Σύνταξη πάνω από τα 1.000 ευρώ, και αυτή με 40 χρόνια ασφάλισης, θα καταφέρουν να πάρουν μόλις 7 στους 100 ελεύθερους επαγγελματίες που καταβάλλουν εισφορές στον ΕΦΚΑ. Η πλειονότητα θα βγει στη σύνταξη με αποδοχές κάτω από τα 1.000 ευρώ.
Η μεγάλη παγίδα των χαμηλών συντάξεων είναι ότι δεν θα ανακάμψουν, καθώς οι ετήσιες αυξήσεις θα είναι μικρές, της τάξης του 2% έως 3%. Με αυτά τα ποσοστά, περισσότερο κερδισμένοι θα είναι οι επαγγελματίες που θα συνταξιοδοτηθούν με αποδοχές πάνω από τα 1.000 ευρώ, καθώς οι αυξήσεις, αν και χαμηλές, θα έχουν κάποιο αντίκρισμα, διότι θα υπολογίζονται σε υψηλότερη σύνταξη.
Αντίθετα, οι περισσότεροι ελεύθεροι επαγγελματίες οδηγούνται με μαθηματική ακρίβεια σε χαμηλές συντάξεις, που κινούνται σε επίπεδα χαμηλότερα και από αυτά του κατώτατου μισθού των 920 ευρώ. Σε αυτά τα επίπεδα αποδοχών, οι αυξήσεις 2%-3% δεν θα επαρκούν για να ανακάμψουν, με αποτέλεσμα να υπάρχει ο κίνδυνος για μια νέα και πολυάριθμη γενιά νεόπτωχων συνταξιούχων.
Οι ασφαλιστικές κατηγορίες
Η ακτινογραφία των ασφαλιστικών κατηγοριών του ΕΦΚΑ για 1.061.730 ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους αποκαλύπτει ότι από το 2020, που καταργήθηκαν οι εισφορές βάσει εισοδήματος, η 1η κατηγορία επιλέγεται από τους περισσότερους, ήτοι από 650.195 ασφαλισμένους. Η 2η κατηγορία επιλέγεται από 163.504 ασφαλισμένους, ενώ την 3η έως και την 6η κατηγορία επιλέγουν μόλις 69.738 ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι μόνον το 7% των ελεύθερων επαγγελματιών που ασφαλίζεται από την 3η κατηγορία και άνω χτίζει σύνταξη πάνω από τα 1.000 ευρώ και όλοι οι υπόλοιποι, και κυρίως της 1ης κατηγορίας, επιλέγοντας το χαμηλότερο ασφάλιστρο, θα πάρουν συντάξεις φτώχειας.
Για παράδειγμα:
- - Η σύνταξη 40ετίας για ασφαλισμένους στην 1η κατηγορία του ΕΦΚΑ βγαίνει στα 910 ευρώ, δηλαδή πιο κάτω και από τον κατώτατο μισθό των 920 ευρώ. Ενώ στη 2η κατηγορία είναι 1.002 ευρώ.
- - Η σύνταξη 40ετίας για ασφαλισμένους στην 3η κατηγορία του ΕΦΚΑ βγαίνει στα 1.151 ευρώ, στην 4η κατηγορία ανεβαίνει στα 1.334 ευρώ και στην 6η κατηγορία η σύνταξη 40ετίας φτάνει στα 1.940 ευρώ.
- - Η σύνταξη 38ετίας για ασφαλισμένους στην 1η κατηγορία του ΕΦΚΑ διαμορφώνεται στα 862 ευρώ, στη 2η κατηγορία ανέρχεται στα 946 ευρώ, στην 3η κατηγορία φτάνει στα 1.080 ευρώ, στην 4η κατηγορία διαμορφώνεται στα 1.243 ευρώ και στην 6η κατηγορία ανέρχεται στα 1.788 ευρώ.
- - Η σύνταξη 37ετίας για ασφαλισμένους στην 1η κατηγορία του ΕΦΚΑ διαμορφώνεται στα 839 ευρώ, στη 2η κατηγορία ανέρχεται στα 917 ευρώ, στην 3η κατηγορία φτάνει στα 1.044 ευρώ, στην 4η κατηγορία διαμορφώνεται στα 1.198 ευρώ και στην 6η κατηγορία ανέρχεται στα 1.711 ευρώ.
- - Η σύνταξη 36ετίας για ασφαλισμένους στην 1η κατηγορία του ΕΦΚΑ διαμορφώνεται στα 815 ευρώ, στη 2η κατηγορία ανέρχεται στα 889 ευρώ, στην 3η κατηγορία φτάνει στα 1.008 ευρώ, στην 4η κατηγορία διαμορφώνεται στα 1.153 ευρώ και στην 6η κατηγορία ανέρχεται στα 1.635 ευρώ.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ακόμα και με 36 έτη τα ποσά σύνταξης για τους ελεύθερους επαγγελματίες που καταβάλλουν τις εισφορές της 3ης και άνω κατηγορίας δεν υπερβαίνουν τα 1.000 ευρώ, ενώ στις δύο πρώτες η σύνταξη των 1.000 ευρώ δεν εξασφαλίζεται ούτε με 40 έτη.
Ποιοι κινδυνεύουν με συντάξεις των 600 ευρώ
Ο κίνδυνος για συντάξεις φτώχειας, που θα κυμαίνονται ακόμα και στα 600 ευρώ, είναι μεγαλύτερος για όσους βρίσκονται σε απόσταση έως 5 έτη από τη συνταξιοδότηση, έχουν επιλέξει χαμηλό ασφάλιστρο και χρωστούν εισφορές από προηγούμενα έτη.
Τα αποτελέσματα που προκαλεί η επιλογή χαμηλής εισφοράς είναι ήδη ορατά για ασφαλισμένους που μετά το 2016, με τις εισφορές βάσει εισοδήματος που είχε θεσπίσει ο νόμος 4387/16 (νόμος Κατρούγκαλου), πλήρωναν την κατώτατη εισφορά σύνταξης των 157 ευρώ έως το 2019. Με την αποσύνδεση των εισφορών από το εισόδημα με τον νόμο 4670/2020 (νόμος Βρούτση) η πλειονότητα επέλεξε την 1η και χαμηλότερη κατηγορία για άλλα τρία χρόνια (2020, 2021, 2022), συμπληρώνοντας μία 6ετία με χαμηλές εισφορές. Αυτή η 6ετία κατέβασε σημαντικά τον μέσο όρο των εισφορών τους και ήδη όσοι βγήκαν στη σύνταξη το 2023 διαπίστωσαν ότι πήραν έως και 150 ευρώ μικρότερη σύνταξη επειδή χαμήλωσε ο μέσος όρος των εισφορών τους.
Στην παγίδα των χαμηλών συντάξεων έχουν εγκλωβιστεί περίπου 350.000 επαγγελματίες που μπήκαν στη ρύθμιση χρεών του νόμου 4611/2019 και επέλεξαν να επανυπολογίσουν το χρέος τους από το 2002 έως το 2016 με την κατώτατη εισφορά! Με τον επανυπολογισμό κέρδισαν κούρεμα έως και 50% στην οφειλή τους, αλλά έχασαν οριστικά και ένα 20% με 30% από τη σύνταξή τους, γιατί θα υπολογιστεί με τις ελάχιστες εισφορές.
Η ακτινογραφία εισφορών και συντάξεων για τους ελεύθερους επαγγελματίες
Πηγή: capital.gr