Κρίση: Πώς τα φορολογικά έσοδα αυξάνονταν ενώ το ΑΕΠ μειωνόταν

Πώς γίνεται σε μια περίοδο που το ΑΕΠ μεγαλώνει τα φορολογικά έσοδα να... μειώνονται και σε μια άλλη περίοδο που το ΑΕΠ μικραίνει αυτά να αυξάνονται;

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Κρίση: Πώς τα φορολογικά έσοδα αυξάνονταν ενώ το ΑΕΠ μειωνόταν

Πώς γίνεται σε μια περίοδο που το ΑΕΠ μεγαλώνει τα φορολογικά έσοδα να... μειώνονται και σε μια άλλη περίοδο που το ΑΕΠ μικραίνει αυτά να αυξάνονται; Η απάντηση στο ερώτημα συνδέεται με άρρηκτο τρόπο με την ιστορία της κρίσης στη χώρα μας και αποτυπώνει μια ακόμη αρνητική ελληνική πρωτοτυπία.

Το φαινόμενο μιας φορολογικής πολιτικής που λειτούργησε «προκυκλικά», όπως λέγεται, αποτυπώνει με γλαφυρό τρόπο η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδας για τη νομισματική πολιτική που δημοσιεύθηκε χθες.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, κατά τη διάρκεια της κρίσης, μεταξύ 2008 και 2017 τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, από 33,4% του ΑΕΠ το 2008 σε 42,1% του ΑΕΠ το 2017. Όπως σημειώνεται στην έκθεση, κατά τη διάρκεια της περιόδου της κρίσης, ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης ήταν αρνητικός ενώ το ΑΕΠ συρρικνωνόταν κατά 3% σε ετήσια βάση. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της ανοδικής φάσης του ΑΕΠ, δηλαδή την περίοδο 2002-2007, τα φορολογικά έσοδα μειώθηκαν κατά μιάμιση ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ.

Το ελληνικό παράδοξο σε αριθμούς

«Με άλλα λόγια, η φορολογική πολιτική φαίνεται ότι λειτούργησε προκυκλικά, δηλαδή στην περίοδο ανόδου του ΑΕΠ τα φορολογικά έσοδα μειώνονταν, ενώ στην καθοδική φάση αυξάνονταν, προκαλώντας στην πρώτη περίπτωση διεύρυνση του δημοσιονομικού ελλείμματος και στη δεύτερη μεγαλύτερη υφεσιακή διαταραχή» αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση.

Αν μάλιστα κανείς επιχειρήσει να μεταφράσει τα ανωτέρω ποσοστά σε απόλυτους αριθμούς το αποτέλεσμα είναι επίσης εντυπωσιακό. Το 2017, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 74,8 δισεκατομμύρια ευρώ, όταν το ΑΕΠ της χώρας, έχοντας υποστεί απανωτές μειώσεις, έφτασε τα 187,1 δισ. ευρώ. Το 2007 τα φορολογικά έσοδα ήταν πάνω-κάτω τα ίδια (μόλις 2.5 δισ. περισσότερα φτάνοντας τα 77,3 δισεκατομμύρια ευρώ) όταν το ΑΕΠ της χώρας ήταν μεγαλύτερο κατά 63,6 δισ, φτάνοντας τα 250,7 δισ. ευρώ.

Όπως είναι προφανές, ο λόγος αυτού του φαινομένου δεν είναι άλλος από το γεγονός ότι η δημοσιονομική προσαρμογή έγινε σχεδόν αποκλειστικά μέσα από την αύξηση της φορολογίας στο εισόδημα, στην κατανάλωση, στα κέρδη των επιχειρήσεων και στην περιουσία.

Πρώτοι στους έμμεσους φόρους

Εντυπωσιακά είναι, όμως, τα στοιχεία που παραθέτει η ΤτΕ και για την εσωτερική διάρθρωση των φορολογικών βαρών στην Ελλάδα της κρίσης.

«Στην περίπτωση της Ελλάδας, μπορούν να διατυπωθούν δύο βασικά συμπεράσματα σχετικά με τα χαρακτηριστικά της τρέχουσας φορολογικής πολιτικής. Πρώτον, η συμβολή της άμεσης φορολογίας παραμένει το 2017 χαμηλή, με τα μισά έσοδα να προέρχονται από την έμμεση φορολογία. Η υπερβολική αυτή εξάρτηση από την έμμεση φορολογία αποτυπώνεται στη σχεδόν διπλάσια αναλογία της προς την άμεση φορολογία (1:1,7), κυρίως ως αποτέλεσμα της μεγάλης φοροδιαφυγής, όταν στην ΕΕ και την ευρωζώνη η αναλογία είναι 1:1, με την έμμεση φορολογία και άμεση φορολογία και τις ασφαλιστικές εισφορές να συνεισφέρουν ισόποσα το 1/3 των συνολικών εσόδων» αναφέρεται στην έκθεση της ΤτΕ και προστίθεται: «Αν και οι φορολογικοί συντελεστές στην εργασία, στην επιχειρηματικότητα και στην κατανάλωση είναι από τους υψηλότερους στην ΕΕ, η κατανάλωση έφερε το 2016 -σε όρους εσόδων- συγκριτικά το μεγαλύτερο φορολογικό βάρος από το αντίστοιχο στην ΕΕ και την ευρωζώνη».

Αύξηση στις e-συναλλαγές αλλά παραμένουμε ουραγοί

Σύμφωνα με την έκθεση της ΤτΕ, μολονότι η αξία των ηλεκτρονικών συναλλαγών διπλασιάστηκε μέσα στην τελευταία διετία (2016-2017), η ελληνική οικονομία παραμένει στις πρώτες θέσεις μεταξύ των οικονομιών της ΕΕ που χρησιμοποιούν κυρίως μετρητά στις συναλλαγές.

«Η προτίμηση χρήσης μετρητών είναι δηλωτική του κινήτρου απόκρυψης εισοδήματος και αποφυγής πληρωμής φόρου, το οποίο μάλιστα σε περιβάλλον υπερφορολόγησης καθίσταται ιδιαίτερα ισχυρό» σημειώνεται μεταξύ άλλων στην έκθεση.

Φωτογραφία: Ευρωκίνηση


Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΤΙ ΘΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ 07 Δεκ 2021 | 12:47

Ελληνικό: Επίσημη παρουσίαση του Commercial Hub - Το μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο στην Ελλάδα [εικόνες - βίντεο]

Τον σχεδιασμό του Commercial Hub του Ελληνικού ανέλαβε το βραβευμένο αρχιτεκτονικό γραφείο Aedas, με έδρα το Χονγκ Κονγκ, το οποίο υπογράφει σημαντικά έργα σε όλο τον κόσμο.

ΔΕΙΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ 07 Δεκ 2021 | 11:08

Συντάξεις Ιανουαρίου 2022: Ολες οι ημερομηνίες πληρωμής ανά Ταμείο

Το πρόγραμμα πληρωμής των κύριων και των επικουρικών συντάξεων αποφάσισε το Διοικητικό Συμβούλιο του e-ΕΦΚΑ στη συνεδρίαση της 2ας Δεκεμβρίου 2021.

07 Δεκ 2021 | 09:44

Ταξιδεύουμε οικονομικά σε όλη την Ελλάδα με το ηλεκτρικό μας αυτοκίνητο χωρίς να αγχωθούμε πού θα το φορτίσουμε

Τώρα μπορείτε να ταξιδέψετε σε όποιο μέρος της Ελλάδας θέλετε με το ηλεκτρικό σας αυτοκίνητο, χωρίς να έχετε κανένα άγχος για το πού θα το φορτίσετε, χάρις στην nrg.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ 07 Δεκ 2021 | 08:38

Το Ταμείο Ανάκαμψης δημιουργεί μια ισχυρή αναπτυξιακή προοπτική για τη χώρα

Η χώρα μας μπορεί να διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης κατά την ερχόμενη δεκαετία, που θα ξεπερνούν το 3% κατά μέσο όρο.

ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ 07 Δεκ 2021 | 07:27

Ακίνητα: Τι σπίτι αγοράζεις με έως 50.000€ μετρητά και 500€ τον μήνα - 50 παραδείγματα

Ο αναλυτικός κατάλογος που δημοσιεύεται με αγγελίες που συνέλεξε η e-real estates δείχνει το πώς διαμορφώνεται ο "χάρτης" της αγοράς ακινήτων στην Αττική.

ΟΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ 06 Δεκ 2021 | 22:59

ΕΝΦΙΑ: Απαλλάσσονται οι σεισμόπληκτοι της Κρήτης - Έρχεται νομοθετική ρύθμιση του ΥΠΟΙΚ

Παράλληλα με την υφιστάμενη απαλλαγή για την τρέχουσα χρονιά, το ΥΠΟΙΚ προχωρά στη θεσμοθέτηση της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ για συνολικό διάστημα μίας τριετίας, για τα ακίνητα που έχουν πληγεί στην Κρήτη

Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 06 Δεκ 2021 | 21:30

Eurogroup: Σημαντική ανάκαμψη στην Ελλάδα μέχρι το 2023 - Ενέκρινε την εκταμίευση των 767 εκατ. για την απομείωση του χρέους

Σημαντική οικονομική ανάκαμψη στην Ελλάδα μέχρι και το 2023 προβλέπει το Eurogroup - Εκταμίευση του έκτου πακέτου μέτρων ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους, ύψους 767 εκατ. ευρώ

ΣΤΟ POTHEN.GR 06 Δεκ 2021 | 15:20

Πόθεν Έσχες: Εκπνέει στις 16 Δεκεμβρίου η προθεσμία υποβολής δηλώσεων

Όσοι οριστικοποιήσουν τη δήλωση Πόθεν Έσχες μέχρι την 16 Δεκεμβρίου, έχουν τη δυνατότητα για έναν ακόμη μήνα, να υποβάλλουν τροποποιητικές δηλώσεις.

06 Δεκ 2021 | 15:18

Φέτος στις γιορτές θα προσφέρουμε ένα δώρο υγείας και ευεξίας - Γιατί είναι πάνω από κάθε υλικό αγαθό

Τίποτα άλλωστε δεν μπορεί να συγκριθεί με ένα δώρο που θα βοηθήσει συνολικά την καλή λειτουργία του οργανισμού.

1127 ΕΚΚΡΕΜΕΙΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ ΠΟΛΙΤΩΝ 06 Δεκ 2021 | 14:42

Συντάξεις - Δέσμευση Χατζηδάκη: Μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου θα έχουν κλείσει όσες εκκρεμούν έως το 2019

Μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου θα έχουν κλείσει οι εκκρεμείς υποθέσεις των συντάξεων των ετών μέχρι το 2019, είπε ο Κ. Χατζηδάκης.

ΝΕΑ ΧΑΡΤΟΝΟΜΙΣΜΑΤΑ 06 Δεκ 2021 | 14:42

Ευρώ: Αλλάζουν μετά από 20 χρόνια τα χαρτονομίσματα - Στη "θεματική συμβουλευτική ομάδα" ο Κώστας Βαρώτσος

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να επανασχεδιάσει τα χαρτονομίσματα του ευρώ

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ 06 Δεκ 2021 | 14:01

Επίδομα μητρότητας: Ψηφιακά από σήμερα - Καταργείται η προσέλευση στα υποκαταστήματα

Σε λειτουργία τίθεται σήμερα το ψηφιακό επίδομα μητρότητας (κυοφορίας-λοχείας). Η διαδικασία και οι πληρωμές.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 06 Δεκ 2021 | 12:23

Ικανοποιημένοι οι 9 στους 10 οδηγοί που χρησιμοποιούν την πλατφόρμα της Uber

Η Uber έχει γίνει μια παγκόσμια πλατφόρμα τεχνολογίας που διευκολύνει 19 εκατομμύρια διαδρομές την ημέρα σε περισσότερες από 700 πόλεις σε 66 χώρες.