Καθώς θα πλησιάζουμε προς τις κάλπες, το πρώτο στη λίστα πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας, η ακρίβεια, θα καταλαμβάνει ολοένα και περισσότερο χώρο στη δημόσια συζήτηση. Η κυβέρνηση θα υπερασπίζεται τις επιδόσεις της και την αποτελεσματικότητα των πολιτικών της επικαλούμενη φυσικά και την εξαιρετικά αρνητική διεθνή συγκυρία ειδικά από το 2022 και μετά, και η αντιπολίτευση θα ρίχνει το ανάθεμα προβάλλοντας την υψηλή έμμεση φορολογία, το άλυτο στεγαστικό, την έλλειψη ανταγωνισμού κλπ. Και κάπως έτσι θα φτάσουμε στις εκλογές ψηφίζοντας με κριτήριο και το ποιος θα προτείνει τις καλύτερες λύσεις.
Σε όλη αυτή τη διαδρομή, θα εκτοξεύονται στατιστικά ευρήματα από όλες τις πλευρές. Αν οι τιμές στα τρόφιμα στην Ελλάδα αυξήθηκαν περισσότερο από ότι στο εξωτερικό, αν τα λεφτά τελειώνουν στις 20 ή στις 25 του μηνός, αν τα ακίνητα ακρίβυναν 80-90% ή περισσότερο. Και όλα τα στοιχεία μπορεί να είναι αληθινά και να πηγάζουν από επίσημες στατιστικές, αλλά πάντοτε θα δίνουν μια αποσπασματική εικόνα.
Μισθοί, στέγαση, τρόφιμα
To πραγματικό πρόβλημα της Ελλάδας είναι οι μισθοί και η αναλογία αυτών ως προς το κόστος κάλυψης βασικών αναγκών. Για παράδειγμα, η μια στατιστική δείχνει ότι οι τιμές των ακινήτων έχουν ακριβύνει πάνω από 80% την τελευταία 6ετία. Στο ίδιο διάστημα, οι μισθοί έχουν ανέβει κατά 20-25%. Όταν συνδυάσεις τις δύο στατιστικές, διαπιστώνεις ότι χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη αναλογία του εισοδήματος πλέον για να αποκτηθεί ένα σπίτι. Και φυσικά, το ίδιο ισχύει και με τα ενοίκια.
Το ίδιο ισχύει και για τις τιμές των τροφίμων. Το πολυετές ποσοστό μεταβολής των τιμών παραμένει υψηλότερο από τον ρυθμό μεταβολής των μισθών, ειδικά των καθαρών που εμπεριέχουν και τον λεγόμενο φορολογικό πληθωρισμό (σ.σ δηλαδή το πόσο μεγάλο κομμάτι του μισθού μας τρώνε οι κρατήσεις για φόρους και ασφαλιστικές εισφορές).
Ασφαλής τρόπος για αύξηση των μισθών υπάρχει μόνο ένας: Η ενίσχυση της παραγωγικότητας. Και αυτή έρχεται με επενδύσεις. Άρα η "αφετηρία" της όλης προσπάθειας για βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος που είναι και το μέγα ζητούμενο, πρέπει να είναι η προσέλκυση επενδύσεων και η δημιουργία καλά πληρωμένων θέσεων εργασίας. Προφανώς και η μείωση της ανεργίας και η δημιουργία 600.000 θέσεων εργασίας που προβάλλεται από την κυβέρνηση είναι ένα "κεκτημένο". Όμως, το ζητούμενο είναι να αρχίσει να αυξάνει γρηγορότερα ο μέσος καθαρός μισθός της χώρας με νέες καλά πληρωμένες δουλειές και όχι μόνο από τα… κάτω, με τις διοικητικές αυξήσεις του κατώτατου μισθού.
Υπάρχει μια νομοτέλεια στην οικονομία. Δεν νοείται μηδενικός πληθωρισμός σε χώρα που αυξάνει το ΑΕΠ της. Πληθωρισμός και ανάπτυξη πάνε μαζί και εδώ στην Ελλάδα το είδαμε και από τη μία όψη (μείωση τιμών μέσα στην οικονομική κρίση λόγω πρωτοφανούς ύφεσης) και από την άλλη (εκτόξευση τιμών λόγω αυξημένης ζήτησης τα τελευταία χρόνια). Άρα, δεν είναι λογικό να πιστεύει κανείς ότι θα "παγώσει" τον πληθωρισμό.
Αυτό που μπορεί να βοηθήσει είναι η σταδιακή αντιμετώπιση δομικών προβλημάτων στην ελληνική αγορά. Είναι κοινό μυστικό ότι ο ανταγωνισμός δεν λειτουργεί σε νευραλγικούς τομείς κάτι που κατ’ επανάληψη έχει διαπιστωθεί και από την Τράπεζα της Ελλάδας. Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα δημοσιεύτηκε η έκθεση της Κομισιόν αναδεικνύοντας σειρά δομικών προβλημάτων: το πολύ ακριβό ρεύμα αναλογικά με το φυσικό αέριο που εμποδίζει τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας, τα κλειστά επαγγέλματα που περιορίζουν τον ανταγωνισμό αλλά και τις στρεβλώσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν σε θέματα φορολογίας προϊόντων.
Τι μας δείχνουν όλα αυτά; Ότι η συζήτηση για την ακρίβεια στην Ελλάδα έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος από αυτό που φαίνεται στον δημόσιο διάλογο και ότι τα πυροτεχνήματα που θα εκτοξευτούν το επόμενο διάστημα ενόψει και των εκλογών, δεν θα πρέπει να μας εντυπωσιάζουν.