Κρίση: Πώς τα φορολογικά έσοδα αυξάνονταν ενώ το ΑΕΠ μειωνόταν

Πώς γίνεται σε μια περίοδο που το ΑΕΠ μεγαλώνει τα φορολογικά έσοδα να... μειώνονται και σε μια άλλη περίοδο που το ΑΕΠ μικραίνει αυτά να αυξάνονται;

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Κρίση: Πώς τα φορολογικά έσοδα αυξάνονταν ενώ το ΑΕΠ μειωνόταν

Πώς γίνεται σε μια περίοδο που το ΑΕΠ μεγαλώνει τα φορολογικά έσοδα να... μειώνονται και σε μια άλλη περίοδο που το ΑΕΠ μικραίνει αυτά να αυξάνονται; Η απάντηση στο ερώτημα συνδέεται με άρρηκτο τρόπο με την ιστορία της κρίσης στη χώρα μας και αποτυπώνει μια ακόμη αρνητική ελληνική πρωτοτυπία.

Το φαινόμενο μιας φορολογικής πολιτικής που λειτούργησε «προκυκλικά», όπως λέγεται, αποτυπώνει με γλαφυρό τρόπο η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδας για τη νομισματική πολιτική που δημοσιεύθηκε χθες.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, κατά τη διάρκεια της κρίσης, μεταξύ 2008 και 2017 τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, από 33,4% του ΑΕΠ το 2008 σε 42,1% του ΑΕΠ το 2017. Όπως σημειώνεται στην έκθεση, κατά τη διάρκεια της περιόδου της κρίσης, ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης ήταν αρνητικός ενώ το ΑΕΠ συρρικνωνόταν κατά 3% σε ετήσια βάση. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της ανοδικής φάσης του ΑΕΠ, δηλαδή την περίοδο 2002-2007, τα φορολογικά έσοδα μειώθηκαν κατά μιάμιση ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ.

Το ελληνικό παράδοξο σε αριθμούς

«Με άλλα λόγια, η φορολογική πολιτική φαίνεται ότι λειτούργησε προκυκλικά, δηλαδή στην περίοδο ανόδου του ΑΕΠ τα φορολογικά έσοδα μειώνονταν, ενώ στην καθοδική φάση αυξάνονταν, προκαλώντας στην πρώτη περίπτωση διεύρυνση του δημοσιονομικού ελλείμματος και στη δεύτερη μεγαλύτερη υφεσιακή διαταραχή» αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση.

Αν μάλιστα κανείς επιχειρήσει να μεταφράσει τα ανωτέρω ποσοστά σε απόλυτους αριθμούς το αποτέλεσμα είναι επίσης εντυπωσιακό. Το 2017, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 74,8 δισεκατομμύρια ευρώ, όταν το ΑΕΠ της χώρας, έχοντας υποστεί απανωτές μειώσεις, έφτασε τα 187,1 δισ. ευρώ. Το 2007 τα φορολογικά έσοδα ήταν πάνω-κάτω τα ίδια (μόλις 2.5 δισ. περισσότερα φτάνοντας τα 77,3 δισεκατομμύρια ευρώ) όταν το ΑΕΠ της χώρας ήταν μεγαλύτερο κατά 63,6 δισ, φτάνοντας τα 250,7 δισ. ευρώ.

Όπως είναι προφανές, ο λόγος αυτού του φαινομένου δεν είναι άλλος από το γεγονός ότι η δημοσιονομική προσαρμογή έγινε σχεδόν αποκλειστικά μέσα από την αύξηση της φορολογίας στο εισόδημα, στην κατανάλωση, στα κέρδη των επιχειρήσεων και στην περιουσία.

Πρώτοι στους έμμεσους φόρους

Εντυπωσιακά είναι, όμως, τα στοιχεία που παραθέτει η ΤτΕ και για την εσωτερική διάρθρωση των φορολογικών βαρών στην Ελλάδα της κρίσης.

«Στην περίπτωση της Ελλάδας, μπορούν να διατυπωθούν δύο βασικά συμπεράσματα σχετικά με τα χαρακτηριστικά της τρέχουσας φορολογικής πολιτικής. Πρώτον, η συμβολή της άμεσης φορολογίας παραμένει το 2017 χαμηλή, με τα μισά έσοδα να προέρχονται από την έμμεση φορολογία. Η υπερβολική αυτή εξάρτηση από την έμμεση φορολογία αποτυπώνεται στη σχεδόν διπλάσια αναλογία της προς την άμεση φορολογία (1:1,7), κυρίως ως αποτέλεσμα της μεγάλης φοροδιαφυγής, όταν στην ΕΕ και την ευρωζώνη η αναλογία είναι 1:1, με την έμμεση φορολογία και άμεση φορολογία και τις ασφαλιστικές εισφορές να συνεισφέρουν ισόποσα το 1/3 των συνολικών εσόδων» αναφέρεται στην έκθεση της ΤτΕ και προστίθεται: «Αν και οι φορολογικοί συντελεστές στην εργασία, στην επιχειρηματικότητα και στην κατανάλωση είναι από τους υψηλότερους στην ΕΕ, η κατανάλωση έφερε το 2016 -σε όρους εσόδων- συγκριτικά το μεγαλύτερο φορολογικό βάρος από το αντίστοιχο στην ΕΕ και την ευρωζώνη».

Αύξηση στις e-συναλλαγές αλλά παραμένουμε ουραγοί

Σύμφωνα με την έκθεση της ΤτΕ, μολονότι η αξία των ηλεκτρονικών συναλλαγών διπλασιάστηκε μέσα στην τελευταία διετία (2016-2017), η ελληνική οικονομία παραμένει στις πρώτες θέσεις μεταξύ των οικονομιών της ΕΕ που χρησιμοποιούν κυρίως μετρητά στις συναλλαγές.

«Η προτίμηση χρήσης μετρητών είναι δηλωτική του κινήτρου απόκρυψης εισοδήματος και αποφυγής πληρωμής φόρου, το οποίο μάλιστα σε περιβάλλον υπερφορολόγησης καθίσταται ιδιαίτερα ισχυρό» σημειώνεται μεταξύ άλλων στην έκθεση.

Φωτογραφία: Ευρωκίνηση


Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΠΩΣ ΘΑ ΕΞΟΦΛΗΣΕΤΕ ΤΑ ΧΡΕΗ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ 09 Οκτ 2020 | 08:49

Όλες οι ρυθμίσεις για τα χρέη στην Εφορία- Ποιοι κερδίζουν και πόσα [παραδείγματα]

Πώς θα γίνει η εξόφληση των συσσωρευμένων χρεών από Μάρτιο μέχρι Ιούνιο, με 43 ευρώ τον μήνα.

08 Οκτ 2020 | 22:00

Γραφείο Προϋπολογισμού Βουλής: Εκ των πραγμάτων αβέβαιες οι προβλέψεις του προσχεδίου του προϋπολογισμού

Τι αναφέρει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή σχετικά με το προσχέδιο του προϋπολογισμού

ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ ΚΑΙ ΧΑΜΕΝΟΙ 06 Οκτ 2020 | 08:18

Φορολογία 2021: Ποιοι γλιτώνουν έως και 5.451€ και ποιοι θα πληρώσουν επιπλέον ως και 1.500€ [πίνακας]

"Πρωταθλητές" κερδών, θα είναι οι επαγγελματίες. Ο πίνακας αναδεικνύει το κέρδος ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος.

ΕΥΝΟΙΚΟΤΕΡΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ 04 Οκτ 2020 | 08:58

Εκκαθαριστικά 2021: "Ανάσα" για εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους - Ποιοι βγαίνουν κερδισμένοι

Για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, το όφελος δεν θα φανεί στο εκκαθαριστικό του 2021 αλλά στη μισθοδοσία - Τι ισχύει ανά εισόδημα

ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 22 Σεπ 2020 | 18:04

Στουρνάρας: Βλέπει χειρότερη ύφεση που θα φτάνει το 7,5% για φέτος

Αναθεώρηση επί τα χείρω για την οικονομία ανακοίνωσε ο Γιάννης Στουρνάρας που "βλέπει" για φέτος ύφεση 7,5%

ΠΟΙΟΙ ΚΕΡΔΙΖΟΥΝ 21 Σεπ 2020 | 11:42
Η ΑΛΛΟΥΣ ΚΑΚΟΒΟΥΛΟΥΣ ΧΡΗΣΤΕΣ 20 Οκτ 2020 | 20:09

Eurobank: Το e banking και το m banking δεν έχουν δεχθεί καμία επίθεση από hackers

Η Eurobank ενημερώνει την πελατεία της ότι τα συστήματά της και ειδικά το e banking και m banking (mobile banking) είναι ασφαλή.

ΤΙ ΕΙΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ 15ΕΤΟΥΣ ΟΜΟΛΟΓΟΥ 20 Οκτ 2020 | 18:31

Ρυθμίσεις οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας: Δύο τροπολογίες καταθέτει ο Σταϊκούρας

Στη Βουλή για συζήτηση και ψήφιση το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών "Ρυθμίσεις οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας"

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΓΣΕΒΕΕ 20 Οκτ 2020 | 16:24

Τσίπρας για πτωχευτικό: Επισπεύδουν την άμεση πτώχευση και τη ρευστοποίηση περιουσιών

Την ώρα που στην Ευρώπη υπάρχει τάση για παράταση της αναστολής πτωχεύσεων, η κυβέρνηση νομοθετεί την άμεση πτώχευση και ρευστοποίηση περιουσιών, σχολιάζει ο Αλ. Τσίπρας

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ 20 Οκτ 2020 | 16:04

Εισφορά αλληλεγγύης: Καταργείται για το 2021 με τροπολογία στη Βουλή - Ποια εισοδήματα αφορά

Κατάθεση τροπολογίας στη Βουλή για την εισφορά αλληλεγγύης προανήγγειλε ο υπουργός Οικονομικών.

ΣΤΟΧΟΣ ΤΟ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΟ ΕΠΙΤΟΚΙΟ 20 Οκτ 2020 | 13:47

Έξοδος ξανά στις αγορές: Επανέκδοση του 15ετούς ομολόγου

Σε επανέκδοση του 15ετούς ομολόγου προχωρά ο ΟΔΔΗΧ.

"ΣΠΑΝΕ" ΤΑ 62 ΕΤΗ 20 Οκτ 2020 | 13:03

Ποιοι βγαίνουν σε σύνταξη πριν τα 62 έτη - Οι πέντε κατηγορίες

Πέντε κατηγορίες ασφαλισμένων διασώζονται από τις επικείμενες αλλαγές στις συντάξεις.

ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 20 Οκτ 2020 | 12:54

Σουηδία: Αποκλείουν σε Huawei και ZTE την πρόσβαση στο δίκτυο 5G

Η Σουηδία, μετά τις εκτιμήσεις των υπηρεσιών αφαλείας, απέκλεισε τις κινεζικές Huawei και ZTE από το 5G.