέγερσης νέων ακινήτων.
Τα νομικά πρόσωπα καταβάλλουν ολοένα και μεγαλύτερα ποσά φόρου.
Οι "διορθώσεις" στα Ε9 και η παλαιότητα που αντισταθμίζεται από τις νέες κατασκευές, διατηρούν ψηλά τη φορολογητέα αξία, ακόμη και με "παγωμένες" τις αντικειμενικές αξίες.
Το 2026, λοιπόν, διαμορφώνεται ως μια χρονιά όπου το κράτος επιστρέφει σημαντικό μέρος των εσόδων ως κίνητρο για την ασφάλιση της περιουσίας και ως στήριξη της περιφέρειας, αλλάζοντας τη φιλοσοφία του φόρου ακινήτων.