Αδιάψευστος δείκτης για την καταγραφή του όγκου πωλήσεων καυσίμων είναι ο ειδικός φόρος κατανάλωσης. Υπολογίζεται με ένα συγκεκριμένο ποσό ανά λίτρο -70 λεπτά στην αμόλυβδη και 41 λεπτά στο πετρέλαιο κίνησης- και πολλαπλασιαζόμενος με τις ποσότητες που πωλούνται βγάζει και τα συνολικά έσοδα από τον ΕΦΚ, έναν φόρο στον οποίο η Ελλάδα "πρωταγωνιστεί" σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσον αφορά στο ύψος του.
Τι έδειξαν τα στοιχεία του α’ εξαμήνου; Μείωση της τάξεως του 10% και σίγουρα δεν μπορεί να αποδοθεί στο γεγονός ότι οι οδηγοί έσπευσαν από τη μια χρονιά στην άλλη να αντικαταστήσουν μαζικά τα οχήματά τους με κάποια φιλικότερα για το περιβάλλον τα οποία καταναλώνουν και λιγότερο καύσιμο για να καλύψουν τις ίδιες αποστάσεις. Ούτε και στη μαζική εκτόξευση της ηλεκτροκίνησης στην Ελλάδα. Η πτώση, στο μεγαλύτερο ποσοστό της, δικαιολογείται από τον περιορισμό των μετακινήσεων.
Η πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά και οι επαγγελματίες από το κύμα της ακρίβειας αποτυπώνεται ξεκάθαρα στη μείωση των μετακινήσεων, με πιο αδιάψευστο δείκτη την πορεία των εσόδων από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα. Σε αντίθεση με τον ΦΠΑ, ο οποίος επηρεάζεται άμεσα από την άνοδο των τιμών, ο ΕΦΚ αποτελεί τον πλέον σαφή και αντικειμενικό δείκτη για την πραγματική πορεία της κατανάλωσης, καθώς εξαρτάται αποκλειστικά από τον όγκο των πωλήσεων και όχι από την αξία τους.
Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα καύσιμα απέφερε στο 6μηνο 1,822 δισ. ευρώ, εμφανίζοντας σημαντική κάμψη σε σύγκριση με τα 2,033 δισ. ευρώ της αντίστοιχης περυσινής περιόδου. Παράλληλα, τα συνολικά έσοδα των ΕΦΚ για το ίδιο διάστημα διαμορφώθηκαν στα 3,223 δισ. ευρώ, παραμένοντας μειωμένα κατά 233 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι οι οδηγοί, αντιμέτωποι με το υψηλό κόστος, αναγκάζονται να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους. Μπορεί να μην δημιουργείται η σχετική αίσθηση εξαιτίας της καθημερινής κίνησης στους δρόμους της πρωτεύουσας, όμως σε πανελλαδικό επίπεδο, η πτωτική τάση φαίνεται να είναι ξεκάθαρη.
Η εβδομάδα ξεκίνησε με δύο καλές ειδήσεις για τους οδηγούς. Η πρώτη έχει να κάνει με την απόφαση της κυβέρνησης να επαναφέρει την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης από το Σαββατοκύριακο. Και η δεύτερη έχει να κάνει με τη μεγάλη μείωση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου εξαιτίας της απόφασης των ΗΠΑ να αναστείλουν τις επιθέσεις στο Ιράν δίνοντας μια ευκαιρία στη διπλωματία.
Πότε θα φανεί στην αντλία
Αυτές οι εξελίξεις δεν θα φανούν άμεσα στην αντλία. Το αντίθετο, και για αύριο αναμένονται νέες ανατιμήσεις. Μέχρι να φτάσουμε στο Σαββατοκύριακο και να καταγραφεί μια σημαντική "ανάσα" (ειδικά για το πετρέλαιο κίνησης που αναμένεται να επανέλθει κάτω από τα 2 ευρώ το λίτρο) οι τιμές θα διατηρούνται και για τα δύο βασικά καύσιμα πάνω από τα δύο ευρώ το λίτρο.
Τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού δείχνουν πάντως ότι στο 6μηνο, δεν υπάρχει δημοσιονομικό όφελος από την εκτόξευση των τιμών των καυσίμων: Το αντίθετο: η απώλεια εσόδων από τη μείωση του όγκου πωλήσεων, είναι μεγαλύτερη από τα πρόσθετα έσοδα που έχουν συγκεντρωθεί λόγω των ανατιμήσεων και μέσω του ΦΠΑ.
Παρά το γεγονός ότι η ακρίβεια στα καύσιμα τροφοδοτεί θεωρητικά τα δημόσια ταμεία μέσω του ΦΠΑ, τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού αποκαλύπτουν μια αντίθετη συνολική δημοσιονομική επίδραση, καθώς ο κρατικός μηχανισμός τελικά χάνει περισσότερα από την κατακόρυφη πτώση του όγκου κατανάλωσης παρά κερδίζει από τις αυξημένες τιμές. Συγκεκριμένα, ενώ τα έσοδα από τα καύσιμα συνέδραμαν συνολικά με 1,016 δισ. ευρώ στα φορολογικά έσοδα του εξαμήνου ξεπερνώντας ελάχιστα τον στόχο κατά 34 εκατ. ευρώ, η απώλεια στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) —ο οποίος είναι άμεσα συνδεδεμένος με τον όγκο των πωλήσεων και αποτελεί τον καθρέφτη της πραγματικής κατανάλωσης— υπήρξε συντριπτική, με τις εισπράξεις να περιορίζονται στα 1,822 δισ. ευρώ έναντι 2,033 δισ. ευρώ πέρυσι, καταγράφοντας υστέρηση 233 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Αυτή η μεγάλη κάμψη στις ποσότητες που διακινούνται αποδεικνύει ότι οι πολίτες περιορίζουν δραστικά τις μετακινήσεις τους, με αποτέλεσμα η ζημιά που προκαλείται στα κρατικά έσοδα από τη συρρίκνωση του ΕΦΚ να υπερκαλύπτει τις όποιες επιπλέον εισπράξεις προσθέτει ο ΦΠΑ, αφήνοντας τελικά τον προϋπολογισμό ζημιωμένο από το ράλι των τιμών στην ενέργεια.