Φέτος, το ποσό που θα διαθέσει το υπουργείο Οικονομικών για να χρηματοδοτήσει την έκπτωση των ασφαλισμένων ακινήτων από τον ΕΝΦΙΑ θα είναι διπλάσιο σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό.
Αναμένεται ότι θα ξεπεράσει τα 40 με 45 εκατ. ευρώ όταν πέρυσι είχαν δοθεί μόλις 21 εκατ. ευρώ. Και αν προστεθεί και η μείωση κατά 50% του ΕΝΦΙΑ στις κύριες κατοικίες που βρίσκονται στην περιφέρεια, ο λογαριασμός της ελάφρυνσης θα ξεπεράσει τα 100 εκατ. ευρώ. Υπάρχει μια προϋπόθεση για να δοθούν όλα αυτά τα χρήματα: Οι ιδιοκτήτες των πλήρως ασφαλισμένων ακινήτων να ταυτίσουν –μέσω ηλεκτρονικής δήλωσης– το ακίνητό τους με το ασφαλιστήριο συμβόλαιο το αργότερο μέχρι τις 16 Φεβρουαρίου. Μετά, θα ξεκινήσει η διαδικασία εκκαθάρισης του φετινού ΕΝΦΙΑ και πλέον θα είναι αργά.
Το υπουργείο Οικονομικών διπλασιάζει την πρόβλεψη του κονδυλίου που θα απαιτηθεί το 2026 για τη χρηματοδότηση της έκπτωσης που χορηγείται από τον ΕΝΦΙΑ για τα ασφαλισμένα ακίνητα. Από τα 21 εκατ. ευρώ που δόθηκαν μέσω των εκκαθαριστικών του 2025, η πρόβλεψη ανεβάζει το ποσό στα 41-42 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται σε δύο παράγοντες: αφενός στο αυξημένο ενδιαφέρον για ασφάλιση ακινήτων μετά τον διπλασιασμό του ποσοστού της έκπτωσης και αφετέρου στην υποχρεωτική ασφάλιση διαμερισμάτων και μονοκατοικιών με αντικειμενική αξία άνω των 500.000 ευρώ.
Παράλληλα, το συνολικό κονδύλι για τις "ειδικές εκπτώσεις" στον ΕΝΦΙΑ –δηλαδή οι εκπτώσεις που χορηγούνται με εισοδηματικά κριτήρια, με πληθυσμιακά κριτήρια αλλά και με κριτήρια ασφάλισης ακινήτου– αναμένεται να ξεπεράσει τα 100 εκατ. ευρώ μέσα στο 2026. Για το 2027, προβλέπεται ότι θα κινηθεί στα 140-150 εκατ. ευρώ, χρονιά κατά την οποία προβλέπεται πλήρης απαλλαγή από τον φόρο των κύριων κατοικιών σε περιοχές με λιγότερους από 1.500 κατοίκους.
Το δημοσιονομικό κόστος
1) Έκπτωση για κύριες κατοικίες σε περιοχές έως 1.500 κατοίκους (πληθυσμιακό κριτήριο)
Τα δικαιώματα επί κύριων κατοικιών σε περιοχές με έως και 1.500 κατοίκους υπολογίζονται σε περίπου ένα εκατομμύριο και αντιστοιχούν σε περίπου 700.000 ακίνητα. Για το 2026 προβλέπεται μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 50% για τα συγκεκριμένα ακίνητα, με εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος 35 εκατ. ευρώ. Για το 2027, οπότε προβλέπεται πλήρης κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για τις κύριες κατοικίες στις συγκεκριμένες περιοχές, το δημοσιονομικό κόστος ανεβαίνει στα 70-75 εκατ. ευρώ.
2) Έκπτωση για ασφαλισμένες κατοικίες (κριτήριο ασφάλισης)
Το 2024, όταν θεσπίστηκε για πρώτη φορά η έκπτωση για τα ασφαλισμένα ακίνητα, οι δικαιούχοι ήταν 215.171 και το ποσό που διατέθηκε για τη χρηματοδότηση της έκπτωσης ήταν 7 εκατ. ευρώ. Το 2025, με τον διπλασιασμό του ποσοστού της έκπτωσης από 10% σε 20%, το ποσό ανέβηκε στα 21 εκατ. ευρώ και οι δικαιούχοι αυξήθηκαν σε 359.434. Μέσα στο 2025 καταγράφεται νέα αύξηση στον αριθμό των ασφαλισμένων ακινήτων, καθώς και μετατροπές υφιστάμενων συμβολαίων ώστε να ενσωματώνουν όλες τις απαιτούμενες καλύψεις. Για το 2026, η πρόβλεψη του υπουργείου Οικονομικών ανεβάζει το κονδύλι στα 41-42 εκατ. ευρώ. Στην ίδια πρόβλεψη ενσωματώνεται και η ανταπόκριση ιδιοκτητών ακινήτων μεγάλης αξίας άνω των 500.000 ευρώ, τα οποία ασφαλίζονται υποχρεωτικά υπό την έννοια ότι σε περίπτωση ζημιών από φυσική καταστροφή δεν προβλέπονται πλέον κρατικές αποζημιώσεις.
3) Έκπτωση με εισοδηματικά κριτήρια (κοινωνικό κριτήριο)
Η έκπτωση που προβλέπει ο νόμος του ΕΝΦΙΑ με βάση εισοδηματικά κριτήρια εμφανίζει φθίνουσα πορεία. Το 2021 οι δικαιούχοι ξεπερνούσαν τα 1,3 εκατομμύρια, ενώ πλέον είναι λιγότεροι από 900.000. Η μείωση αποδίδεται στην αύξηση των ονομαστικών εισοδημάτων και στη μη αναπροσαρμογή ("τιμαριθμοποίηση") του εισοδηματικού ορίου, το οποίο παραμένει στα 9.000 ευρώ. Το δημοσιονομικό κόστος της συγκεκριμένης έκπτωσης μειώθηκε το 2025 στα 33 εκατ. ευρώ και αναμένεται περαιτέρω πτώση.
Παρά τις αυξημένες ειδικές εκπτώσεις και το 2026, οι εισπράξεις του Δημοσίου από τον ΕΝΦΙΑ δεν προβλέπεται να υποχωρήσουν κάτω από τα 2,3 δισ. ευρώ. Στα στοιχεία ενσωματώνεται η αύξηση του ποσού που καταβάλλουν τα νομικά πρόσωπα, καθώς και η αύξηση της "βάσης" υπολογισμού του φόρου λόγω ανέγερσης νέων ακινήτων.
Με δεδομένο ότι οι αντικειμενικές αξίες έχουν "παγώσει" από το 2021, η μεταβολή της φορολογητέας αξίας προκύπτει από διορθώσεις στα Ε9 ή από νέα ακίνητα, των οποίων η αξία υπερβαίνει την απομείωση που προκαλείται στα παλαιότερα λόγω παλαιότητας. Η μεταβολή αυτή συνυπολογίζεται στα ετήσια έσοδα από τον φόρο. Στα διαθέσιμα στοιχεία καταγράφεται ότι τα φυσικά πρόσωπα κατέβαλαν το 2025 1,738 δισ. ευρώ, ενώ η καταβολή ΕΝΦΙΑ από νομικά πρόσωπα αυξάνεται καθώς μεγαλώνει ο αριθμός τους.
Η έκπτωση για τα ασφαλισμένα ακίνητα με ερωτήσεις και απαντήσεις
1. Ποιοι δικαιούνται μείωση ΕΝΦΙΑ για ασφαλισμένες κατοικίες;
Δικαιούνται μόνο φυσικά πρόσωπα που έχουν δικαίωμα σε κατοικία δηλωμένη στο Ε9 και η κατοικία είναι ασφαλισμένη. Μείωση χορηγείται και όταν λήπτης της ασφάλισης είναι νομικό πρόσωπο, αλλά το δικαίωμα επί της κατοικίας ανήκει σε φυσικό πρόσωπο.
2. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις;
α) Ασφάλιση σε ασφαλιστική επιχείρηση εγγεγραμμένη στο Μητρώο Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων της ΤτΕ.
β) Κάλυψη σωρευτικά σεισμού, πυρκαγιάς και πλημμύρας για τουλάχιστον 3 μήνες εντός του ίδιου έτους.
γ) Κάλυψη του συνόλου της αξίας ανακατασκευής, η οποία ορίζεται σε 900 ευρώ/τ.μ.
Παράδειγμα 1: 100 τ.μ. → αξία ανακατασκευής 90.000 ευρώ. Ασφαλισμένη αξία 100.000 ευρώ → χορηγείται μείωση.
Παράδειγμα 2: 100 τ.μ. → αξία ανακατασκευής 90.000 ευρώ. Ασφαλισμένη αξία 80.000 ευρώ → δεν χορηγείται μείωση.
3. Για ποιο έτος πρέπει να είναι ασφαλισμένη η κατοικία;
Για τη μείωση ΕΝΦΙΑ ενός έτους εκκαθάρισης, η κατοικία πρέπει να είναι ασφαλισμένη εντός του προηγούμενου έτους. Για μείωση ΕΝΦΙΑ 2026, απαιτείται ασφάλιση εντός του 2025.
4. Πόσο είναι η μείωση;
Με ετήσια ασφάλιση:
- 20% μείωση αν η φορολογητέα αξία έτους 2026 δεν υπερβαίνει τις 500.000 ευρώ.
- 10% μείωση αν η φορολογητέα αξία υπερβαίνει τις 500.000 ευρώ.
Για ασφάλιση μικρότερη του έτους, η μείωση προσαρμόζεται αναλογικά.
5. Πώς χορηγείται;
Μέσω κεντρικής εκκαθάρισης μετά από αίτηση και διασταύρωση στοιχείων. Για κατοικίες ασφαλισμένες το 2025, η μείωση χορηγείται μέσω της πρώτης κεντρικής εκκαθάρισης του 2026, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.
6. Αν δεν χορηγηθεί κεντρικά;
Χορηγείται από την αρμόδια ΔΟΥ, με αίτηση μέσω myAADE ("Τα Αιτήματά μου") και συνυποβολή εντύπου Δ500, ασφαλιστηρίου/ων, ανανεώσεων/τροποποιήσεων και υπεύθυνης δήλωσης. Για ομαδικά ασφαλιστήρια μπορεί να υποβληθεί βεβαίωση ασφάλισης.
7. Πού γίνεται η αίτηση δήλωσης ασφαλισμένης κατοικίας;
myAADE → myPROPERTY → "Μείωση ΕΝΦΙΑ ασφαλισμένων κατοικιών".
8. Με ποιους κωδικούς γίνεται είσοδος;
Με κωδικούς TAXISnet. Αν λήπτης ασφάλισης είναι νομικό πρόσωπο, εισέρχεται ο νόμιμος εκπρόσωπος με τους προσωπικούς κωδικούς του.
9. Αν δεν εμφανίζεται η κατοικία στην πλατφόρμα;
Απαιτείται έλεγχος ότι η κατοικία έχει αναγραφεί προηγουμένως στο Ε9.
10. Αν ο ασφαλισμένος είναι ο μόνος δικαιούχος;
Συσχετίζει κάθε ΑΤΑΚ με το αντίστοιχο ασφαλιστήριο, από την καρτέλα "Οι κατοικίες μου", προσθέτοντας με το "+" τα συμβόλαια που αφορούν την κατοικία.
11. Αν υπάρχουν συνιδιοκτήτες;
Μετά τον συσχετισμό ΑΤΑΚ–ασφαλιστηρίου, δηλώνονται οι ΑΦΜ συνιδιοκτητών από την καρτέλα "Ασφαλιστήρια συμβόλαιά μου, Δήλωση συνιδιοκτητών/τρίτων".
12. Αν ο λήπτης ασφάλισης δεν έχει δικαίωμα (ασφάλιση υπέρ τρίτου);
Δηλώνει τον/τους ΑΦΜ των τρίτων προσώπων στην ίδια καρτέλα (συνιδιοκτήτες/τρίτα πρόσωπα).
13. Τι κάνει ο συνιδιοκτήτης/τρίτος που δηλώθηκε;
Ενημερώνεται από την ΑΑΔΕ με email και υποβάλλει αίτηση ώστε να συσχετίσει το δηλωθέν ασφαλιστήριο με την κατοικία του (ανά ΑΤΑΚ).
14. Αν στην κατοικία αντιστοιχούν περισσότερα του ενός ΑΤΑΚ;
Κάθε ΑΤΑΚ πρέπει να συσχετιστεί με το/τα αντίστοιχο/α ασφαλιστήριο/α.
15. Αν δεν εμφανίζεται το ασφαλιστήριο συμβόλαιο;
Αν είναι λήπτης ασφάλισης, επικοινωνεί με την ασφαλιστική για αποστολή στοιχείων στην ΑΑΔΕ. Αν δεν είναι λήπτης (π.χ. συνιδιοκτήτης), επικοινωνεί με τον λήπτη για να τον συσχετίσει.
16. Αν τα στοιχεία του ασφαλιστηρίου εμφανίζονται λάθος;
Επικοινωνία με την ασφαλιστική εταιρεία για αποστολή ορθών στοιχείων (έναρξη–λήξη, κίνδυνοι κ.λπ.).
17. Ποια είναι η καταληκτική ημερομηνία για το 2026;
Έως και 16 Φεβρουαρίου.
18. Μπορεί να τροποποιηθεί η αίτηση;
Ναι, έως την καταληκτική προθεσμία, μέσα από την προβολή της αίτησης (επιλογές για τροποποιητική/ιστορικό/εκτύπωση).
19. Πώς ενημερώνεται ο φορολογούμενος για την πορεία;
Από το πεδίο "Αποτελέσματα αιτήσεων", ανά ακίνητο (στάδιο επεξεργασίας και έγκριση/απόρριψη).
20. Πότε υπάρχει προσυμπληρωμένη αίτηση;
Όταν έχει υποβληθεί αίτηση το προηγούμενο έτος και υπάρχουν στοιχεία από ασφαλιστικές εταιρίες που επιτρέπουν προσυμπλήρωση, με δυνατότητα τροποποίησης πριν την οριστικοποίηση.