Τον κώδωνα του κινδύνου για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, τις επιπτώσεις της κρίσης στον Κόλπο αλλά και το διαρθρωτικό πρόβλημα του ενεργειακού κόστους της ευρωπαϊκής βιομηχανίας έκρουσε ο επικεφαλής της Metlen Ευάγγελος Μυτιληναίος, μιλώντας στο ενεργειακό συνέδριο των Financial Times.
Ο ισχυρός άνδρας της Metlen περιέγραψε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα ενεργειακή κρίση, την ώρα που τα αποθέματα φυσικού αερίου γεμίζουν με σημαντική καθυστέρηση και οι τιμές του αερίου έχουν ήδη αυξηθεί κατά 40% έως 50%.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η εταιρεία του βρίσκεται ταυτόχρονα και στις δύο πλευρές της αγοράς: είναι από τους μεγαλύτερους ιδιώτες παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα αλλά και ένας από τους μεγαλύτερους βιομηχανικούς καταναλωτές, μέσω της παραγωγής αλουμινίου. "Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η μία δραστηριότητα αντισταθμίζει την άλλη. Σήμερα όμως οι συνθήκες δεν είναι φυσιολογικές", σημείωσε.
Ο κ. Μυτιληναίος εξήγησε ότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ επηρεάζει άμεσα τόσο την αγορά αλουμινίου όσο και την αγορά φυσικού αερίου. Από τη μία πλευρά, οι τιμές του αλουμινίου εκτινάσσονται, καθώς μεγάλο μέρος της παγκόσμιας παραγωγικής δυναμικότητας βρίσκεται στις χώρες του Κόλπου λόγω του χαμηλού ενεργειακού κόστους. Από την άλλη, το φυσικό αέριο –που χαρακτήρισε ως τη σημαντικότερη πρώτη ύλη για τη Metlen– έχει ακριβύνει δραματικά.
Ο ίδιος αποκάλυψε ότι η εταιρεία έχει ήδη προχωρήσει σε αντιστάθμιση κινδύνου (hedging) όχι μόνο για το 2026 αλλά και για το 2027, εκτιμώντας ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την Ευρώπη σήμερα είναι η καθυστέρηση στην πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου. Όπως είπε, τα ευρωπαϊκά αποθέματα βρίσκονται περίπου στο 30%, όταν την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι ήταν κοντά στο 50%.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η προειδοποίησή του ότι εάν η κρίση στον Κόλπο παραταθεί για μήνες, η Ευρώπη ενδέχεται να βρεθεί χωρίς επαρκείς εναλλακτικές πηγές προμήθειας. "Αποφασίσαμε να απαλλαγούμε από το ρωσικό αέριο και λίγους μήνες αργότερα έχουμε τον πόλεμο στον Κόλπο. Δεν έχουμε ούτε ρωσικό αέριο ούτε καταριανό LNG. Ποιος κερδίζει από αυτό;" διερωτήθηκε.
Ο επικεφαλής της Metlen άσκησε κριτική στις αποφάσεις των Βρυξελλών για τον πλήρη αποκλεισμό του ρωσικού αερίου, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτική όταν λαμβάνει τόσο κρίσιμες αποφάσεις ενεργειακής πολιτικής. Μάλιστα υπογράμμισε ότι, εάν η κρίση διαρκέσει ακόμη περισσότερο και τα αποθέματα εξαντληθούν, η Ευρώπη ενδέχεται να αναγκαστεί να επιστρέψει στη Ρωσία αναζητώντας πρόσθετες ποσότητες αερίου.
Σχολιάζοντας τη σημερινή κατάσταση στην αγορά LNG, ο κ. Μυτιληναίος παραδέχθηκε ότι η Ευρώπη έχει αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τη ρωσική εξάρτηση με αμερικανικό LNG. Όπως είπε, τα περισσότερα φορτία LNG που φθάνουν στην Ελλάδα και χρησιμοποιεί η Metlen είναι αμερικανικής προέλευσης. Ωστόσο απέφυγε να απαντήσει ευθέως στο ερώτημα εάν η Ευρώπη κινδυνεύει να εξαρτηθεί υπερβολικά από τις ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας το θέμα "βαρύ πολιτικό ζήτημα".
Ο επικεφαλής της Metlen συνέδεσε άμεσα την ενεργειακή κρίση με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι όσο οι τιμές ηλεκτρισμού παραμένουν συνδεδεμένες με το φυσικό αέριο, η βιομηχανία θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα κόστους. Όπως εξήγησε, τις μεσημεριανές ώρες η βιομηχανία μπορεί να αξιοποιήσει σχεδόν μηδενικές τιμές λόγω της υπερπαραγωγής από φωτοβολταϊκά, όμως το βράδυ οι τιμές εκτοξεύονται ακόμη και στα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
"Για μια βιομηχανία που ανταγωνίζεται παγκοσμίως με τιμές ηλεκτρικής ενέργειας κοντά στα 30 ευρώ ανά μεγαβατώρα, είναι αδύνατο να επιβιώσει με τέτοιο κόστος", ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία προσπαθεί εδώ και χρόνια να εξηγήσει το πρόβλημα στις Βρυξέλλες χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Στο ίδιο πλαίσιο, άσκησε ευθεία κριτική στη στρατηγική της ΕΕ απέναντι στη βαριά βιομηχανία, υποστηρίζοντας ότι επί χρόνια κυριαρχούσε στις Βρυξέλλες η αντίληψη ότι η Ευρώπη δεν χρειάζεται πλέον ενεργοβόρες βιομηχανίες. "Ζούμε με αυτή τη νοοτροπία των Βρυξελλών τα τελευταία δέκα χρόνια", σημείωσε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στην ενεργειακή μετάβαση, ο κ. Μυτιληναίος υποστήριξε ότι η πράσινη μετάβαση δεν σταματά αλλά εξελίσσεται σε "κύματα" που επηρεάζονται από τη γεωπολιτική, την τεχνολογία και το κόστος. Εκτίμησε ότι η νέα ώθηση στις ΑΠΕ δεν θα προέλθει πλέον μόνο από την αποανθρακοποίηση αλλά κυρίως από την ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας και ανεξαρτησίας των χωρών.
Ωστόσο υπογράμμισε ότι το μεγάλο πρόβλημα παραμένει η αποθήκευση ενέργειας και ειδικά η κάλυψη της νυχτερινής ζήτησης. Η Metlen, όπως αποκάλυψε, ξεκινά άμεσα την κατασκευή ενός από τα μεγαλύτερα συστήματα αποθήκευσης μπαταριών στην Ευρώπη, ισχύος 330 MW στη Θεσσαλία. Παρά ταύτα, σημείωσε ότι ακόμη και οι μεγάλες μπαταρίες σήμερα προσφέρουν περιορισμένη διάρκεια αποθήκευσης περίπου δύο ωρών.
Στο εσωτερικό μέτωπο, ο κ. Μυτιληναίος αναφέρθηκε και στην επικείμενη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ, ύψους 4 δισ. ευρώ, χαρακτηρίζοντάς την "πολύ σημαντική εξέλιξη" για την αγορά. Όπως είπε, πρόκειται για μια τεράστια κεφαλαιακή ενίσχυση για μια εταιρεία που πριν από την ανακοίνωση είχε χρηματιστηριακή αξία περίπου 6 δισ. ευρώ. Εκτίμησε δε ότι η ΑΜΚ θα στεφθεί με επιτυχία και θα χρηματοδοτήσει τη διεθνή επέκταση της ΔΕΗ.
Παράλληλα σημείωσε ότι η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού βρίσκεται σήμερα σε πολύ καλύτερη κατάσταση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, με μεγάλες εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς τις γειτονικές χώρες χάρη στην αυξημένη παραγωγή από ΑΠΕ. "Εξάγουμε τη μεσημεριανή ενέργεια που διαφορετικά θα πετιόταν", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πηγή: capital.gr