Η σημερινή ανακοίνωση της Eurostat για την πορεία του πληθωρισμού τον Ιούνιο και κατ' επέκταση στο πρώτο εξάμηνο του 2026 θα αποδείξει ότι ο εφιάλτης της ακρίβειας παραμένει ολοζώντανος.
Ο μέσος πληθωρισμός για το πρώτο εξάμηνο θα διαμορφωθεί πάνω από το 4% και πολύ μακριά από τον ετήσιο στόχο που έχει θέσει η κυβέρνηση για συγκράτησή του στο 3,2% για το σύνολο της χρονιάς. Επίσης, το β' εξάμηνο ξεκινά με μια γενναία αύξηση τιμής στο πετρέλαιο κίνησης λόγω κατάργησης της επιδότησης των 15 λεπτών, καύσιμα που εξακολουθούν να εμφανίζουν διψήφια ποσοστά ανατίμησης σε σχέση με πέρυσι αλλά και έναν κλάδο ειδών διατροφής ο οποίος δεσμεύτηκε στο ότι δεν θα κάνει αυξήσεις για το επόμενο δίμηνο.
Η επιστροφή της αγοράς στην προ πολέμου στη Μέση Ανατολή κανονικότητα αποτελεί αναμφίβολα μια θετική γεωπολιτική εξέλιξη, η οποία σφραγίστηκε από τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και την υποχώρηση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου κάτω από τα 75 δολάρια το βαρέλι. Ωστόσο, για το εγχώριο οικονομικό επιτελείο, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη και ανησυχητική.
Η λήξη των έκτακτων μέτρων προστασίας, η άρση των πλαφόν και ο τερματισμός των επιδοτήσεων μετατοπίζουν το ενδιαφέρον στις άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις που θα καταγραφούν στο μέτωπο του πληθωρισμού, με την αγορά να καλείται να λειτουργήσει πλέον χωρίς "δίχτυα ασφαλείας".
Το "παράδοξο" των καυσίμων και η παγίδα της βάσης σύγκρισης
Αν και η αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του αργού πετρελαίου προσφέρει μια ανάσα στις διεθνείς αγορές, ο πληθωρισμός των καυσίμων στην Ελλάδα αναμένεται να διατηρηθεί σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Η εξήγηση βρίσκεται στον τρόπο υπολογισμού των στατιστικών δεικτών: οι μεταβολές δεν επιμετρούνται σε σχέση με τις πρόσφατες υψηλές τιμές του Απριλίου και του Μαΐου, αλλά συγκριτικά με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Με δεδομένο ότι ο Ιούνιος του 2025 είχε κινηθεί σε σαφώς χαμηλότερα επίπεδα, οι ετήσιες αυξήσεις παραμένουν διψήφιες, συντηρώντας τις έντονες πληθωριστικές πιέσεις στον δείκτη ενέργειας.
Συγκεκριμένα, τα τέσσερα βασικά "αγκάθια" που κρατούν ψηλά το κόστος είναι:
-Αμόλυβδη 95 οκτανίων: Παρά το γεγονός ότι η τιμή της συγκρατείται κάτω από τα 1,95 ευρώ το λίτρο, πέρυσι τον Ιούνιο η μέση τιμή βρισκόταν στα 1,75 ευρώ. Αυτό μεταφράζεται σε μια σημαντική ετήσια αύξηση της τάξεως του 12,9%. Να σημειωθεί ότι χθες η μέση πανελλαδική τιμή για την αμόλυβδη διαμορφώθηκε στο 1,925 ευρώ ανά λίτρο. Όμως για να βγάλει πληθωρισμό, η ΕΛΣΤΑΤ δεν λαμβάνει υπόψη την τελευταία τιμή -η οποία τυχαίνει να είναι και από τις χαμηλότερες του μήνα, αλλά τη μέση τιμή ολόκληρου του μήνα.
-Πετρέλαιο Κίνησης: Η μέση πανελλαδική τιμή διαμορφώνεται αυξημένη κατά 12% σε ετήσια βάση, παρά τη μερική αποκλιμάκωση σε αστικά κέντρα όπως η Αττική, όπου εντοπίζονται πρατήρια με τιμές κοντά στο 1,5 ευρώ. Η μέση πανελλαδική τιμή είναι αυτή τη στιγμή στα 1,608 ευρώ.
-Υγραέριο Κίνησης (LPG): Παρά την εντυπωσιακή πτώση των τελευταίων ημερών και την εμφάνιση τιμών κάτω από τα 0,8 ευρώ στην Αττική, η μέση τιμή του μήνα κλείνει λίγο πάνω από το 1 ευρώ (0,97 ευρώ χθες), καταγράφοντας ετήσια επιβάρυνση ύψους 17%.
-Το τεχνικό "βαρίδι" του Πετρελαίου Θέρμανσης: Λόγω της διακοπής της διάθεσής του, οι στατιστικές αρχές υποχρεούνται να προσμετρούν την τελευταία διαθέσιμη τιμή του Απριλίου (κοντά στα 1,8 ευρώ το λίτρο). Η τιμή αυτή είναι τουλάχιστον 50% υψηλότερη σε σχέση με το 2025, αποτελώντας ένα τεχνητό αλλά ισχυρό βαρίδι που θα επιβαρύνει τον δείκτη μέχρι τον Οκτώβριο.
Το δύσκολο δεύτερο εξάμηνο και το στοίχημα των τροφίμων
Η έναρξη του δεύτερου εξαμήνου γίνεται υπό εξαιρετικά απαιτητικές συνθήκες. Η κατάργηση της κρατικής επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης επιφέρει άμεση ανατίμηση ύψους 15 λεπτών ανά λίτρο, γεγονός που επηρεάζει σαφώς το κόστος μεταφορών και εφοδιασμού της αγοράς. Την ίδια στιγμή, η άρση των θεσμοθετημένων πλαφόν συμπίπτει χρονικά με την περίοδο της κορύφωσης της τουριστικής κίνησης, κατά την οποία η αυξημένη ζήτηση παραδοσιακά εντείνει τις πληθωριστικές τάσεις στις υπηρεσίες.
Στο μέτωπο των ειδών διατροφής και των σούπερ μάρκετ, η εικόνα για τον Ιούνιο εμφανίζεται σχετικά σταθεροποιημένη με οριακές μόνο αυξήσεις, εξαιρουμένου του κλάδου του κρέατος που συνεχίζει να αντιμετωπίζει δομικά προβλήματα. Ωστόσο, η μελλοντική πορεία παραμένει αβέβαιη.
Η συμφωνία της κυβέρνησης με τις επιχειρήσεις του κλάδου για τη συγκράτηση των τιμών έχει ορίζοντα μόλις ενός διμήνου, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για τη συμπεριφορά της αγοράς από το φθινόπωρο και μετά, όταν θα έχει ολοκληρωθεί η τουριστική περίοδος. Εκεί να κριθεί στην πράξη η συμφωνία για την κατάρτηση καταλόγου με μειωμένες τιμές. Το περιεχόμενο θα είναι μεγάλης σημασίας καθώς το ζητούμενο είναι να υπάρξουν μειώσεις σε προϊόντα με μεγάλη βαρύτητα στο καλάθι του νοικοκυριού.
Ο δρόμος προς τον ετήσιο στόχο
Με τον Ιούνιο να δοκιμάζει τις αντοχές του οικονομικού επιτελείου —καθώς το μεγάλο στοίχημα είναι αν ο πληθωρισμός του μήνα θα καταφέρει να υποχωρήσει κάτω από το ψυχολογικό όριο του 5%— όλο το βάρος πέφτει πλέον στο τελευταίο τρίμηνο του έτους. Ακόμη και μια υποχώρηση του ρυθμού μεταβολής των τιμών τον Ιούνιο σε σχέση με τον Μάιο δεν θα αποτρέψει το ότι ο μέσος ρυθμός μεταβολής για το α’ εξάμηνο θα διαμορφωθεί στο 4%. Για να επιτευχθεί ο κυβερνητικός στόχος του 3,2% για το σύνολο του 2026, απαιτείται δραστική υποχώρηση των ρυθμών μεταβολής των τιμών κατά τους τελευταίους μήνες της χρονιάς. Είναι απλά μαθηματικά: Αν κλείνεις με μέσο πληθωρισμό 4% και πάνω για τους πρώτους έξι μήνες, αναζητάς συγκράτηση στο 2% για τους υπόλοιπους 6 και αυτό, με τα σημερινά δεδομένα φαντάζει πολύ δύσκολο.
Η επίτευξη αυτού του στόχου θα κριθεί από δύο βασικούς παράγοντες: πρώτον, από τη διατήρηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου σε τροχιά αποκλιμάκωσης και, δεύτερον, από την αποτελεσματικότητα των νέων παρεμβάσεων, όπως η σχεδιαζόμενη κατάρτιση λίστας προϊόντων ευρείας κατανάλωσης με εγγυημένες μειώσεις τιμών. Μέχρι τότε, ο πληθωρισμός παραμένει μια ενεργή απειλή, συντηρώντας τον εφιάλτη της ακρίβειας για τα ελληνικά νοικοκυριά.